Lãi suất tự nhiên 1,5%: Fed San Francisco đánh giá chính sách Mỹ đang nới lỏng

Lãi suất tự nhiên thực tế trung kỳ của Mỹ được ước tính ở mức khoảng 1,5%, cho thấy lãi suất điều hành hiện tại, nếu tính đến yếu tố lạm phát, đang thấp hơn mức trung lập. Nói cách khác, dù lãi suất danh nghĩa vẫn ở mức cao, nhưng nếu xét theo mối quan hệ giữa lãi suất thực và lãi suất tự nhiên thì định hướng chính sách tiền tệ có thể được nhìn nhận khác đi.

Ngân hàng Dự trữ Liên bang San Francisco (Federal Reserve Bank of San Francisco) cho biết trong báo cáo "Đánh giá lãi suất tự nhiên trung kỳ" công bố ngày 18 (giờ Hàn Quốc) rằng lãi suất tự nhiên thực tế trung kỳ hiện tại được ước tính khoảng 1,5%. Báo cáo phân tích rằng lãi suất quỹ liên bang thực tế, sau khi trừ lạm phát, đang thấp hơn lãi suất tự nhiên, nên chính sách tiền tệ hiện nay mang tính nới lỏng nhẹ.

Lãi suất tự nhiên là mức lãi suất ngắn hạn thực tế được thiết lập khi nền kinh tế vận hành gần trạng thái toàn dụng lao động và giá cả ổn định. Nếu lãi suất thực tế cao hơn lãi suất tự nhiên, chính sách tiền tệ được xem là thắt chặt; ngược lại, nếu thấp hơn thì được xem là nới lỏng.

Điểm mấu chốt trong phân tích lần này nằm ở khái niệm lãi suất tự nhiên "trung kỳ". Fed San Francisco cho rằng ước tính lãi suất tự nhiên ngắn hạn dễ biến động mạnh trước các cú sốc kinh tế, trong khi ước tính dài hạn lại không phản ánh đầy đủ những biến động kinh tế mang tính tạm thời.

Báo cáo giải thích rằng lãi suất tự nhiên trung kỳ có thể bù đắp những hạn chế của cả ước tính ngắn hạn lẫn dài hạn. Cách tiếp cận này lấy trung bình các đường đi ngắn hạn để giảm độ biến động, đồng thời vẫn phản ánh phần nào xu hướng chu kỳ kinh tế.

Fed San Francisco đã ước tính mô hình kinh tế vĩ mô dựa trên dữ liệu lạm phát, tăng trưởng kinh tế và diễn biến lãi suất từ năm 1987 đến quý 4 năm 2025. Phân tích sử dụng các yếu tố gồm giá cả, tăng trưởng, lãi suất quỹ liên bang thực tế, kỳ vọng lạm phát dài hạn và kỳ vọng lãi suất quỹ liên bang được phản ánh trên thị trường tài chính.

Theo báo cáo, lãi suất tự nhiên trung kỳ đã giảm gần 5 điểm phần trăm vào năm 2008, thời điểm khủng hoảng tài chính toàn cầu, trước khi phục hồi dần trong một thập kỷ sau đó. Trong giai đoạn đại dịch, chỉ số này cũng giảm 4 điểm phần trăm rồi phục hồi trong vòng chưa đầy 3 năm.

Hiện tại, ước tính lãi suất tự nhiên thực tế trung kỳ vào khoảng 1,5%. Nếu áp dụng phạm vi mục tiêu lãi suất quỹ liên bang 3,5-3,75% và mức lạm phát khoảng 3%, lãi suất quỹ liên bang thực tế được tính ra vào khoảng 0,5-0,75%.

Con số này thấp hơn lãi suất tự nhiên. Fed San Francisco cho rằng mối quan hệ này cho thấy định hướng chính sách tiền tệ hiện tại đang mang tính nới lỏng nhẹ.

Lãi suất tự nhiên không phải là chỉ số được quan sát trực tiếp trên thị trường mà là chỉ số được ước tính bằng mô hình. Với cùng một bộ dữ liệu kinh tế, kết quả ước tính có thể khác nhau tùy theo cấu trúc và giả định của mô hình, nên vẫn tồn tại độ bất định nhất định khi dùng để đưa ra quyết định chính sách.

Báo cáo cho biết việc xem xét lãi suất tự nhiên trung kỳ có thể giúp giảm khả năng chính sách tiền tệ đi chệch khỏi mục tiêu lạm phát và việc làm. Tuy nhiên, độ biến động của ước tính ngắn hạn cùng sai số đo lường vẫn là gánh nặng đối với việc ra quyết định chính sách.

Phân tích lần này cho thấy các tranh luận về lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khó có thể chỉ được đánh giá dựa trên mức lãi suất điều hành danh nghĩa. Nếu lãi suất thực tế, sau khi trừ lạm phát, thấp hơn lãi suất tự nhiên, thì ngay cả khi lãi suất danh nghĩa ở mức cao, chính sách vẫn có thể được diễn giải là mang tính nới lỏng.

Các chỉ số kinh tế Mỹ khác cũng nằm trong bối cảnh của cuộc tranh luận này. Trước đó, TokenPost từng đưa tin rằng ước tính tăng trưởng thời gian thực quý III của Mỹ đã giảm xuống còn 4,3% theo năm so với quý trước. Khi xu hướng tiêu dùng và lộ trình giá cả cùng biến động, ước tính lãi suất tự nhiên và đánh giá về lãi suất điều hành cũng có thể thay đổi theo.

Tác động đến các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) cần được xem xét cùng lúc với lộ trình lãi suất và các chỉ số giá cả. Phân tích về lãi suất tự nhiên chỉ là cơ sở để diễn giải định hướng chính sách tiền tệ, không trực tiếp hàm ý về chiều hướng giá của bất kỳ tài sản cụ thể nào.