Fed cảnh báo rủi ro stablecoin, Mỹ tranh cãi dự luật GENIUS và CLARITY siết chặt mô hình sinh lãi

Theo Reuters đưa tin ngày 2 (giờ địa phương), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã cảnh báo về rủi ro mà *“stablecoin”* có thể gây ra đối với ổn định tài chính và nhấn mạnh sự cần thiết của một khung quản lý chặt chẽ. Trong bối cảnh các dự luật về cấu trúc thị trường tài sản số liên tục bị trì hoãn, mức độ *bất định pháp lý* với *stablecoin* tại Mỹ ngày càng gia tăng.

Thành viên Hội đồng Thống đốc Fed Michael Barr cho biết trong một sự kiện ngày 2 (giờ địa phương) rằng các *stablecoin* neo theo đô la Mỹ đang được sử dụng rộng rãi trong giao dịch tiền mã hóa, làm phương tiện lưu trữ giá trị và giảm chi phí chuyển tiền xuyên biên giới. Ông cũng đánh giá loại tài sản này có thể giúp tăng tốc xử lý *tài trợ thương mại* và hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu quản trị dòng tiền. Tuy nhiên, để các chức năng đó vận hành an toàn trong khuôn khổ tài chính chính thống, ông Barr nhấn mạnh cần có một *khung pháp lý rõ ràng*.

Theo ông Barr, dự luật “GENIUS” đang được thảo luận hiện nay có thể mang lại một mức độ minh bạch nhất định cho các tổ chức phát hành *stablecoin*, nhưng hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào cách các cơ quan quản lý liên bang và bang thực thi. Ông nhắc lại các trường hợp “tiền tư nhân” trong lịch sử từng vận hành mà thiếu cơ chế bảo vệ đầy đủ, dẫn đến bất ổn và thiệt hại cho người dùng, từ đó kêu gọi tiếp cận thận trọng với *stablecoin*.

Trong đánh giá của Fed, rủi ro cốt lõi xoay quanh *“tài sản dự trữ và mô hình thu lợi nhuận của stablecoin”*. Cụ thể, ngân hàng trung ương Mỹ tập trung vào các yếu tố: mức độ an toàn của tài sản dùng làm dự trữ, khả năng né tránh quy định, phạm vi kinh doanh của tổ chức phát hành, yêu cầu vốn và thanh khoản, phòng chống rửa tiền, cũng như bảo vệ người tiêu dùng. Fed cảnh báo, nếu chế độ quản lý dự trữ và giám sát quá lỏng lẻo, niềm tin của thị trường vào toàn bộ hệ sinh thái *stablecoin* có thể bị tổn hại.

Ông Barr nhận định, kiểm soát chặt chẽ nguồn dự trữ, tăng cường giám sát và áp dụng chuẩn mực vốn nghiêm ngặt sẽ giúp *stablecoin* tiến gần hơn tới vai trò một công cụ thanh toán an toàn, ổn định. Cùng lúc, ông cho rằng cần bổ sung các biện pháp kỹ thuật và pháp lý để ngăn dòng tiền bất hợp pháp lợi dụng hạ tầng *stablecoin*.

Trong khi Fed và Bộ Tài chính Mỹ thúc đẩy khung quản lý *stablecoin*, tiến trình xây dựng luật cho thị trường tài sản số lại diễn biến chậm. Bộ Tài chính Mỹ ngày 1 tháng 4 (giờ địa phương) đã bắt đầu lấy ý kiến với bản đề xuất quy định (NPRM) liên quan dự luật “GENIUS”. Tuy nhiên, một đạo luật riêng về cấu trúc thị trường tiền mã hóa – CLARITY Act – đang bị trì hoãn công bố.

CLARITY Act ban đầu được kỳ vọng công bố trong tuần này, nhưng do bất đồng giữa Ủy ban Ngân hàng Thượng viện và các doanh nghiệp trong ngành, thời điểm ra mắt có thể bị đẩy sang cuối tháng. Tranh cãi xoay quanh điểm mấu chốt: liệu các tổ chức có được phép trả *lãi hoặc phần thưởng (lợi suất)* cho việc nắm giữ *stablecoin* hay không.

Theo bản thảo hiện hành, các sàn giao dịch và tổ chức cung cấp dịch vụ có thể bị hạn chế cung cấp trực tiếp hoặc gián tiếp các sản phẩm sinh lời dựa trên *stablecoin*. Đây được xem là động thái nhằm chặn lại cấu trúc giống tiền gửi ngân hàng truyền thống trong lĩnh vực tài sản số. Tuy nhiên, các doanh nghiệp như Coinbase(COIN) và một số công ty tiền mã hóa lớn khác đang phản đối mạnh mẽ vì cho rằng điều này bóp nghẹt mô hình kinh doanh và hạn chế đổi mới tài chính.

*bình luận* Cuộc tranh luận xung quanh việc có cho phép *stablecoin* sinh lãi hay không là ranh giới phân định xem chúng sẽ chỉ dừng lại ở vai trò *phương tiện thanh toán* hay mở rộng thành *sản phẩm thay thế tiền gửi* trong hệ thống tài chính. Nếu bị giới hạn hoàn toàn về chức năng sinh lợi, *stablecoin* nhiều khả năng sẽ được định vị gần hơn với “tiền điện tử” theo nghĩa hẹp, chịu kiểm soát tương tự hạ tầng thanh toán. Ngược lại, nếu được phép trả lãi rộng rãi, rủi ro rút tiền hàng loạt, chênh lệch kỳ hạn và cạnh tranh trực tiếp với ngân hàng sẽ bùng lên, buộc cơ quan quản lý phải áp chuẩn vốn và thanh khoản gần giống các tổ chức nhận tiền gửi.

Cuối cùng, tranh luận về *“stablecoin”* tại Mỹ đang vượt xa phạm vi thuần túy công nghệ blockchain để đi thẳng vào cốt lõi của *ổn định hệ thống tài chính*. Hướng đi của các dự luật như GENIUS và CLARITY Act, cùng mức độ nghiêm ngặt trong giám sát *tài sản dự trữ và mô hình sinh lợi*, sẽ quyết định liệu thị trường *stablecoin* trở thành một lớp hạ tầng thanh toán an toàn được tích hợp vào hệ thống ngân hàng hay bị siết chặt như sản phẩm tài chính rủi ro cao. Với quy mô hiện tại của các đồng ổn định giá gắn với đô la Mỹ và tốc độ tăng trưởng nhanh, mỗi thay đổi trong quy định có thể kéo theo sự điều chỉnh sâu về cấu trúc toàn bộ thị trường tiền mã hóa.