80% khả năng BOJ tăng lãi suất tháng 9, lợi suất trái phiếu Nhật lập đỉnh gần 30 năm

Khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tăng lãi suất vào tháng 9 đã tăng lên 80%, trở thành biến số quan trọng nhất trên thị trường trái phiếu Nhật Bản. Giới đầu tư đang theo dõi sát diễn biến này, trong bối cảnh có ý kiến cho rằng yêu cầu ổn định đồng yen từ phía Mỹ cũng có thể tác động đến chính sách tiền tệ của Tokyo.

Theo Asahi Shimbun đưa tin ngày 17 (giờ địa phương), trên thị trường trái phiếu Tokyo đang lan rộng nhận định rằng Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent mong muốn BOJ tăng lãi suất sớm. Theo lịch trình chính thức, BOJ sẽ tổ chức cuộc họp quyết định chính sách tiền tệ vào ngày 17-18 tháng 9, và Asahi Shimbun cho biết khả năng lãi suất được điều chỉnh tăng tại cuộc họp này lên tới 80%.

Điểm khởi đầu của các cuộc thảo luận là đồng yen yếu và áp lực lạm phát. Khi đồng yen suy yếu, gánh nặng giá nhập khẩu tăng lên, trong khi bất ổn tại Trung Đông có thể tác động đến giá năng lượng và qua đó ảnh hưởng đến lạm phát tại Nhật Bản. Nếu BOJ tăng lãi suất, động thái này có thể được hiểu là vừa nhằm bảo vệ đồng yen vừa ứng phó với áp lực giá cả.

BOJ là ngân hàng trung ương chịu trách nhiệm quyết định lãi suất cơ bản và hoạt động mua trái phiếu chính phủ. Nhật Bản đã duy trì chính sách lãi suất siêu thấp trong thời gian dài, và tốc độ bình thường hóa lãi suất không chỉ ảnh hưởng đến đồng yen, thị trường trái phiếu chính phủ Nhật mà còn tác động đến dòng vốn toàn cầu. Khi khoảng cách giữa các lần tăng lãi suất được rút ngắn, thị trường buộc phải tính toán lại thời điểm tăng tiếp theo cũng như mức lãi suất cuối cùng.

Phản ứng trên thị trường trái phiếu đã xuất hiện. The Wall Street Journal đưa tin lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 2,930%, mức cao nhất kể từ tháng 9 năm 1996. Lợi suất kỳ hạn 2 năm tăng lên 1,690%, còn kỳ hạn 5 năm tăng lên 2,170%.

Đà tăng lãi suất được cho là phản ánh cả khả năng BOJ thắt chặt chính sách sớm lẫn lo ngại về việc Nhật Bản mở rộng chi tiêu tài khóa. Thị trường trái phiếu Tokyo hiện đang đồng thời tiêu hóa định hướng mở rộng tài khóa của Thủ tướng Sanae Takaichi và khả năng phát hành trái phiếu chính phủ gia tăng. Khi triển vọng lãi suất điều hành và lo ngại về cung-cầu trái phiếu chồng lên nhau, lãi suất kỳ hạn dài có xu hướng biến động nhạy cảm hơn.

Sự quan tâm của thị trường đang dịch chuyển từ việc BOJ có tăng lãi suất một lần vào tháng 9 hay không, sang mức lãi suất cuối cùng của cả chu kỳ. Reiko Sera, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Sumitomo Mitsui Trust Bank, nhận định “mức lãi suất cuối chu kỳ trước đây được cho là quanh 1%, nhưng giờ mức 2% cũng đã lọt vào tầm ngắm”. Phát biểu này cho thấy lộ trình lãi suất của Nhật Bản có thể cao hơn dự đoán trước đó.

Lãi suất cuối chu kỳ (terminal rate) là mức lãi suất cơ bản mà thị trường dự đoán sẽ đạt được vào cuối chu kỳ tăng lãi suất. Khi con số này tăng lên, đồng nghĩa thị trường đang phản ánh vào giá kỳ vọng về việc thắt chặt tiền tệ mạnh hơn trong tương lai. Vì giá trái phiếu biến động ngược chiều với lãi suất, khi kỳ vọng về lãi suất cuối chu kỳ tăng, giá trái phiếu chính phủ sẽ chịu thêm áp lực giảm.

Kenta Inoue, chuyên gia phân tích tại Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities, cho biết “sự chú ý của thị trường đang dịch chuyển sang giai đoạn sau đợt tăng lãi suất tháng 9”. Ông nói thêm rằng nếu tại buổi họp báo sau cuộc họp tháng 9, Thống đốc BOJ Kazuo Ueda phát biểu theo hướng thận trọng hơn với việc tăng lãi suất, thị trường có thể coi đó là phản ứng chính sách chậm trễ, khiến lãi suất kỳ hạn dài tăng mạnh hơn. Nhận định này cho thấy thị trường đã bắt đầu tính đến thời điểm và tốc độ của đợt tăng lãi suất tiếp theo.

Nếu BOJ tăng lãi suất vào tháng 9, chu kỳ tăng lãi suất sẽ nhanh hơn so với nhận thức trước đây của thị trường. Trước nay, thị trường trái phiếu Tokyo cho rằng BOJ tăng lãi suất theo chu kỳ nửa năm một lần, nhưng nếu đợt tăng tháng 9 trở thành hiện thực, đây sẽ là lần tăng tiếp theo chỉ sau 3 tháng. Điều này đồng nghĩa tín hiệu chính sách tại mỗi cuộc họp sắp tới có thể mang trọng lượng lớn hơn.

Động thái của BOJ cũng có thể tác động đến nhà đầu tư châu Á thông qua thị trường ngoại hối và dòng chảy tài sản rủi ro. TokenPost trước đó từng đưa tin về khả năng BOJ tăng lãi suất vào tháng 9. Biến động của tỷ giá USD/JPY có liên hệ với sự biến động chung của đồng won Hàn Quốc và các đồng tiền châu Á khác.

Ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường tiền mã hóa, trong đó có Bitcoin (BTC), hiện vẫn cần được xác nhận thêm. Tuy nhiên, xu hướng tăng lãi suất tại Nhật Bản và biến động của đồng yen có thể tác động đồng thời đến thanh khoản toàn cầu, xu hướng đồng USD mạnh lên hay không, cũng như tâm lý ưa thích tài sản rủi ro. Khi lộ trình lãi suất thay đổi, không chỉ thị trường tài chính truyền thống mà cả các nhóm tài sản nhạy cảm với đòn bẩy và thanh khoản cũng có thể chịu ảnh hưởng.

Theo lịch trình chính thức, BOJ sẽ tổ chức cuộc họp quyết định chính sách tiền tệ vào ngày 17-18 tháng 9, công bố các ý kiến chính sau cuộc họp vào ngày 1 tháng 10. Biên bản cuộc họp tháng 9 dự kiến được công bố vào ngày 5 tháng 11.