DTCC đưa chứng khoán token hóa lên blockchain công khai Stellar, mở đường on-chain hóa hạ tầng tài chính truyền thống

Theo CoinDesk đưa tin ngày 28 (giờ địa phương), **“DTCC”**, tổ chức nắm giữ vai trò hạ tầng cốt lõi của phố Wall, chuẩn bị đưa chứng khoán *token hóa* lên **“chuỗi khối công khai”**. Đây được xem là bước đi mang tính biểu tượng, xóa mờ ranh giới giữa **“tài chính truyền thống”** và **“blockchain”**, đồng thời phát đi tín hiệu về một chu kỳ thay đổi cấu trúc thị trường mới.

DTCC cho biết sẽ kết nối nền tảng chứng khoán **“token hóa”** của mình với mạng **Stellar** trong nửa đầu năm 2027. DTCC hiện là cơ quan thanh toán bù trừ then chốt của phố Wall, xử lý khoảng 2,5 “quintillion” USD giao dịch chứng khoán mỗi năm.

Dự án này có ý nghĩa lớn vì đây là lần đầu tiên các chứng khoán do DTCC lưu ký được biểu diễn trên một **“blockchain công khai”**. Đồng thời, đây cũng là trường hợp hạ tầng lõi của thị trường chứng khoán Mỹ mở rộng sang sổ cái mở. Cấu trúc vận hành dựa trên **“thư không hành động (no-action letter)”** mà Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ (SEC) dự kiến áp dụng từ tháng 12 năm 2025, bao gồm cổ phiếu thuộc chỉ số Russell 1000, quỹ ETF và trái phiếu chính phủ Mỹ.

Theo mô hình mới, đơn vị lưu ký thuộc DTCC tiếp tục nắm giữ “*golden record*” – bản ghi có hiệu lực pháp lý cao nhất. Chuỗi khối Stellar đóng vai trò lưu trữ **“bản sao dữ liệu (mirror data)”** dưới dạng token, phản ánh lại trạng thái của “golden record”.

Cách tiếp cận này tạo ra cấu trúc **“lai giữa hệ thống chứng khoán truyền thống và blockchain”**, cho phép tích hợp về mặt pháp lý với các công ty môi giới – kinh doanh chứng khoán (broker-dealer) và hệ thống giao dịch thay thế (ATS). DTCC đặt mục tiêu từng bước đưa toàn bộ vòng đời của chứng khoán – từ phát hành, thanh toán, chuyển nhượng đến chi trả cổ tức – lên nền tảng **“blockchain”**.

Phạm vi ứng dụng không chỉ dừng ở cổ phiếu riêng lẻ mà còn mở rộng sang các tài sản có tính thanh khoản rất cao như các chỉ số lớn và trái phiếu chính phủ Mỹ, qua đó thử nghiệm khả năng vận hành của thị trường quy mô lớn trên hạ tầng **“on-chain”**.

Ở góc độ thanh toán, kết nối với Stellar cho phép rút ngắn chu kỳ thanh toán từ T+1 (thanh toán vào ngày làm việc tiếp theo) xuống gần như **“tức thời”**. Về lý thuyết, điều này giúp giải phóng ngay lập tức vốn ký quỹ, giảm rủi ro đối tác và mở cửa cho khả năng giao dịch, thanh toán ngoài khung giờ thị trường truyền thống.

Nadine Chakar, Giám đốc mảng tài sản số của DTCC, nhấn mạnh Stellar chỉ là điểm khởi đầu trong chiến lược **“đa chuỗi (multi-chain)”**. Theo bà, DTCC dự kiến mở rộng sang nhiều mạng **layer1** và **layer2** khác trong tương lai để tận dụng ưu điểm riêng của từng hệ sinh thái.

Về lý do chọn Stellar là đối tác đầu tiên, DTCC đánh giá cao thiết kế thân thiện với quy định, khả năng thu hồi tài sản, kiểm soát phạm vi chuyển nhượng, cùng kinh nghiệm hợp tác với các tổ chức như MoneyGram và Circle (USDC). Những yếu tố này giúp hạ tầng **“Stellar”** dễ dàng hòa nhập với tiêu chuẩn quản lý rủi ro và tuân thủ vốn rất nghiêm ngặt của giới **“tài chính truyền thống”**.

Trong hai năm gần đây, câu chuyện **“token hóa tài sản thực (RWA)”** nổi lên như một trong những chủ đề trung tâm của thị trường **tiền mã hóa**, nhưng các tổ chức hạ tầng mang tính “tối quan trọng” (systemically important) vẫn hiếm khi trực tiếp đưa tài sản mình lưu ký lên **“chuỗi công khai”**.

Frank La Salla, Giám đốc điều hành DTCC, nhận định bước đi lần này là một “tiến triển quan trọng” trong quá trình xây dựng hạ tầng mở, kết nối **“tài chính truyền thống”** với thị trường số.

Đến nay, đã có hàng chục tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ và quỹ thị trường tiền tệ được **“token hóa”**, nhưng chủ yếu tồn tại trên các nền tảng đóng, mang tính thí điểm nhiều hơn là hạ tầng lõi. Việc DTCC trực tiếp tham gia được đánh giá là có thể nâng **“RWA tokenization”** lên tầm **“hạ tầng thị trường cốt lõi”** thay vì chỉ là các dự án thử nghiệm rời rạc.

bình luận: Nếu DTCC chứng minh được mô hình này an toàn và hiệu quả ở quy mô lớn, các sản phẩm **“RWA”** có thể chuyển từ giai đoạn “thử nghiệm” sang giai đoạn “cơ sở hạ tầng bắt buộc phải tích hợp”, nhất là với các tổ chức muốn tối ưu vốn và giảm rủi ro vận hành.

Tác động của kế hoạch này được dự báo sẽ lan rộng ra ngoài nước Mỹ. Các tổ chức thanh toán bù trừ trung tâm (CCP) và trung tâm lưu ký chứng khoán (CSD) ở các thị trường khác sẽ chịu áp lực cạnh tranh trực tiếp nếu không nhanh chóng tìm lộ trình **“on-chain hóa”** riêng.

Trong trường hợp mô hình của DTCC vận hành ổn định đến năm 2027, môi trường pháp lý và kỳ vọng của thị trường có thể buộc các quốc gia khác phải cân nhắc áp dụng hoặc sao chép cấu trúc tương tự để tránh tụt hậu về năng lực hạ tầng.

Theo kế hoạch, DTCC sẽ tiếp tục triển khai thêm nhiều chương trình thử nghiệm như thanh toán bằng token trong phiên, tự động hóa sự kiện doanh nghiệp (corporate actions) và giải pháp tương tác đa chuỗi (interoperability). Tuy nhiên, mức độ và tốc độ mở rộng sẽ còn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến chính sách tại Mỹ và các thị trường lớn khác.

bình luận: Việc DTCC tiến sâu vào **“blockchain công khai”** cho thấy xu hướng **“đưa hạ tầng tài chính truyền thống lên on-chain”** không còn là viễn cảnh xa vời. Nếu thành công, đây có thể trở thành mô hình tham chiếu cho cả ngành, đồng thời tái định nghĩa vai trò của các mạng **“public blockchain”** trong cấu trúc thị trường tài chính toàn cầu.