Vụ hack cầu nối KelpDAO thổi bay hơn 13 tỷ USD TVL, kích hoạt làn sóng rút vốn khỏi DeFi

Thị trường *tiền mã hóa*, đặc biệt mảng *tài chính phi tập trung (DeFi)*, vừa chứng kiến làn sóng *rút vốn* quy mô lớn. Sự cố bắt nguồn từ vụ hack cầu nối của *KelpDAO* cuối tuần qua, khiến *tổng giá trị bị khóa (TVL)* trên toàn hệ sinh thái giảm mạnh trong thời gian ngắn khi thanh khoản đột ngột co lại.

Theo DeFiLlama cập nhật ngày 20 (giờ địa phương), sự cố xuất phát từ vụ tấn công cầu nối KelpDAO với quy mô khoảng 292 triệu USD (tương đương hơn 4.300 tỷ đồng). Kẻ tấn công đã đánh cắp token rsETH, sau đó dùng số tài sản này làm tài sản thế chấp trên nhiều giao thức *DeFi* cho vay để vay thêm vốn. Vấn đề nằm ở chỗ số rsETH này thực chất không được bảo chứng bởi tài sản thật, nhưng lại được hệ thống ghi nhận như tài sản hợp lệ, tạo ra rủi ro dạng “tín dụng xấu” lan rộng trong toàn bộ thị trường.

Trong vòng 48 giờ, TVL toàn thị trường *DeFi* đã bốc hơi khoảng 13,21 tỷ USD (xấp xỉ 19.500 tỷ đồng), giảm từ 99,497 tỷ USD xuống còn 86,286 tỷ USD. Giao thức cho vay lớn như Aave(AAVE) chịu ảnh hưởng nặng nề nhất: khoảng 8,45 tỷ USD (khoảng 12.400 tỷ đồng) đã bị rút ra, kéo TVL từ khoảng 17,947 tỷ USD xuống chỉ còn quanh mức 9,5 tỷ USD. Các giao thức lớn khác như Euler, Centauri cũng ghi nhận mức sụt giảm TVL hai chữ số. Thiệt hại tập trung chủ yếu ở các mảng cho vay, restaking và chiến lược lợi nhuận, nơi rsETH được dùng làm tài sản thế chấp cốt lõi.

Cốt lõi của sự cố nằm ở “chất lượng” tài sản đảm bảo. rsETH bị đánh cắp không có giá trị thực phía sau nhưng vẫn được hệ thống *DeFi* chấp nhận như tài sản chuẩn, tương tự việc một ngân hàng truyền thống vô tình chấp nhận tiền giả làm tài sản thế chấp để giải ngân khoản vay. Điều này đẩy các giao thức cho vay vào thế đối mặt với khối lượng lớn khoản vay không có khả năng thu hồi. Trước rủi ro đó, một số nền tảng buộc phải đóng băng thị trường liên quan tới rsETH, trong khi người dùng đua nhau rút vốn, khiến dòng *thanh khoản* chảy khỏi *DeFi* càng thêm dồn dập.

Điểm đáng chú ý là cú sốc lần này thể hiện rõ ở “dòng vốn” hơn là “giá token”. Trong 24 giờ gần nhất, Aave(AAVE) chỉ giảm khoảng 2,5%, còn Uniswap(UNI) và Chainlink(LINK) gần như không biến động quá 1%. *bình luận* Thay vì phản ứng bằng một đợt bán tháo mạnh trên thị trường giao ngay, nhà đầu tư dường như ưu tiên thu hẹp mức độ tiếp xúc với các giao thức *DeFi*, rút bớt tài sản cung cấp thanh khoản và giảm đòn bẩy.

Peter Jung (Peter Jung) từ đơn vị phân tích Presto Research nhận định sự kiện KelpDAO phơi bày rủi ro cấu trúc của hạ tầng cross-chain, đặc biệt ở lớp *xác thực (verification layer)* của cầu nối. Theo phân tích ban đầu, nguyên nhân có thể không nằm trực tiếp trong smart contract của các giao thức *DeFi* mà ở cơ chế kiểm chứng và xác nhận giao dịch giữa các chuỗi. Ông cũng nhấn mạnh mức độ liên thông cao trong hệ sinh thái *DeFi* đã khuếch đại cú sốc: ngay cả những nền tảng không tiếp xúc trực tiếp với rsETH cũng chịu ảnh hưởng do làn sóng rút vốn dây chuyền và các biện pháp phòng thủ như đóng băng thị trường.

*tiền mã hóa* và *DeFi* một lần nữa cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào “niềm tin kỹ thuật”. Khi một điểm yếu đơn lẻ trong cấu trúc cross-chain có thể kích hoạt hiệu ứng domino lên toàn bộ *thanh khoản* hệ thống, nhà đầu tư buộc phải đánh giá lại rủi ro, không chỉ ở cấp độ từng giao thức, mà còn ở tầng hạ tầng kết nối giữa các chuỗi. *bình luận* Vụ KelpDAO nhiều khả năng sẽ thúc đẩy yêu cầu kiểm toán sâu hơn với cầu nối, cơ chế xác thực đa bên và các mô hình bảo hiểm rủi ro hệ thống, trong bối cảnh dòng vốn tổ chức đang ngày càng quan tâm tới *tiền mã hóa* và các sản phẩm *DeFi* phức tạp.