SEC cải tổ luật IPO, mở đường cho làn sóng công ty tiền mã hóa lên sàn Mỹ

Theo Bloomberg đưa tin ngày 20 (giờ địa phương), Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã công bố kế hoạch cải tổ toàn diện quy định về **“IPO”**, **“SEC”** và **“công ty tiền mã hóa”**, được xem là đợt điều chỉnh lớn nhất trong hơn 20 năm qua. Mục tiêu là giảm gánh nặng tuân thủ, tăng linh hoạt huy động vốn cho doanh nghiệp niêm yết, qua đó gián tiếp cải thiện môi trường lên sàn cho các *công ty tiền mã hóa* tại Mỹ.

Theo SEC, gói cải cách này nhằm đơn giản hóa quy trình chào bán cổ phiếu ra công chúng, tạo điều kiện để doanh nghiệp sau khi niêm yết có thể huy động vốn thuận lợi hơn. Số lượng công ty niêm yết trên thị trường Mỹ đã sụt giảm trong nhiều năm, và cơ quan này muốn đảo ngược xu hướng đó thông qua bộ quy tắc mới.

Trong 18 tháng gần đây, một loạt *công ty tiền mã hóa* lớn như BitGo(BTGO), Circle(CRCL), Bullish(BLSH) đã niêm yết hoặc lên sàn tại Mỹ. Các tên tuổi khác như Securitize và Kraken cũng công khai xem xét **“IPO”**. Giới phân tích nhận định, nếu bản cải cách được thông qua, làn sóng *công ty tiền mã hóa* tiến vào thị trường vốn Mỹ có thể tăng tốc rõ rệt.

bình luận: Bối cảnh hiện tại cho thấy Mỹ đang chuyển từ lập trường “chọn lọc” sang “tái kích hoạt” thị trường niêm yết, trong đó các doanh nghiệp hạ tầng blockchain và tiền mã hóa là nhóm hưởng lợi trực tiếp.

**IPO được phép huy động vốn bổ sung ngay sau khi lên sàn**

Điểm thay đổi được giới đầu tư chú ý nhất là việc cho phép sử dụng cơ chế **“shelf registration”** (đăng ký kệ) ngay sau **“IPO”**. Trước đây, doanh nghiệp thường phải chờ khoảng một năm sau niêm yết mới đủ điều kiện tiếp cận cơ chế này.

Với **“shelf registration”**, doanh nghiệp có thể đăng ký sẵn một lượng chứng khoán và tùy thời điểm thị trường thuận lợi sẽ nhanh chóng phát hành, giúp huy động thêm vốn với tốc độ cao. Trong môi trường *thị trường tiền mã hóa* có độ biến động lớn, khả năng “bấm nút” gọi vốn đúng chu kỳ tăng giá là yếu tố sống còn.

bình luận: Việc được dùng **“shelf registration”** ngay sau **“IPO”** được nhiều chuyên gia tại Wall Street xem như “game changer” đối với các doanh nghiệp có mô hình kinh doanh gắn với *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* hoặc hạ tầng blockchain, vì họ có thể đồng bộ chiến lược vốn với chu kỳ thị trường tiền mã hóa.

SEC cũng dự kiến bãi bỏ yêu cầu doanh nghiệp phải có tối thiểu 75 triệu USD cổ phiếu tự do chuyển nhượng mới đáp ứng điều kiện sử dụng một số kênh huy động vốn sau niêm yết. Việc loại bỏ ngưỡng này giúp các công ty quy mô vừa, trong đó có nhiều *startup tiền mã hóa*, tiếp cận kênh vốn đại chúng dễ dàng hơn.

**Nới lỏng quy định cho công ty niêm yết – lợi thế trực tiếp cho công ty tiền mã hóa**

SEC cho biết sẽ mở rộng hàng loạt ưu đãi hiện chỉ áp dụng cho một nhóm doanh nghiệp lớn sang phần đông công ty trên sàn. Tỷ lệ doanh nghiệp được hưởng ưu đãi quy định dự kiến tăng từ khoảng 36% lên khoảng 75% sau cải cách.

Gói nới lỏng bao gồm:

- Quy trình đăng ký đơn giản hơn cho các đợt chào bán bổ sung.

- Cho phép mở rộng hình thức trao đổi thông tin, marketing trong quá trình chào bán.

- Tăng khả năng tiếp cận các báo cáo phân tích, nghiên cứu từ công ty chứng khoán.

Một thay đổi quan trọng khác là điều chỉnh chuẩn “doanh nghiệp nộp báo cáo tăng tốc lớn” (Large accelerated filer). Ngưỡng giá trị cổ phiếu tự do chuyển nhượng được nâng từ 700 triệu USD lên 2 tỷ USD. Nhờ đó, nhiều doanh nghiệp sẽ trì hoãn thời điểm phải tuân thủ các tiêu chuẩn khắt khe nhất về kiểm toán, báo cáo và công bố thông tin.

Bên cạnh đó, các công ty mới niêm yết sẽ được miễn áp dụng mức giám sát nghiêm ngặt nhất trong tối thiểu 5 năm đầu. Ngay cả khi giá trị cổ phiếu lưu hành vượt ngưỡng, doanh nghiệp cũng phải duy trì vượt ngưỡng liên tiếp 2 năm thì mức độ giám sát mới được nâng lên.

SEC lý giải, cơ chế cũ khiến một số công ty đột ngột bị siết chặt nghĩa vụ báo cáo và kiểm toán chỉ vì biến động giá cổ phiếu trong ngắn hạn, dẫn đến chi phí tuân thủ tăng vọt, kìm hãm hoạt động đầu tư và tăng trưởng.

bình luận: Đối với *công ty tiền mã hóa* vốn nhạy cảm với biến động giá tài sản số, việc gắn mức độ giám sát với ngưỡng và thời gian duy trì sẽ tránh tình trạng “bị phạt” chỉ vì chu kỳ tăng nóng hoặc điều chỉnh mạnh của thị trường.

**Tín hiệu hỗ trợ gián tiếp đối với ngành tiền mã hóa**

Bản cải cách lần này không nhắc tới *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* hay bất kỳ tài sản số cụ thể nào. Tuy nhiên, định hướng “khuyến khích hình thành vốn và tăng số lượng công ty niêm yết” được giới quan sát xem là tín hiệu hỗ trợ gián tiếp cho toàn bộ *ngành tiền mã hóa*.

Trong đó, các doanh nghiệp hạ tầng như Securitize – đơn vị phát triển nền tảng *token hóa chứng khoán* – được đánh giá là sẽ nổi bật. Sau **“IPO”**, nhóm doanh nghiệp này có thể chủ động thiết kế nhiều đợt huy động vốn quy mô khác nhau, tận dụng giai đoạn thị trường thuận lợi, thay vì bị bó buộc vào một mốc thời gian cố định.

Một số chuyên gia tại các quỹ đầu tư mạo hiểm chuyên về blockchain nhận định, nếu quy định mới được thông qua, các dự án hạ tầng on-chain, sàn giao dịch tập trung, nhà cung cấp dịch vụ lưu ký tài sản số… sẽ cân nhắc lộ trình **“IPO”** tại Mỹ sớm hơn thay vì chỉ dựa vào vòng gọi vốn tư nhân.

bình luận: Ở góc độ cạnh tranh toàn cầu, động thái này có thể giúp thị trường Mỹ giữ chân các *công ty tiền mã hóa* chất lượng cao, vốn đang được Anh, Singapore và Hong Kong tích cực chèo kéo bằng khung pháp lý thân thiện hơn.

Theo kế hoạch, đề xuất cải cách của **“SEC”** sẽ mở trong 60 ngày để lấy ý kiến công chúng trước khi được xem xét phê duyệt cuối cùng. Nếu xu hướng chuyển dịch từ “ưu tiên giám sát” sang “hỗ trợ tăng trưởng” thực sự được thể chế hóa, giới phân tích kỳ vọng làn sóng **“IPO”** và niêm yết thứ cấp của *công ty tiền mã hóa* tại Mỹ sẽ bước vào giai đoạn tăng tốc mới, đóng vai trò quan trọng trong việc hợp thức hóa và mở rộng quy mô toàn ngành.