Mỹ siết thu nhập từ stablecoin, Clarity Act đe dọa mô hình ‘giữ stablecoin – nhận lãi’ của thị trường tiền mã hóa

Theo CNBC đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), ngành tiền mã hóa đang bày tỏ lo ngại sâu sắc về dự thảo quy định mới liên quan đến *“thu nhập từ tiền mã hóa ổn định (stablecoin)”*. Dự luật làm rõ thị trường tài sản số (Clarity Act) đang được Thượng viện Mỹ thảo luận được đánh giá có thể làm thay đổi mạnh cấu trúc *thị trường tiền mã hóa* hiện tại, đặc biệt là mảng *stablescoin* và sản phẩm *lãi suất* gắn với loại tài sản này.

Theo CNBC, dự thảo do Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis và Thượng nghị sĩ Dân chủ Angela Alsobrooks đồng bảo trợ, được chia sẻ với đại diện ngành trong một cuộc họp kín tại Quốc hội Mỹ vào thứ Hai (giờ địa phương). Trọng tâm của đề xuất là cấm mô hình *“thu nhập dạng lãi suất”* chỉ từ việc nắm giữ *stablecoin*, tức không cần giao dịch hay tham gia thêm hoạt động nào. Về bản chất, đây là nỗ lực chặn lại những cấu trúc được cho là “na ná” tài khoản tiền gửi ngân hàng nhưng hoạt động ngoài khuôn khổ giám sát ngân hàng truyền thống.

Tuy nhiên, dự thảo vẫn cho phép các hình thức phần thưởng gắn với *chương trình tích điểm, ưu đãi khuyến mãi, gói đăng ký dịch vụ hoặc hoạt động giao dịch*. Vấn đề gây tranh cãi nằm ở chỗ: chưa có tiêu chí rõ ràng để xác định thế nào là *“phần thưởng chính đáng”* so với *“lãi suất trá hình”*. Nhiều doanh nghiệp lo ngại biên độ diễn giải quá rộng của cơ quan quản lý có thể dẫn đến *siết chặt thái quá*, khiến những mô hình kinh doanh hợp pháp cũng bị ảnh hưởng.

Tác động của lo ngại này đã phản ánh ngay lên thị trường vốn. Cổ phiếu công ty phát hành stablecoin Circle (chưa niêm yết, giao dịch OTC) được ghi nhận giảm tới 19% trong phiên giao dịch thứ Ba, trong khi cổ phiếu sàn giao dịch Coinbase(COIN) cũng mất khoảng 8%. Giới phân tích cho rằng diễn biến giá thể hiện kỳ vọng tiêu cực về *tương lai mảng “thu nhập từ stablecoin”*, vốn đang là một trong những động lực tăng trưởng của nhiều tổ chức trong hệ sinh thái *tiền mã hóa*.

Coinbase(COIN) hiện chưa đưa ra tuyên bố chính thức. Trước đó vào tháng 1 năm nay, Giám đốc điều hành Brian Armstrong (Brian Armstrong) đã rút lại sự ủng hộ đối với dự luật sau khi điều khoản hạn chế thu nhập từ stablecoin được bổ sung, dẫn tới việc thảo luận tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện bị trì hoãn một lần. Theo số liệu công bố, đến quý 3 năm 2025, khoảng 20% tổng doanh thu Coinbase đến từ các hoạt động liên quan *stablecoin*, bao gồm lưu ký, xử lý thanh toán và chia sẻ doanh thu từ lãi suất dựa trên tài sản bảo chứng.

"bình luận": Việc *thu nhập stablecoin* chiếm tới 1/5 doanh thu là lý do Coinbase và nhiều doanh nghiệp khác phản ứng mạnh. Nếu quy định mới khiến mô hình “giữ stablecoin – nhận lãi” bị cấm hoàn toàn, các sàn sẽ phải nhanh chóng xoay trục sang phí giao dịch, dịch vụ thanh toán hoặc sản phẩm phái sinh để bù đắp nguồn thu.

Ngân hàng truyền thống đối đầu ngành tiền mã hóa

Vấn đề *thu nhập từ stablecoin* đã được xem là “nút thắt” lớn nhất cản trở quá trình thông qua Clarity Act. Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA) cùng khối tài chính truyền thống nhiều năm qua lập luận rằng *stablecoin* có thể kéo *dòng tiền gửi* rời khỏi hệ thống ngân hàng, đe dọa khả năng huy động vốn rẻ của họ. Theo CNBC dẫn lại phân tích mà JPMorgan Chase(JPM) và Bank of America(BAC) gửi Bộ Tài chính Mỹ, nếu cho phép các chương trình “lãi suất stablecoin” hoạt động mà không có khung giám sát tương đương ngân hàng, lượng tiền gửi bị rút ra khỏi hệ thống có thể lên tới 6.600 tỷ USD (khoảng 9.884 nghìn tỷ đồng theo ước tính quy đổi).

Trước đó, từ tháng 7 năm 2025, đạo luật GENIUS đã chính thức cấm các tổ chức phát hành *stablecoin* trực tiếp chi trả lãi cho người nắm giữ. Tuy nhiên, luật này chưa chạm tới mô hình nền tảng bên thứ ba (sàn, ứng dụng fintech, ví lưu ký…) chia sẻ một phần lợi nhuận lãi suất từ tài sản bảo chứng cho khách hàng dưới dạng *phần thưởng, hoàn tiền, ưu đãi*. Đây chính là “vùng xám” mà các chuyên gia cảnh báo sẽ sớm trở thành tâm điểm đụng độ giữa ngân hàng và *crypto*, và dự thảo Clarity Act lần này được đánh giá là bước đầu nhằm khóa chặt khoảng trống đó.

"bình luận": Về mặt kinh tế, *stablecoin* được bảo chứng bằng trái phiếu chính phủ ngắn hạn hoặc tiền gửi ngân hàng có thể mang lại lợi suất vài phần trăm mỗi năm. Câu hỏi cốt lõi là: lợi suất này nên thuộc về nhà phát hành, ngân hàng lưu ký, nhà đầu tư stablecoin hay phải chia sẻ theo tỷ lệ nào, dưới khung pháp lý nào. Chính sự chia sẻ lợi suất này tạo áp lực cạnh tranh trực tiếp lên tài khoản tiết kiệm ngân hàng truyền thống.

Ngưỡng quyết định vào tháng 4, xác suất thông qua ước tính 63%

Về quy trình lập pháp, giới quan sát cho rằng thỏa thuận mới đã phần nào tháo gỡ trở ngại lớn nhất đối với cuộc bỏ phiếu tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện. Dự kiến, ủy ban sẽ đưa dự luật ra bỏ phiếu vào cuối tháng 4, sau kỳ nghỉ lễ Phục sinh. Nếu vượt qua vòng này, dự luật sẽ phải được Thượng viện toàn thể thông qua với tối thiểu 60 phiếu thuận, sau đó tiếp tục được điều chỉnh để thống nhất với phiên bản từ Ủy ban Nông nghiệp và Hạ viện, trước khi được trình lên Tổng thống ký ban hành.

Trên thị trường dự đoán, nền tảng Polymarket đang phản ánh xác suất Clarity Act được chính thức ban hành trước cuối năm 2026 ở mức khoảng 63%. Con số này cho thấy nhà đầu tư đánh giá tương đối cao khả năng *khung pháp lý mới cho tài sản số* – đặc biệt liên quan *stablecoin* – sẽ thành hình, dù vẫn còn không ít rủi ro chính trị và vận động hành lang.

"bình luận": Một khi luật được thông qua, không chỉ *thu nhập stablecoin* mà toàn bộ *“cấu trúc sinh lời”* của thị trường tài sản số sẽ phải tái định hình. Các trung tâm lợi nhuận hiện tại như khoản thưởng giữ stablecoin, chương trình hoàn tiền bằng token ổn định, hay gói “tiết kiệm crypto” đều có nguy cơ phải cấu trúc lại để tránh bị xếp vào dạng “trả lãi bất hợp pháp”.

Tác động dài hạn lên mô hình kinh doanh tiền mã hóa

Việc siết chặt *thu nhập từ stablecoin* được dự báo sẽ buộc các sàn giao dịch, nền tảng thanh toán và nhà phát hành phải điều chỉnh mô hình kinh doanh theo hướng:

- Chuyển trọng tâm từ *trả lãi nắm giữ stablecoin* sang phí dịch vụ (giao dịch, thanh toán, lưu ký).

- Tăng cường các chương trình thưởng gắn trực tiếp với *hành vi sử dụng* (giao dịch, chi tiêu, thanh toán hóa đơn, tham gia mạng lưới) thay vì chỉ “gửi và giữ”.

- Phát triển các sản phẩm *DeFi* hoặc cấu trúc tài chính phức hợp ngoài phạm vi điều chỉnh trực tiếp của luật Mỹ, song đi kèm rủi ro pháp lý và tuân thủ cao hơn.

Nếu tiêu chí phân biệt “phần thưởng hợp pháp” và “lãi suất trái phép” không được làm rõ, nguy cơ *thu hẹp quy mô thị trường stablecoin tại Mỹ* là đáng kể. Trong khi đó, các khu vực pháp lý khác với khung quy định cởi mở hơn có thể trở thành điểm đến cho dòng vốn và đổi mới sản phẩm, tạo ra sự phân mảnh mới trong *thị trường tiền mã hóa toàn cầu*.

Kết luận, dự luật Clarity Act với trọng tâm siết *“thu nhập từ stablecoin”* đang trở thành biến số quyết định hướng đi của *thị trường tài sản số* trong vài năm tới. Cân bằng lợi ích giữa hệ thống ngân hàng truyền thống và ngành *tiền mã hóa* sẽ phụ thuộc lớn vào cách Quốc hội Mỹ và cơ quan quản lý định nghĩa, áp dụng các chuẩn mực mới quanh *stablecoin* – một lớp tài sản đang ngày càng đóng vai trò nền tảng trong thanh khoản và cơ chế sinh lời của toàn thị trường.