Ngân hàng Trung ương Australia lượng hóa lợi ích token hóa 16,7 tỷ USD/năm, đẩy nhanh thử nghiệm CBDC bán buôn

Theo CoinDesk Hàn Quốc đưa tin ngày 26 (giờ địa phương), Ngân hàng Trung ương Australia đã lần đầu tiên lượng hóa hiệu quả kinh tế của *từ token hóa*, ước tính mang lại khoảng 16,7 tỷ USD mỗi năm, tương đương khoảng 25.000 tỷ đồng. Điểm đáng chú ý là con số này không phải dự báo lý thuyết, mà được rút ra từ kết quả *thử nghiệm thực tế* trên hệ thống tài chính.

Phó thống đốc Ngân hàng Trung ương Australia (RBA) Brad Jones cho biết trong buổi công bố kết quả “Project Acacia” ngày 26, câu hỏi trọng tâm với *từ token hóa* giờ không còn là “có khả thi hay không” mà là “sẽ triển khai như thế nào”. Điều này cho thấy chính sách *đã chuyển từ giai đoạn dò đường sang giai đoạn xây dựng hạ tầng*. Để hiện thực hóa, RBA đang thúc đẩy lộ trình xây dựng môi trường thử nghiệm hạ tầng thị trường tài chính số (DFMI sandbox) dành cho các doanh nghiệp.

Trong khuôn khổ Project Acacia, RBA không chỉ dừng ở mức kiểm chứng khái niệm. Họ sử dụng nhiều loại tài sản tài chính thực tế làm mẫu, gồm trái phiếu chính phủ, repo (hợp đồng mua lại), tiền gửi có kỳ hạn của ngân hàng, quỹ đầu tư, khoản phải thu trong thương mại, quyền khai thác khoáng sản… Hệ thống thanh toán được thiết kế theo cấu trúc lai, kết hợp *từ stablecoin*, *từ token tiền gửi*, *từ CBDC bán buôn* (tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương sử dụng trong nội bộ hệ thống) và cả tài khoản thanh toán truyền thống. Các ngân hàng thương mại, công ty fintech, công ty quản lý quỹ và doanh nghiệp lưu ký đều tham gia thử nghiệm trên một môi trường mạng tương tự như vận hành thực tế.

RBA cho biết thử nghiệm cho thấy *từ token hóa* giúp tự động hóa quản lý vòng đời tài sản, giảm lỗi trong khâu thanh toán, thu hẹp rủi ro đối tác và cải thiện đáng kể tính thanh khoản trên thị trường trái phiếu. Hiệu quả trong thị trường trái phiếu chính phủ được đánh giá là nguồn đóng góp lớn nhất vào giá trị kinh tế 25.000 tỷ đồng mỗi năm mà RBA công bố.

Một trọng tâm khác của Project Acacia là thử nghiệm kết nối *từ CBDC bán buôn* với các mạng lưới blockchain bên ngoài. Bài toán RBA muốn giải là làm sao đảm bảo *khả năng tương tác* giữa hệ thống thanh toán của ngân hàng trung ương và các nền tảng *từ token hóa* do khu vực tư nhân vận hành. Ở chiều ngược lại, phía doanh nghiệp thể hiện nhu cầu rất lớn với mô hình *từ token tiền gửi* – phiên bản số hóa của tiền gửi ngân hàng, có thể giao dịch linh hoạt như token nhưng vẫn nằm trong khuôn khổ pháp lý ngân hàng.

RBA lưu ý rằng các ngân hàng tại Mỹ và châu Âu đã bắt đầu phát hành *từ token tiền gửi* như một biện pháp chủ động trước làn sóng stablecoin tư nhân. Australia được dự báo sẽ đi theo quỹ đạo tương tự: *từ stablecoin* có thể phù hợp cho các thị trường mới hình thành, trong khi *từ token tiền gửi* sẽ chiếm ưu thế ở các thị trường quy mô lớn, đòi hỏi lớp bảo vệ pháp lý và quản trị rủi ro cao hơn.

Con số khoảng 25.000 tỷ đồng giá trị kinh tế mà Ngân hàng Trung ương Australia đưa ra được xem như một “tín hiệu chính sách” hơn là một dự báo trung tính. Khi cơ quan hoạch định chính sách định lượng được lợi ích ở mức này, định hướng về quy định, vốn đầu tư và xây dựng hạ tầng thị trường gần như chắc chắn sẽ dịch chuyển theo hướng ủng hộ *từ token hóa*. Tín hiệu đó nối tiếp xu hướng toàn cầu: Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) đã sử dụng sandbox để nhanh chóng đưa các giải pháp *từ token hóa* vào tài trợ thương mại thực tế, trong khi McKinsey dự báo quy mô thị trường tài sản *từ token hóa* có thể đạt khoảng 2.000 tỷ USD vào năm 2030.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Australia (ASIC) Joe Longo trước đó từng cảnh báo rằng nếu không kịp thời nắm bắt cơ hội, Australia sẽ tụt lại phía sau. Bước đi mới của RBA được giới quan sát coi là lời đáp cụ thể cho cảnh báo này, đánh dấu giai đoạn nước này chủ động tham gia cuộc đua hạ tầng *từ token hóa* và *từ CBDC bán buôn*.

Tuy vậy, yếu tố then chốt vẫn là “tốc độ”. Thị trường trái phiếu *từ token hóa* đang tăng tốc tại Mỹ, trong bối cảnh Australia phụ thuộc nhiều vào dòng vốn đầu tư nước ngoài. Nếu hạ tầng và tiêu chuẩn *từ token hóa* của Australia phát triển chệch khỏi chuẩn quốc tế, nguy cơ bị “cô lập” về mặt thị trường sẽ gia tăng. RBA đang song song thực hiện các nghiên cứu về thanh toán xuyên biên giới trên nền *từ token hóa*, nhưng khi từng khu vực kinh tế lớn bắt đầu chốt bộ tiêu chuẩn riêng, dư địa để hợp nhất sẽ dần thu hẹp.

bình luận: Việc Ngân hàng Trung ương Australia định lượng rõ hiệu quả kinh tế của *từ token hóa* và đẩy nhanh thử nghiệm *từ CBDC bán buôn* cho thấy cuộc cạnh tranh hạ tầng tài chính số đã bước vào giai đoạn quyết liệt. Lợi thế nhiều khả năng sẽ thuộc về các quốc gia có thể triển khai hạ tầng *từ token hóa* đúng thời điểm và đảm bảo kết nối cao với tiêu chuẩn quốc tế – hơn là những nơi chỉ dừng ở mức thử nghiệm khái niệm.