22 năm, ETF trái phiếu dài hạn Mỹ TLT chạm đáy giữa áp lực nợ công và AI

Giá quỹ ETF trái phiếu chính phủ dài hạn Mỹ vừa rơi xuống mức thấp nhất trong 22 năm. Giới phân tích cho rằng nguồn cung trái phiếu chính phủ Mỹ tăng cùng lúc với làn sóng vay nợ phục vụ đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) của các tập đoàn công nghệ lớn đã cộng hưởng, gây áp lực lên thị trường vốn dài hạn.

Theo MarketWatch, quỹ ETF iShares 20+ Year Treasury Bond (TLT) đóng cửa phiên ngày 17 (giờ Mỹ) giảm 0,8%, còn 81,35 USD. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 6 năm 2004, tức khoảng 22 năm. Tính từ đầu năm đến nay, TLT đã giảm 6,6%.

TLT là quỹ ETF trái phiếu dài hạn tiêu biểu, đầu tư vào trái phiếu chính phủ Mỹ có kỳ hạn còn lại trên 20 năm. BlackRock cho biết trong tài liệu sản phẩm rằng quỹ này theo dõi chỉ số trái phiếu chính phủ Mỹ có kỳ hạn còn lại trên 20 năm. Tính đến ngày 31 tháng 7, tổng tài sản ròng của quỹ đạt khoảng 41,54 tỷ USD (khoảng 58.730,9 tỷ won), trong khi lợi suất SEC 30 ngày ở mức 5,14%.

Giá trái phiếu giảm thường đi kèm với lợi suất tăng. Khi nhà đầu tư mua trái phiếu dài hạn mới đòi hỏi lãi suất cao hơn, giá trái phiếu cũ đang lưu hành sẽ giảm theo. Dù kỳ vọng Fed hạ lãi suất vẫn còn, giá trái phiếu kỳ hạn dài vẫn không trụ vững, một phần do áp lực từ phía nguồn cung.

Chính phủ Mỹ tiếp tục phát hành trái phiếu để bù đắp thâm hụt ngân sách. Nguồn cung trái phiếu tăng khiến thị trường đòi hỏi mức bù đắp cao hơn cho việc giữ vốn trong thời gian dài. Trong quá trình này, lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài có xu hướng biến động mạnh hơn so với trái phiếu ngắn hạn.

Hoạt động vay nợ của các tập đoàn công nghệ lớn cũng làm tăng cạnh tranh vốn trên cùng thị trường. Reuters, dựa trên phân tích dữ liệu của LSEG, đưa tin Amazon($AMZN), Alphabet, Meta($META) và Oracle đã phát hành khoảng 194 tỷ USD (khoảng 274.316 tỷ won) trái phiếu tính đến ngày 7 tháng 7 năm 2026. Con số này cao hơn 79% so với tổng giá trị phát hành của cả năm 2025, ở mức khoảng 108 tỷ USD (khoảng 152.712 tỷ won).

Mục đích vay nợ gắn liền với đầu tư hạ tầng AI. Reuters cho biết Alphabet, Amazon, Microsoft($MSFT) và Meta đã phát tín hiệu vào tháng 4 rằng sẽ không giảm tốc chi tiêu cho AI, và tổng chi tiêu của các công ty này trong năm nay có thể vượt 700 tỷ USD (khoảng 989.800 tỷ won). Tuy nhiên, con số này được tổng hợp dựa trên định hướng đầu tư mà các công ty công bố cùng dữ liệu thị trường, nên có thể chênh lệch so với số tiền thực chi của từng doanh nghiệp.

Đầu tư hạ tầng AI kéo theo nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu, chip bán dẫn, thiết bị điện và mở rộng máy chủ đám mây. Thay vì chỉ dùng dòng tiền nội bộ, nhiều tập đoàn công nghệ lớn thường phát hành trái phiếu doanh nghiệp song song để huy động vốn. Khi trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp chất lượng cao cùng hút vốn nhà đầu tư, áp lực tăng lên đối với lãi suất, vốn là mức giá của dòng vốn dài hạn.

Với nhà đầu tư, sức hấp dẫn tương đối giữa trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp trở thành yếu tố cần so sánh. Trái phiếu chính phủ có rủi ro tín dụng thấp nhưng áp lực giá có thể tăng khi nguồn cung nhiều hơn, còn trái phiếu doanh nghiệp cần được xem xét thêm qua chênh lệch tín dụng và kế hoạch đầu tư riêng của từng công ty. Kỳ hạn càng dài, mức độ ảnh hưởng của biến động lãi suất lên giá càng lớn.

Với nhà đầu tư Việt Nam, diễn biến lãi suất dài hạn của Mỹ cũng là một biến số cần theo dõi riêng. Nếu lãi suất dài hạn Mỹ duy trì ở mức cao, tỷ lệ chiết khấu áp dụng cho tài sản định giá bằng USD có thể tăng, từ đó ảnh hưởng đến cách thị trường định giá cổ phiếu công nghệ và các tài sản rủi ro cao. Trước đó, TokenPost từng đưa tin đà giảm tốc của thị trường lao động Mỹ và lộ trình lãi suất của Fed trở thành biến số cho các cuộc thảo luận về tài sản rủi ro (tokenpost.kr/news/cryptocurrency/385237).

Tuy nhiên, tác động trực tiếp của đợt giảm giá trái phiếu dài hạn lần này đến giá Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH), Ripple(XRP) hay Solana(SOL) vẫn cần được xác nhận riêng, chưa có dữ liệu trực tiếp liên hệ hai thị trường. Những thay đổi đã được xác nhận trong sự việc lần này là giá ETF trái phiếu dài hạn Mỹ giảm, áp lực nguồn cung trái phiếu chính phủ Mỹ tăng, và quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp của các tập đoàn công nghệ lớn tăng mạnh.

Nguồn tham khảo: MarketWatch (marketwatch.com/story/why-this-popular-treasury-bond-etf-is-trading-at-its-lowest-since-2004-27de9a77), iShares (ishares.com/us/products/239454/ishares-20-year-treasury-bond-etf), Reuters qua Investing.com (investing.com/news/stock-market-news/hyperscaler-debt-binge-pushes-yields-up-as-investor-demand-cools-4820617).