Ethereum(ETH) dời nâng cấp Glamsterdam sang quý 4/2026, 66 đề xuất phải chốt trong 2 tuần

Đội ngũ phát triển Ethereum(ETH) vừa điều chỉnh lịch trình nâng cấp lớn tiếp theo. Giai đoạn mang tên Glamsterdam, vốn được kỳ vọng ra mắt trong nửa đầu năm 2026, nay bị đẩy lùi sang quý 4 (tháng 10-12), còn bản nâng cấp kế tiếp mang tên Hegotá cũng lùi sang năm 2027.

Đầu năm nay, Quỹ Ethereum (Ethereum Foundation) từng thông báo Glamsterdam sẽ khởi động trong nửa đầu năm 2026 và Hegotá sẽ theo sau vào nửa cuối năm. Tuy nhiên, theo CryptoSlate đưa tin ngày 17 (giờ địa phương), đội ngũ phát triển đã chính thức xác nhận thay đổi lịch trình này khi khởi chạy mạng thử nghiệm công khai (testnet) Platåberget. Sau vài tháng thử nghiệm Glamsterdam trên Platåberget, nhóm phát triển dự kiến chuyển tiếp sang các testnet dài hạn như Sepolia và Holesky.

Glamsterdam sẽ mang theo nhiều thay đổi quan trọng, trong đó có việc nâng giới hạn gas (gas limit). Vì vậy, một số ví, công cụ index và công cụ ước tính gas vốn mặc định giới hạn gas tối đa là một con số cố định sẽ phải chỉnh sửa logic trước khi bản nâng cấp chính thức triển khai.

Nhiệm vụ cấp bách hơn lúc này là chọn lọc các đề xuất sẽ được đưa vào Hegotá. Nhà nghiên cứu Ethereum Toni Wahrstätter cho biết tính đến ngày 16, có tới 66 đề xuất cải tiến Ethereum (EIP) đang được thảo luận làm ứng viên cho Hegotá. Ông nhận định phần lớn trong số này khó được thông qua nếu thiếu quá trình triển khai thực tế cùng kiểm chứng trên devnet, testnet, hướng tới mục tiêu ra mắt năm 2027.

Theo lịch trình cuộc họp Toàn thể nhà phát triển cốt lõi (All Core Devs) diễn ra ngày 13, đội ngũ phát triển phải chốt danh sách ứng viên cuối cùng trong khoảng 2 tuần tới. Danh sách đề xuất-được-đưa-vào (PFI) của Hegotá dự kiến hoàn tất trước ngày 27 tháng 8; những đề xuất chưa có người phụ trách phát triển rõ ràng sẽ tự động bị đẩy sang đợt nâng cấp sau. Các đội phát triển client phải nộp danh sách ưu tiên của mình trước ngày 10 tháng 9.

Đề xuất cải tiến Ethereum (EIP) là quy trình văn bản hóa các thay đổi giao thức để cộng đồng xem xét. Cuộc họp Toàn thể nhà phát triển cốt lõi là nơi Quỹ Ethereum, các đội phát triển client và các nhà nghiên cứu độc lập họp định kỳ để bàn hướng đi cho các bản nâng cấp. Do Ethereum không có một cá nhân hay tổ chức duy nhất nắm quyền quyết định, phạm vi mỗi bản nâng cấp được xác định thông qua quy trình đồng thuận như vậy.

Ở tầng đồng thuận, đề xuất FOCIL (EIP-7805) - giúp tăng khả năng chống kiểm duyệt - được xem là ứng viên hàng đầu. FOCIL cho phép ủy ban validator trực tiếp chỉ định các giao dịch bắt buộc phải đưa vào khối, qua đó hạn chế việc builder tùy ý loại bỏ một số giao dịch nhất định.

Ông Wahrstätter cũng cho rằng nên bổ sung Frame Transactions (EIP-8141), Keyed Nonces (EIP-8250) và Recent Roots (EIP-8272) vào danh sách. Frame Transactions tách riêng quá trình xác thực giao dịch, thực thi và thanh toán phí, giúp tăng cường tính năng trừu tượng hóa tài khoản (account abstraction), trong khi Keyed Nonces cho phép mỗi tài khoản có vùng nonce độc lập riêng.

Các đề xuất liên quan đến mở rộng quy mô (scaling) cũng đang cạnh tranh vị trí, bao gồm định giá lại dữ liệu giao dịch và khối (EIP-8131, EIP-8279), điều chỉnh chi phí tăng trưởng trạng thái (EIP-8368) và Quick Slots (EIP-8198). Ethereum cũng đang cân nhắc phương án nâng giới hạn gas lên gần 600 triệu.

Ethlabs - viện nghiên cứu Ethereum độc lập thành lập vào tháng 6 năm nay - lần đầu tham gia sâu vào các cuộc thảo luận về Hegotá. Tổ chức này do các cựu nhân viên Quỹ Ethereum cùng đồng sáng lập Ethereum Joseph Lubin dẫn dắt.

Ethlabs ủng hộ Quick Slots như bước đầu tiên để nhanh chóng mở rộng năng lực Ethereum, đồng thời cho rằng dung lượng lớp 1 (L1) cần được tăng liên tục. Trước ý kiến phản biện rằng không gian khối hiện tại đã đủ, tổ chức này lập luận rằng một số ứng dụng đang bị giới hạn khả năng hoạt động ngay trên mainnet.

Tuy nhiên, Ethlabs nhấn mạnh Hegotá nên được giữ ở dạng một đợt fork tập trung thay vì một tập hợp lỏng lẻo các đề xuất. Do lớp thực thi (execution layer) dự kiến sẽ trở nên nặng nề hơn, tổ chức này cho rằng các EIP thực thi bổ sung cần đáp ứng tiêu chuẩn cao, trong khi lớp đồng thuận chỉ nên giữ ở mức nhẹ với FOCIL và Quick Slots, nhằm bảo toàn nguồn lực kỹ thuật cho những thay đổi kiến trúc lớn hơn sau này.

Ethlabs khuyến nghị từ chối hoặc hoãn EIP-8375 liên quan đến đốt MEV (MEV burn), cũng như EIP-8182 - đề xuất bổ sung tính năng chuyển Ether và ERC-20 riêng tư. Lý do là EIP-8375 dù đã được nghiên cứu nhiều năm nhưng vẫn chưa đạt được đồng thuận rộng rãi, còn EIP-8182 bị đánh giá là đưa thêm phụ thuộc vào bằng chứng không tri thức (zero-knowledge proof) mới, tương đương một tính năng ở quy mô nâng cấp lớn riêng biệt.

Số lượng đề xuất dồn dập cho Hegotá phần nào cho thấy sức sống kỹ thuật của hệ sinh thái Ethereum. Tuy nhiên, nếu ôm đồm quá nhiều đề xuất cùng lúc, gánh nặng triển khai và kiểm thử có thể tăng vọt, khiến lịch trình năm 2027 tiếp tục bị trễ. Danh sách đề xuất cuối cùng của Hegotá sẽ được chốt vào ngày 27 tháng 8, còn danh sách ưu tiên của từng đội phát triển client phải nộp trước ngày 10 tháng 9. Kết quả lựa chọn giữa các đề xuất chống kiểm duyệt, mở rộng quy mô và tăng cường quyền riêng tư sẽ phần nào định hình hướng đi công nghệ tiếp theo của Ethereum.