WTI vượt 84,92 USD/thùng khi hạn đàm phán 60 ngày Mỹ - Iran kết thúc

Hạn chót 60 ngày đàm phán giữa Mỹ và Iran đã kết thúc ngày 17 mà không có thông báo gia hạn nào. Bế tắc quanh eo biển Hormuz cộng với căng thẳng quân sự khiến giá dầu thế giới và Bitcoin(BTC) cùng lúc phản ứng với biến số địa chính trị.

Hãng tin AP đưa tin hai bên đã vượt qua thời hạn đàm phán 60 ngày được ấn định trong thỏa thuận hồi tháng 6, nhưng không có tin gia hạn, và tình hình hiện được cho là còn xa hơn so với điểm xuất phát ban đầu của đàm phán. Các cuộc thảo luận xoay quanh việc mở lại eo biển Hormuz, Mỹ dỡ phong tỏa Iran và vấn đề chương trình hạt nhân của Iran, nhưng không có văn bản thỏa thuận nào được đưa ra.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu thô huyết mạch nối vịnh Ba Tư với vùng biển ngoài khơi. Khi điều kiện lưu thông qua tuyến này bị lung lay, phí bảo hiểm hàng hải, chi phí vận chuyển và nguy cơ gián đoạn nguồn cung đều biến động theo, nên thị trường năng lượng rất nhạy cảm với tiến triển của đàm phán ngoại giao.

Hai bên đưa ra những diễn giải trái ngược nhau về tiến trình đàm phán. Tổng thống Trump (Donald Trump) phát biểu trong đoạn video của Reuters ngày 24 tháng 7 rằng “chúng tôi đang nói chuyện với họ ngay lúc này”. Trong cùng phát biểu, ông cũng đưa ra thông điệp rằng Iran chưa sẵn sàng đạt thỏa thuận và Mỹ có thể tiếp tục gây sức ép quân sự.

Về phần mình, Iran cho biết các cuộc đàm phán trực tiếp đã bị gián đoạn từ tháng 6, chỉ còn trao đổi thông điệp qua kênh trung gian. Điều này cho thấy câu chuyện “đàm phán đang tiến triển” mà phía Mỹ đưa ra và lời giải thích “đàm phán trực tiếp đã dừng” từ phía Iran cùng tồn tại song song.

Căng thẳng quân sự cũng chưa hạ nhiệt. Tờ Wall Street Journal (WSJ) đưa tin phe cứng rắn Iran xem giai đoạn hạ nhiệt với Mỹ và Israel chỉ là khoảng lặng mang tính chiến thuật, và đã tăng cường năng lực tên lửa cùng thiết bị bay không người lái. Tờ báo cũng cho biết Iran đang khôi phục hạ tầng bị hư hại và các tuyến tiếp cận căn cứ tên lửa nhanh hơn dự kiến.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào các thông tin công khai thì chưa thể xác nhận mức tăng sản lượng tên lửa hay quy mô tồn kho của Iran. Những gì được xác nhận qua bài báo là xu hướng sản xuất và khôi phục, chứ chưa phải dữ liệu đủ để xác định con số cụ thể về quy mô tăng cường quân sự.

Phản ứng của thị trường thể hiện trước tiên ở giá năng lượng. Wall Street Journal cho biết khi đàm phán liên quan đến eo biển Hormuz rơi vào bế tắc, giá dầu thô ngọt nhẹ Texas (WTI) hợp đồng gần nhất đã tăng lên 84,92 USD/thùng. Khoảng trống trong đàm phán được phản ánh vào giá dầu thông qua lo ngại về vận tải biển và chi phí nguồn cung.

Thị trường tài sản số cũng chịu tác động. Barron's đưa tin Bitcoin tăng 0,9%, đạt 63.605 USD, nhưng sự bất định trong quan hệ Mỹ - Iran đã kìm hãm đà tăng. Diễn biến này được xem là minh chứng cho việc Bitcoin không hoàn toàn tách biệt khỏi các cú sốc địa chính trị, mà vẫn di chuyển cùng tâm lý tài sản rủi ro nói chung.

Bitcoin thường phản ứng với kỳ vọng lãi suất, biến động của đồng USD, môi trường thanh khoản và cả các biến số địa chính trị. Khi căng thẳng Trung Đông gia tăng, một số nhà đầu tư chú ý đến tính chất tài sản thay thế của Bitcoin, nhưng khi toàn thị trường nghiêng về tâm lý né rủi ro, đồng tiền này cũng thường biến động mạnh như các tài sản có độ biến động cao khác.

Thị trường dự đoán cũng phản ánh khả năng đạt thỏa thuận ở mức thấp. Tại thị trường “Thỏa thuận hạt nhân cuối cùng Mỹ - Iran” trên Polymarket, tính đến ngày 18, giá cược cho khả năng đạt thỏa thuận vào ngày 18 tháng 8 ở mức khoảng 3%, ngày 31 tháng 8 ở mức 4%, và ngày 31 tháng 12 ở mức 30%. Đây là giá giao dịch trên thị trường dự đoán, không phải dự báo chính thức.

TokenPost trước đó đã đưa tin về xu hướng khả năng gia hạn thời hạn đàm phán 60 ngày giữa Mỹ và Iran giảm dần trên thị trường dự đoán. Khi đó, thị trường Polymarket chỉ công nhận thỏa thuận gia hạn nếu có thông báo chính thức từ kênh hoặc quan chức chính thức của hai nước.

Diễn biến lần này gần với một giai đoạn cộng hưởng của khoảng trống đàm phán, chuẩn bị quân sự và giá năng lượng tăng, hơn là một cú sốc đơn lẻ mới. Đây cũng là mạch nối tiếp với bài viết trước đó về việc đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran rơi vào bế tắc sau khi vượt hạn 60 ngày.

Với nhà đầu tư, điểm kết nối đáng chú ý là giá dầu thế giới, đồng USD và tâm lý tài sản rủi ro có thể cùng biến động. Khi giá dầu tăng, lạm phát và kỳ vọng lãi suất bị ảnh hưởng, qua đó tác động đến tâm lý đầu tư trên cả thị trường tài chính truyền thống lẫn thị trường tài sản số.

Phản ứng giá trong thời gian tới có thể thay đổi tùy theo thứ tự xác nhận của các yếu tố: điều kiện lưu thông qua eo biển Hormuz, các biện pháp phong tỏa của Mỹ, và khả năng nối lại đàm phán trực tiếp giữa hai bên. Tính đến ngày 18, chưa có văn bản thỏa thuận hay thông báo gia hạn chính thức nào được công bố.