Vụ kiện liên quan đến an toàn của trẻ vị thành niên trên nền tảng của Meta (META) đã bước vào giai đoạn xét xử chính thức, khiến giới đầu tư Phố Wall chuyển sự chú ý từ mức phạt tiền sang khả năng công ty phải thay đổi cách vận hành nền tảng. Diễn biến này đặt hai luồng quan điểm đối lập: áp lực pháp lý ngắn hạn và kỳ vọng dài hạn dựa trên hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).
CNBC dẫn lời Jim Cramer, người dẫn chương trình “Mad Money”, cho biết Bank of America (BAC) tiếp tục giữ khuyến nghị mua đối với cổ phiếu Meta (META) cùng giá mục tiêu 810 USD. Bank of America đưa ra căn cứ là mức định giá khoảng 16 lần lợi nhuận dự phóng năm 2027 và giá trị tài sản hạ tầng AI của công ty.
Phiên xét xử chính thức đã bắt đầu. Văn phòng Tổng chưởng lý bang California cho biết trong thông cáo ngày 17 rằng Meta bị đưa ra xét xử liên quan đến các tính năng gây hại trên Instagram và Facebook, việc thu thập dữ liệu trẻ em dưới 13 tuổi, và những phát ngôn gây hiểu lầm về mức độ an toàn của nền tảng. Phiên tòa khai mạc ngày 18 tại tòa án liên bang Oakland.
Vụ kiện hiện do bốn bang California, Colorado, Kentucky và New Jersey dẫn đầu. Hãng tin AP cho biết 25 bang khác đang theo đuổi các thủ tục tố tụng riêng. Trọng tâm tranh cãi là liệu Meta có biết rõ sự dễ tổn thương của người dùng vị thành niên nhưng vẫn thiết kế tính năng nhằm kéo dài thời gian sử dụng hay không, và liệu công ty đã thông báo đầy đủ về rủi ro của nền tảng cho người dùng cũng như gia đình họ hay chưa.
Meta phủ nhận các cáo buộc trên, khẳng định đã tăng cường biện pháp bảo vệ trẻ vị thành niên và cho rằng có đủ căn cứ để tự bào chữa. Ngược lại, chính quyền các bang cho rằng cách thiết kế nền tảng, xử lý dữ liệu và hình thức công bố thông tin an toàn của Meta đã vi phạm nghĩa vụ bảo vệ người tiêu dùng và quyền riêng tư.
Áp lực pháp lý không chỉ dừng ở phiên tòa California. Bộ Tư pháp bang New Mexico cho biết ngày 7 rằng tòa án đã ra phán quyết buộc Meta nộp thêm 567 triệu USD, đồng thời yêu cầu công ty cải tổ biện pháp bảo vệ trẻ em trên Facebook và Instagram trong vòng 5 năm. Cộng với phán quyết bồi thẩm đoàn trước đó là 375 triệu USD, tổng mức rủi ro tài chính của Meta trong vụ New Mexico lên tới 942 triệu USD.
Phiên xét xử lần này là diễn biến tiếp theo của vụ kiện an toàn trẻ vị thành niên liên quan đến Meta mà TokenPost đã đưa tin trước đó. Khi đó, trọng tâm cũng là việc các tính năng đề xuất nội dung, thông báo đẩy và giữ chân người dùng ảnh hưởng thế nào đến trẻ vị thành niên.
Giới đầu tư thận trọng cũng nhìn vào cùng một điểm. Trong báo cáo ngày 19, Mizuho giữ khuyến nghị “vượt trên thị trường chung” đối với Meta cùng giá mục tiêu 750 USD, đồng thời lưu ý rủi ro cốt lõi không nằm ở mức phạt mà ở các biện pháp khắc phục mang tính hành vi. Mizuho đề cập khả năng mức phạt lên tới hàng chục tỷ USD, nhưng cho rằng những thay đổi trong thiết kế nền tảng hoặc giới hạn sử dụng mới là gánh nặng trực tiếp hơn với hoạt động kinh doanh thực tế.
Biện pháp khắc phục mang tính hành vi là các lệnh của tòa án yêu cầu doanh nghiệp giới hạn một số tính năng cụ thể, thay đổi cách vận hành hoặc tuân thủ nghĩa vụ báo cáo. Khác với khoản phạt một lần, loại biện pháp này có thể tiếp tục ảnh hưởng đến cấu trúc dịch vụ và mô hình doanh thu về lâu dài. Trong bối cảnh quảng cáo chiếm phần lớn doanh thu của Meta, các lệnh liên quan đến hiển thị nội dung trên bảng tin, thông báo đẩy và thời gian sử dụng được xem là biến số ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh dài hạn.
Phản ứng của giá cổ phiếu cũng khá nhạy. Theo Dow Jones, sau khi phần trình bày mở đầu của phiên tòa bắt đầu ngày 18, cổ phiếu Meta giảm 4,3% trước khi đóng cửa, còn 544,30 USD, giảm 17% so với đầu năm. Trong khi đó, bài viết gốc của CNBC ghi mức giảm so với đầu năm là 26%. Do mốc thời gian và cách tính có vẻ khác nhau giữa hai nguồn, khó có thể khẳng định xu hướng thị trường chỉ bằng một con số duy nhất.
Trọng tâm tranh luận của nhà đầu tư đã chuyển từ câu hỏi “vụ kiện sẽ khiến Meta mất bao nhiêu tiền” sang “Meta sẽ phải thay đổi dịch vụ như thế nào”. Giới phân tích cho rằng khoản phạt có thể được hạch toán như một chi phí kế toán, nhưng nếu cấu trúc đề xuất nội dung, thông báo đẩy và giới hạn sử dụng đối với trẻ vị thành niên thay đổi, thì mức độ hiển thị quảng cáo và độ hoạt động của người dùng cũng có thể bị ảnh hưởng theo.
Ngược lại, quan điểm lạc quan xem phiên tòa lần này chỉ là một điểm trong chuỗi thủ tục pháp lý có thể kéo dài nhiều năm tại nhiều bang khác nhau. Bank of America (BAC) giữ quan điểm dài hạn dựa trên quy mô lợi nhuận và năng lực đầu tư vào AI của Meta. Mizuho thì so sánh vụ việc với các vụ kiện ngành thuốc lá trước đây, cho rằng rủi ro về mặt truyền thông có thể còn tiếp diễn.
Hai đánh giá khác nhau không phải ở kết luận mà ở tiêu chí nhìn nhận. Một bên nhìn vào lợi nhuận và tài sản hạ tầng AI, bên còn lại nhìn vào khả năng giới hạn thiết kế sản phẩm. Điểm mấu chốt là liệu kết quả vụ kiện có vượt ra ngoài khoản bồi thường đơn thuần để tác động đến quy tắc vận hành dịch vụ hay không.
Đối với độc giả quan tâm đến tiền mã hóa trong nước, điểm liên quan là cổ phiếu token hóa và mức phí bảo hiểm rủi ro của cổ phiếu công nghệ Mỹ. Cổ phiếu Meta cũng được một số nền tảng sử dụng làm tài sản cơ sở cho các sản phẩm cổ phiếu token hóa. Vì rủi ro của cổ phiếu thực có thể phản ánh vào giá và tâm lý giao dịch của các sản phẩm liên quan, phiên tòa này tuy không phải vụ kiện về tiền mã hóa nhưng vẫn có thể xem là một biến số bên lề của thị trường tài sản số.
Các thủ tục tiếp theo sẽ gắn với diễn biến phiên tòa tại tòa án liên bang Oakland và các bước xử lý tiếp theo của vụ việc tại New Mexico. Thị trường sẽ theo dõi không chỉ quy mô khoản phạt mà cả việc tòa án sẽ đặt ra giới hạn nào đối với cách thiết kế tính năng của Facebook và Instagram.
Bình luận 0