Nga siết chặt quản lý tài sản kỹ thuật số, giao dịch Bitcoin(BTC) phải qua trung gian được cấp phép từ 2027

Theo CoinDesk đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), Hạ viện Nga (Quốc gia Đuma) đã thông qua vòng thẩm tra đầu tiên đối với dự luật “Về *tài sản kỹ thuật số* và *quyền kỹ thuật số*” (mã số 1194918-8). Văn bản này được xem là bước đi quan trọng nhằm đưa thị trường *tài sản kỹ thuật số* của Nga vào khuôn khổ quản lý nhà nước, với trọng tâm là đặt hoạt động giao dịch dưới giám sát của hệ thống ngân hàng và các tổ chức trung gian được cấp phép.

Theo nội dung dự luật, người dân Nga sẽ chỉ được phép mua bán *tài sản kỹ thuật số* như Bitcoin(BTC) thông qua các trung gian đã được cấp phép. Từ tháng 7 năm 2027, mọi nền tảng cung cấp dịch vụ liên quan đến *tài sản kỹ thuật số* nhưng không có giấy phép tại Nga sẽ bị cấm hoạt động. *bình luận* Dù chưa hoàn thiện toàn bộ khung pháp lý, Nga đã phát tín hiệu muốn kéo dòng vốn mã hóa ra khỏi khu vực “xám” và đưa vào hệ thống tài chính chính thức, đi theo mô hình tập trung vào ngân hàng và tổ chức được giám sát.

Dự luật cũng siết chặt đáng kể quyền tiếp cận của nhà đầu tư cá nhân. Chỉ những *tài sản kỹ thuật số* được Ngân hàng Trung ương Nga xếp vào nhóm “thanh khoản cao” mới được phép bán cho nhà đầu tư nhỏ lẻ. Tiêu chí ở đây khá khắt khe: vốn hóa thị trường trung bình trong 2 năm trước khi niêm yết phải đạt ít nhất 5.000 tỉ rúp (khoảng 666 tỉ USD), khối lượng giao dịch bình quân ngày tối thiểu 1.000 tỉ rúp (khoảng 133 tỉ USD) và có lịch sử giao dịch ít nhất 5 năm.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư nhỏ lẻ buộc phải vượt qua một bài kiểm tra đánh giá kiến thức trước khi được phép giao dịch. Ngay cả khi đã vượt qua, họ vẫn bị giới hạn hạn mức mua tối đa 300.000 rúp/năm (khoảng 4.000 USD) tại mỗi trung gian. Giao dịch mua *tài sản kỹ thuật số* thông qua tài khoản nước ngoài vẫn được chấp nhận, nhưng phải khai báo với cơ quan thuế. Đáng chú ý, theo nhầm lẫn số liệu trong một số báo cáo, mốc 300.000 rúp đôi khi bị hiểu là khoảng 203 USD, song với tỷ giá hiện nay, con số 4.000 USD mới phản ánh sát thực hơn sức mua của nhà đầu tư. *bình luận* Cấu trúc này cho thấy Nga ưu tiên bảo vệ nhà đầu tư nhỏ lẻ và hạn chế đầu cơ, nhưng cũng có thể làm thị trường trong nước trở nên kém hấp dẫn, đẩy dòng vốn sang các kênh khó kiểm soát hơn.

Song song với dự luật khung về *tài sản kỹ thuật số*, Quốc gia Đuma cũng thảo luận một số văn bản khác nhằm áp dụng chế tài mạnh tay hơn với các dịch vụ không phép, bao gồm phạt tiền và thậm chí là án tù. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Nga cho rằng việc hình sự hóa ở giai đoạn này là “quá sớm”, khi các quy định nền tảng về *tài sản kỹ thuật số* vẫn chưa hoàn chỉnh. Trong ý kiến chính thức, Tòa án Tối cao nêu rõ: “Cấu trúc quy định cơ bản vẫn chưa được thông qua”, do đó thiết lập các điều khoản xử phạt hình sự khi chưa có cơ sở pháp lý đồng bộ là chưa phù hợp.

*Bình luận* Cách tiếp cận của Tòa án Tối cao phản ánh sự thận trọng trong việc cân bằng giữa nhu cầu quản lý chặt và yêu cầu bảo đảm tính nhất quán của hệ thống pháp luật. Trong khi dự luật 1194918-8 được xem là bước khởi động quá trình xây dựng khung pháp lý hoàn chỉnh cho *tài sản kỹ thuật số* tại Nga, thì các biện pháp cưỡng chế mạnh tay nhiều khả năng sẽ chỉ được đẩy nhanh sau khi luật khung được ban hành và đi vào thực thi một thời gian.

Trên thị trường, giới quan sát lo ngại việc Nga áp dụng mô hình giám sát theo kiểu “ngân hàng trung tâm – trung gian được phép” có thể không triệt tiêu được giao dịch chợ đen mà trái lại còn kích thích sự bùng nổ của các kênh phi chính thức. Nhà đầu tư có nhu cầu cao đối với *tài sản kỹ thuật số* nhưng bị giới hạn về sản phẩm, hạn mức và quy trình kiểm soát có thể chuyển dịch sang các nền tảng nước ngoài hoặc thị trường ngầm.

*Bình luận* Câu hỏi đặt ra là liệu Nga có đủ sức hấp thụ nhu cầu thực tế thông qua mạng lưới trung gian được kiểm soát, hay khung quy định mới sẽ vô tình phân hóa thị trường thành hai lớp: một bên là dòng vốn đã “hợp pháp hóa” trong hệ thống ngân hàng, và bên kia là thị trường *tài sản kỹ thuật số* không phép nhưng linh hoạt, tuy rủi ro cao hơn. Cách Nga điều chỉnh dần các tiêu chí về *tài sản kỹ thuật số*, hạn mức đầu tư và cơ chế cấp phép trong thời gian tới sẽ quyết định liệu hệ thống mới có thể kéo phần lớn giao dịch về “vùng sáng”, hay sẽ tiếp tục nuôi dưỡng một khu vực giao dịch ngầm khó kiểm soát.

Khi dự luật “Về *tài sản kỹ thuật số* và quyền kỹ thuật số” tiến gần tới các vòng thông qua cuối cùng, giới đầu tư toàn cầu sẽ theo dõi sát cách Nga định nghĩa, phân loại và giám sát *tài sản kỹ thuật số* trong bối cảnh áp lực cấm vận, nhu cầu thanh toán xuyên biên giới bằng tiền mã hóa và xu hướng số hóa tài sản tài chính ngày càng gia tăng. Dù còn nhiều chi tiết phải hoàn thiện, động thái mới cho thấy Nga đang bước vào giai đoạn hoạch định chính sách *tài sản kỹ thuật số* mang tính hệ thống hơn, với mục tiêu siết chặt kiểm soát nhưng vẫn tận dụng tiềm năng của lớp tài sản mới này.