Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 5%, dòng vốn AI có thể đảo chiều

Tín hiệu rủi ro của chu kỳ đầu tư AI (trí tuệ nhân tạo) không nằm ở khả năng các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) ngừng rót vốn, mà nằm ở sự thay đổi thanh khoản từ phía các bên cấp vốn như ngân hàng, quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư quốc gia và quỹ hưu trí, theo một nhận định vừa được đưa ra.

Ông Lee Eun-taek (이은택), Giám đốc tại Công ty Chứng khoán KB (KB Securities), phát biểu tại buổi họp báo sáng ngày 18 ở Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc, khu Yeouido, Seoul rằng Big Tech dù không muốn cũng khó dừng đầu tư AI, nhưng các bên cấp vốn thì có thể, theo tường thuật của hãng tin Yonhap. Ông cho rằng làn sóng đầu tư thiết bị AI vốn dẫn dắt thị trường chứng khoán toàn cầu trong năm nay đã bước vào giai đoạn cuối, và điểm cần theo dõi tiếp theo là thái độ của bên cấp vốn.

Theo ông Lee, sau đợt giảm giá của nhóm cổ phiếu AI và bán dẫn hồi đầu tháng trước, nghi ngờ về tính bền vững của đầu tư thiết bị AI đã tăng lên. Tuy nhiên, ông đánh giá khả năng Big Tech ngừng đầu tư là thấp.

“Tôi cho rằng lo ngại Big Tech ngừng đầu tư là hơi thái quá, khả năng đó khá nhỏ. Nhưng ngân hàng, quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư quốc gia hay quỹ hưu trí thì có thể dừng lại”, ông nói. Bình luận này cho thấy cơ cấu ra quyết định giữa doanh nghiệp đang chạy đua công nghệ và bên cấp vốn chỉ quan tâm đến lãi lỗ đầu tư là khác nhau.

Ông Lee ước tính tỷ lệ đầu tư AI giữa Big Tech và các bên cấp vốn vào khoảng 6:4. Theo ông, doanh nghiệp khó dừng đầu tư giữa chừng vì áp lực cạnh tranh công nghệ và chi phí chìm, trong khi bên cấp vốn cân nhắc trực tiếp hơn đến rủi ro mất vốn gốc.

“Nhìn lại lịch sử, chưa từng có trường hợp bong bóng sụp đổ vì doanh nghiệp chủ động dừng đầu tư trước”, ông nói. “Khác với Big Tech, bên cấp vốn có rủi ro mất vốn gốc nên có thể dừng lại”. Nhận định này cho thấy trọng tâm tranh luận về đầu tư AI đang dịch chuyển từ ý chí đầu tư của doanh nghiệp sang điều kiện tài chính.

Biến số then chốt được ông Lee nêu ra là lãi suất. Ông liệt kê ba yếu tố rủi ro khiến bên cấp vốn có thể rút vốn gồm kinh tế giảm tốc, lợi nhuận doanh nghiệp sụt giảm và lãi suất tăng, trong đó lãi suất tăng được xem là yếu tố quan trọng nhất.

“Bên cấp vốn thường phản ứng với lãi suất tăng trước cả khi kinh tế giảm tốc”, ông nói. “Nếu lãi suất tăng, thị trường có thể sụp đổ”. Điều này đồng nghĩa khi chi phí huy động vốn tăng lên, động lực để dòng tiền ở lại tài sản rủi ro sẽ giảm.

Ông Lee chỉ ra điểm chung giữa cuộc Đại khủng hoảng thập niên 1930, tình trạng lạm phát đình trệ (stagflation) thập niên 1970 và sự sụp đổ bong bóng dot-com đầu những năm 2000 đều là xu hướng lãi suất tăng kéo dài. Ông cũng nhấn mạnh lạm phát là biến số cần theo dõi song song.

“Giá cả tăng giống như một nước cờ chiếu bí trong cờ vây, buộc phải thắt chặt chính sách tiền tệ”, ông nói. Theo cách diễn giải này, nếu lạm phát quay trở lại, chính sách tiền tệ khó tránh khỏi nghiêng về hướng thắt chặt thay vì nới lỏng, và khi đó dòng vốn đầu tư dài hạn có thể thay đổi hướng đi.

Chỉ báo được ông Lee đề cập để theo dõi là lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm. “Nếu lợi suất này vượt 5%, bên cấp vốn có thể chuyển hướng sang tìm kiếm lợi nhuận an toàn”, ông nói. “Khi lãi suất tăng lên, dòng vốn khổng lồ sẽ đổi chiều”.

Nhận định này cho thấy chu kỳ đầu tư AI không nên chỉ được nhìn qua góc độ nhu cầu công nghệ, mà cần đặt trong bối cảnh tín dụng và điều kiện huy động vốn. Các khoản đầu tư dài hạn như trung tâm dữ liệu AI, hạ tầng điện và chuỗi cung ứng bán dẫn vốn có tính chất giữ vốn lâu dài nên khó tránh khỏi nhạy cảm với biến động lãi suất.

Trong thị trường tiền mã hóa, cùng một luận điểm cũng dẫn tới vấn đề thanh khoản. TokenPost từng đưa tin về quan điểm của Arthur Hayes cho rằng làn sóng đầu tư hạ tầng AI có liên hệ với chu kỳ tín dụng của ngành tài chính. Khi đó, ông Hayes đưa ra giả thuyết rằng nợ liên quan đến AI và thanh khoản đồng đô la Mỹ có thể ảnh hưởng đến biến động của Bitcoin(BTC).

Tuy nhiên, chỉ dựa vào phát biểu tại buổi họp báo của Công ty Chứng khoán KB lần này thì chưa thể khẳng định việc đầu tư AI chững lại sẽ tác động thế nào đến giá Bitcoin(BTC). Ở góc độ thị trường chứng khoán trong nước, dòng vốn đầu tư vào chuỗi cung ứng bán dẫn và bộ nhớ cũng đang gắn liền với tranh luận này, như TokenPost từng đưa tin về việc quy mô đầu tư thiết bị AI và cuộc tranh luận quanh nhóm cổ phiếu dẫn dắt thị trường một lần nữa trở nên nóng hơn.

Phát biểu lần này nghiêng về hướng cho rằng điểm cần theo dõi tiếp theo của đầu tư AI không nằm ở ý chí đầu tư của Big Tech, mà nằm ở lãi suất, lạm phát và khẩu vị rủi ro của bên cấp vốn. Chỉ báo ngắn hạn mà ông Lee đưa ra là việc lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm có vượt mốc 5% hay không, cùng với diễn biến lạm phát.