Thị trường chứng khoán Mỹ đang tiến gần hơn tới xu hướng *“token hóa”* quy mô lớn, khi nền tảng Securitize – công ty có vốn đầu tư từ BlackRock(BLK) – bắt tay với tập đoàn dịch vụ chuyển nhượng chứng khoán hàng đầu thế giới Computershare để đưa cổ phiếu truyền thống lên *“chuỗi khối”* theo mô hình mới. Đây được xem là bước đi nhằm đưa *“cổ phiếu token hóa”* trở thành một phần hạ tầng chính thức của Phố Wall, thay vì chỉ dừng lại ở các thử nghiệm trong thị trường tiền mã hóa.
Theo nội dung hợp tác, hai bên hướng tới việc áp dụng mô hình *“cổ phiếu token hóa”* cho thị trường chứng khoán Mỹ trị giá khoảng 70 nghìn tỉ USD (khoảng 1.390 nghìn tỉ won). Các công ty niêm yết có thể phát hành thêm loại *“token do bên phát hành hỗ trợ (IST)”* song song với cổ phiếu truyền thống. Nhà đầu tư, tùy nhu cầu, có thể nắm giữ cổ phần thông qua tài khoản chứng khoán truyền thống hoặc ví tài sản số, nhưng vẫn gắn với cùng một loại tài sản cơ sở.
*từ: cổ phiếu token hóa, token hóa cổ phiếu, thị trường chứng khoán Mỹ, Securitize, Computershare, BlackRock*
Mô hình *“token hóa cổ phiếu”* lần này được thiết kế theo cấu trúc *“sở hữu trực tiếp”*, khác với các sản phẩm phái sinh đang phổ biến trong thị trường tiền mã hóa. Carlos Domingo, Giám đốc điều hành Securitize, nhấn mạnh IST không phải là token phái sinh chỉ *“theo dõi”* quyền lợi đối với cổ phiếu gốc, mà đại diện cho quyền sở hữu trực tiếp dưới dạng token. Nói cách khác, nhà đầu tư không mua một chứng quyền hay chứng chỉ lưu ký, mà đang nắm chính phần vốn chủ sở hữu, chỉ khác ở hình thức ghi nhận trên *“chuỗi khối”*.
Cách tiếp cận này giúp duy trì đầy đủ khung pháp lý và quy tắc sở hữu của thị trường chứng khoán hiện tại, đồng thời tận dụng lợi thế công nghệ của *“chuỗi khối”* như khả năng thanh toán gần thời gian thực, ghi nhận giao dịch minh bạch, và khả năng tích hợp với các ứng dụng tài chính phi tập trung trong tương lai. So với các mô hình trước đây, nơi token thường chỉ đại diện gián tiếp cho quyền lợi cổ đông, cấu trúc mới được đánh giá là ít gây rủi ro pháp lý hơn và dễ được cơ quan quản lý chấp nhận hơn.
Computershare tiếp tục giữ vai trò đơn vị chuyển nhượng và dịch vụ cho cổ phiếu trong mô hình *“cổ phiếu token hóa”*. Mọi hoạt động doanh nghiệp như chi trả cổ tức, chia tách cổ phiếu, quản lý sổ đăng ký cổ đông… đều do Computershare đảm nhiệm giống như với cổ phiếu truyền thống. Với hơn 25.000 doanh nghiệp khách hàng trên toàn cầu và khoảng 58% doanh nghiệp thuộc chỉ số S&P500 đang sử dụng dịch vụ, mạng lưới sẵn có của Computershare được xem là yếu tố quan trọng giúp *“token hóa cổ phiếu”* có thể mở rộng nhanh nếu mô hình chứng minh được tính hiệu quả.
Ann Bowering, phụ trách mảng dịch vụ phát hành của Computershare tại Bắc Mỹ, cho biết trọng tâm của hợp tác là bảo đảm doanh nghiệp niêm yết vẫn giữ được toàn quyền kiểm soát quan hệ với cổ đông, ngay cả khi chuyển một phần hoặc toàn bộ cấu trúc sở hữu sang dạng *“cổ phiếu token hóa”*. Điều này được kỳ vọng sẽ trấn an các công ty còn dè dặt với công nghệ *“chuỗi khối”*, vì họ không phải thay đổi nền tảng pháp lý hay cơ chế quản trị nội bộ, chỉ thay đổi hạ tầng lưu ký và chuyển nhượng.
Ở lớp hạ tầng, Securitize cung cấp nền tảng *“chuỗi khối”* nhưng được thiết kế để *“ẩn”* khỏi trải nghiệm người dùng cuối. Nhà đầu tư có thể giao dịch, chuyển nhượng hoặc nắm giữ thông qua giao diện tương tự hệ thống môi giới truyền thống, trong khi quá trình ghi nhận, đối soát và lưu ký diễn ra trên *“chuỗi khối”*. Securitize trước đó đã hợp tác với BlackRock để phát hành quỹ thị trường tiền tệ token hóa trị giá khoảng 2,5 tỉ USD, đồng thời tham gia phát triển nền tảng cổ phiếu token hóa cho Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE). Công ty cũng đang xúc tiến niêm yết thông qua thương vụ sáp nhập SPAC với Cantor Equity Partners II trong năm nay.
*bình luận: Việc một nhà cung cấp hạ tầng như Securitize chọn “ẩn” công nghệ chuỗi khối ra phía sau cho thấy hướng đi thực dụng: thay vì thuyết phục nhà đầu tư dùng ví Web3 và tương tác trực tiếp với hợp đồng thông minh, họ ưu tiên tích hợp vào các quy trình tài chính hiện hành, giúp rào cản sử dụng gần như không đổi.*
Sự kết hợp giữa Securitize và Computershare được nhìn nhận là bước tiến vượt khỏi giai đoạn thử nghiệm nhỏ lẻ, tiến vào giai đoạn tích hợp nghiêm túc giữa hạ tầng Phố Wall và công nghệ *“chuỗi khối”*. Nhà đầu tư có thể trải nghiệm các lợi ích như thời gian thanh toán rút ngắn, quyền tự quản lý tài sản qua ví số, khả năng giao dịch linh hoạt hơn ngoài giờ, nhưng tất cả vẫn vận hành trong khuôn khổ giám sát và quy định tài chính hiện có.
Giới phân tích cho rằng *“cổ phiếu token hóa”* vẫn đang ở giai đoạn đầu, song việc lôi kéo được các mắt xích hạ tầng cốt lõi như đơn vị chuyển nhượng, sàn giao dịch và các nhà quản lý tài sản lớn như BlackRock có thể giúp tốc độ phổ biến tăng nhanh hơn nhiều so với các thử nghiệm token hóa trước đây. Khi các chuẩn mực vận hành, kế toán và tuân thủ dành cho tài sản trên *“chuỗi khối”* dần hoàn thiện, xu hướng *“token hóa cổ phiếu”* và rộng hơn là *“token hóa tài sản trong thế giới thực (RWA)”* được dự báo sẽ trở thành một trong những mảng tăng trưởng chính của cả thị trường tài chính truyền thống lẫn thị trường tiền mã hóa trong những năm tới.
*từ: cổ phiếu token hóa, token hóa cổ phiếu, thị trường chứng khoán Mỹ, chuỗi khối, Securitize, Computershare, BlackRock*
Bình luận 0