Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) đẩy mạnh ứng dụng blockchain, chọn chiến lược token hóa “cùng tồn tại” với tài chính truyền thống

Theo Bloomberg đưa tin ngày 26 (giờ địa phương), Sở giao dịch chứng khoán New York **“NYSE”** đang tăng tốc ứng dụng *“từ”blockchain“từ”* vào hạ tầng giao dịch, nhưng chủ trương *“từ”token hóa“từ”* theo hướng “cùng tồn tại” với hệ thống tài chính truyền thống, thay vì thay thế hoàn toàn. Chiến lược này nhấn mạnh duy trì sự ổn định của hạ tầng thị trường, tuân thủ quy định, đồng thời thử nghiệm các mô hình giao dịch mới dựa trên công nghệ chuỗi khối.

Tại Hội nghị Digital Asset Summit diễn ra ở New York ngày 26 (giờ địa phương), Giám đốc sản phẩm (Chief Product Officer) của **NYSE**, ông Jon Herrick (Jon Herrick), cho biết mục tiêu của sàn là xây dựng lớp *“từ”blockchain“từ”* “nằm trên” hệ thống hiện có, thay vì xóa bỏ nó. Ông nhấn mạnh: “Mục tiêu của chúng tôi là triển khai blockchain trên nền tảng của hệ thống hiện tại để đảm bảo *tính tương tác và khả năng liên thông* giữa hai thế giới.” Theo Herrick, ngay cả trong bối cảnh xu hướng *“từ”token hóa“từ”* cổ phiếu, quỹ và các loại tài sản tài chính khác tăng tốc, **NYSE** không có ý định để tài chính truyền thống bị “thay thế”, mà là “được mở rộng” bằng công nghệ mới.

Theo Herrick, hướng phát triển của thị trường phải dựa trên việc giữ lại những ưu điểm cốt lõi đã được chứng minh qua nhiều thập kỷ vận hành: khung pháp lý rõ ràng, cơ chế thanh toán – bù trừ tập trung, cùng các lớp bảo vệ nhà đầu tư. Ông nói thêm: “Vấn đề không phải là hệ thống nào ‘đúng’ hơn. Rốt cuộc, hai hệ thống sẽ dần hòa vào nhau.”

*bình luận: Quan điểm này đi ngược lại một bộ phận cộng đồng tiền mã hóa vốn xem blockchain là công cụ “thay thế” Phố Wall, nhưng lại khá gần với cách tiếp cận hiện tại của nhiều định chế tài chính lớn ở Mỹ và châu Âu.*

Xu hướng *“từ”token hóa“từ”* tài sản – từ cổ phiếu, trái phiếu, quỹ ETF, cho tới bất động sản và hàng hóa – đang lan rộng trong hệ thống tài chính toàn cầu. Khi tài sản được phát hành và giao dịch trên nền *“từ”blockchain“từ”*, các tổ chức kỳ vọng có thể:

- Rút ngắn thời gian thanh toán xuống gần thời gian thực

- Mở rộng khung giờ giao dịch lên 24/7

- Tăng khả năng tiếp cận toàn cầu, giảm rào cản biên giới

- Cải thiện tính minh bạch, giảm chi phí trung gian

Tuy vậy, **NYSE** lựa chọn cách tiếp cận thận trọng: thử nghiệm công nghệ mới nhưng vẫn đặt trọng tâm vào tính ổn định hệ thống và tuân thủ pháp lý.

Hiện **NYSE** đang nghiên cứu nhiều kịch bản ứng dụng *“từ”blockchain“từ”* vào hạ tầng giao dịch và thanh toán. Một trong số đó là mô hình thanh toán theo thời gian thực (real-time) hoặc gần thời gian thực (near real-time), thay thế dần các chu kỳ T+1, T+2 vốn tồn tại nhiều thập kỷ. Một trục thử nghiệm khác là mở rộng thời gian giao dịch, tiệm cận mô hình thị trường hoạt động gần như liên tục, nhưng vẫn có lớp giám sát và quản lý rủi ro chặt chẽ.

Đáng chú ý, công ty mẹ của **NYSE** là Intercontinental Exchange **ICE** mới đây đã có động thái tăng cường kết nối với thị trường tiền mã hóa. Đầu tháng này, **ICE** thực hiện khoản đầu tư chiến lược vào sàn giao dịch tài sản số **OKX**. Theo thỏa thuận, **ICE** sẽ sử dụng dữ liệu giá giao ngay từ **OKX** để xây dựng và hoàn thiện các sản phẩm phái sinh tiền mã hóa, trong khi **OKX** dự kiến cung cấp cho khách hàng Mỹ quyền tiếp cận sản phẩm hợp đồng tương lai của **ICE** và các sản phẩm cổ phiếu được *“từ”token hóa“từ”*.

*bình luận: Thỏa thuận này biến **OKX** thành cầu nối dữ liệu giá và thanh khoản giữa thị trường tài sản số toàn cầu và hạ tầng phái sinh truyền thống tại Mỹ, cho thấy ranh giới giữa “tradfi” và “crypto” đang mờ dần.*

Dù vậy, Herrick khẳng định hệ thống tài chính truyền thống vẫn sở hữu những lợi thế khó thay thế trong ngắn hạn. Cơ chế thanh toán – bù trừ tập trung (central clearing) hiện nay giúp các nhà bù trừ gộp (netting) nghĩa vụ thanh toán, từ đó giảm đáng kể rủi ro đối tác và rủi ro thanh khoản cho toàn thị trường. Đây là một trong những nền tảng khiến giao dịch cổ phiếu và phái sinh quy mô hàng nghìn tỷ USD mỗi ngày vẫn vận hành tương đối ổn định.

Theo Herrick, việc di chuyển toàn bộ hệ thống này lên *“từ”blockchain“từ”* chỉ trong vài năm là điều không thực tế: “Trong 10 năm tới, câu hỏi tài sản đó có được *token hóa* hay không có thể sẽ không còn là tâm điểm nữa.” Ông cho rằng thay vì tập trung vào “nhãn” công nghệ, thị trường sẽ quan tâm nhiều hơn tới cấu trúc vận hành tổng thể – nơi mà tài sản *token hóa* và tài sản “truyền thống” có thể cùng lưu thông trong một kiến trúc chung, được giám sát và quản lý rủi ro thống nhất.

*bình luận: Quan điểm này hàm ý tương lai “hậu token hóa”, nơi blockchain trở thành lớp hạ tầng ẩn phía dưới, còn người dùng cuối chỉ quan tâm đến chất lượng dịch vụ, chi phí và mức độ an toàn.*

Cách tiếp cận của **NYSE** vì thế thiên về “tích hợp từng bước” hơn là “đảo chiều đột ngột”. Thay vì xây lại toàn bộ hệ thống, sàn lựa chọn chiến lược đưa các mô-đun *“từ”blockchain“từ”* vào từng khâu – từ cấp phép, phát hành, giao dịch, thanh toán đến lưu ký – rồi kiểm nghiệm tác động thực tế trước khi mở rộng quy mô. Chiến lược này được giới phân tích đánh giá là phù hợp với vai trò hạ tầng trọng yếu của **NYSE** trên thị trường vốn toàn cầu: vừa phải duy trì an toàn và tính liên tục của thị trường, vừa không thể đứng ngoài làn sóng số hóa và *“từ”token hóa“từ”* đang thay đổi cách tài sản được tạo lập và giao dịch.