Thuế quảng cáo số Maryland bị tòa bác bỏ, Apple và Google được hoàn thuế

Tòa án Thuế bang Maryland (Maryland Tax Court) vừa tuyên thuế quảng cáo số của bang này không có hiệu lực, đồng thời ra lệnh hoàn lại khoản thuế đã thu cho Apple (AAPL), Google và Peacock TV. Đây là sắc thuế quảng cáo số cấp bang đầu tiên tại Mỹ, nhưng cấu trúc cốt lõi của nó không được tòa công nhận.

Theo AP đưa tin ngày 14 (giờ địa phương), Tòa án Thuế bang Maryland kết luận sắc thuế này vi phạm Đạo luật Tự do Thuế Internet liên bang (Internet Tax Freedom Act), Tu chính án thứ nhất, điều khoản thương mại liên bang và điều khoản thủ tục tố tụng hợp pháp.

Maryland thông qua sắc thuế này từ năm 2021. Chính quyền bang kỳ vọng thuế quảng cáo số có thể mang lại khoảng 250 triệu USD mỗi năm, dùng để bổ sung nguồn tài chính cho giáo dục K-12.

Đối tượng chịu thuế là doanh thu quảng cáo số phát sinh trong phạm vi bang Maryland. Trong công báo kỹ thuật ngày 11 tháng 7 năm 2025, cơ quan Comptroller của Maryland xác định đối tượng nộp thuế là các doanh nghiệp có tổng doanh thu toàn cầu hàng năm từ 100 triệu USD trở lên.

Mức thuế suất được chia theo quy mô doanh thu toàn cầu, gồm bốn bậc 2,5%, 5%, 7,5% và 10%. Doanh nghiệp có doanh thu toàn cầu hàng năm vượt 15 tỷ USD sẽ chịu mức thuế suất cao nhất là 10%.

Thuế quảng cáo số áp dụng cho các dịch vụ quảng cáo số hiển thị theo hình thức lập trình (programmatic). Các đơn vị phát thanh truyền hình và tổ chức truyền thông tin tức được loại trừ khỏi diện chịu thuế.

Điểm gây tranh cãi chính là việc đánh thuế riêng đối với quảng cáo số. Tòa án cho rằng không có sự khác biệt đáng kể giữa quảng cáo số với quảng cáo in ấn hay quảng cáo ngoài trời.

Việc không áp thuế tương tự cho các dịch vụ tương đồng, trong khi chỉ đánh thuế riêng quảng cáo mang tính chất thương mại điện tử, bị coi là trái với Đạo luật Tự do Thuế Internet. Đạo luật liên bang này nhằm hạn chế việc áp thuế phân biệt đối xử lên hoạt động thương mại điện tử qua Internet.

Điều khoản thương mại liên bang cũng là một điểm tranh cãi. Tòa án nhấn mạnh Quốc hội Mỹ nắm quyền điều chỉnh hoạt động thương mại liên bang, đồng thời chỉ ra vấn đề khi luật Maryland lấy doanh thu toàn cầu, thay vì chỉ doanh thu quảng cáo phát sinh trong bang, làm căn cứ tính thuế.

Các tập đoàn công nghệ lớn từ lâu cho rằng sắc thuế này nhắm trực tiếp vào một số công ty công nghệ quy mô lớn. Nguyên nhân là do tiêu chí tính thuế không chỉ dựa vào doanh thu tại Maryland mà còn gắn với quy mô doanh thu toàn cầu, khiến gánh nặng thuế đè nặng lên các nền tảng lớn.

Trước đó, Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 4 (Fourth Circuit) từng phán quyết trong năm 2025 rằng điều khoản cấm chuyển gánh nặng thuế quảng cáo số sang khách hàng vi phạm quyền tự do ngôn luận. Điều khoản này ngăn doanh nghiệp thể hiện khoản thuế phải nộp thành một khoản phí hoặc mục riêng hiển thị cho khách hàng.

Phán quyết đó khi ấy chỉ liên quan đến cách thông báo gánh nặng thuế cho khách hàng, chứ không phải toàn bộ sắc thuế. Tính hợp pháp của bản thân sắc thuế vẫn tiếp tục được tranh tụng tại Tòa án Thuế bang Maryland.

Sau phán quyết lần này, lãnh đạo cơ quan lập pháp bang đã lên tiếng phản đối. Chủ tịch Thượng viện bang Maryland Bill Ferguson và Chủ tịch Hạ viện bang Maryland Joseline Peña-Melnyk ra tuyên bố trên X, cho biết họ "respectfully disagree" (tôn trọng nhưng không đồng tình) với phán quyết.

Hai lãnh đạo cho biết sẽ cùng Tổng chưởng lý bang và cơ quan Comptroller tiếp tục theo đuổi các thủ tục pháp lý. Nếu chính quyền bang lựa chọn kháng cáo hoặc các thủ tục tiếp theo, việc thực thi hoàn thuế trên thực tế có thể còn bị kéo dài thêm.

Quy trình hoàn thuế vẫn là một biến số riêng. Cơ quan lập pháp Maryland đã thông qua luật trong năm 2025, thiết lập thủ tục khiếu nại và điều chỉnh sai sót đối với các khoản thuế quảng cáo số đã ấn định. Thủ tục này áp dụng cho các khoản thuế ấn định sau ngày 31 tháng 12 năm 2025, với ngày hiệu lực là 1 tháng 1 năm 2026.

Vụ việc lần này không trực tiếp liên quan đến việc đánh thuế tài sản số như Bitcoin (BTC) hay Ethereum (ETH). Tuy nhiên, đây được xem là án lệ quan trọng về giới hạn đánh thuế đối với quảng cáo trực tuyến và doanh thu nền tảng, trở thành một trường hợp tham khảo về rủi ro thuế cho các doanh nghiệp số nói chung.