JP Morgan(JPM) bị kiện bỏ mặc mô hình Ponzi tiền mã hóa hàng trăm triệu USD tại Mỹ

Ngân hàng lớn tại Mỹ là JP Morgan(JPM) đang đối mặt với cáo buộc đã bỏ mặc một vụ *tiền mã hóa* “*Ponzi*” trị giá hàng trăm triệu đô la, khiến thiệt hại cho nhà đầu tư gia tăng nghiêm trọng. Nhóm nhà đầu tư khởi kiện cho rằng ngân hàng nhận thấy dấu hiệu giao dịch bất thường nhưng vẫn duy trì tài khoản, qua đó giúp hệ thống lừa đảo tiếp tục vận hành.

Theo hồ sơ vụ việc được nộp lên Tòa án quận Bắc California ngày 10 (giờ địa phương), nguyên đơn Robby Alan Steele cho biết ông đã đầu tư vào công ty *tiền mã hóa* có trụ sở tại Florida mang tên Goliath Ventures và bị mất khoảng 650.000 đô la Mỹ (tương đương gần 9,7 tỷ đồng). Số tiền này bao gồm cả quỹ hưu trí của ông. Steele là một trong nhiều nhà đầu tư đứng tên trong đơn kiện tập thể chống lại JP Morgan.

Nhà đầu tư cáo buộc Goliath Ventures vận hành một mô hình *Ponzi* điển hình: không thực hiện hoạt động đầu tư thực sự, mà sử dụng vốn của nhà đầu tư mới để chi trả “lợi nhuận” cho nhà đầu tư cũ. Theo phía nguyên đơn, hơn 2.000 người đã trở thành nạn nhân. Công tố liên bang ước tính công ty này đã huy động được tổng cộng khoảng 328 triệu đô la Mỹ dưới danh nghĩa “đầu tư” *tiền mã hóa*, con số bị cho là hoàn toàn được dựng lên.

Theo tài liệu nộp tòa ngày 10 (giờ địa phương), đơn kiện cho rằng JP Morgan đã đóng vai trò là hạ tầng ngân hàng trung tâm cho Goliath Ventures, giúp dòng vốn đầu tư tiếp tục chảy vào.

Trong đơn, phía nguyên đơn khẳng định từ tháng 1 năm 2023 đến giữa năm 2025, JP Morgan là đơn vị cung cấp “duy nhất” tài khoản ngân hàng chính cho Goliath. Trong giai đoạn này, khoảng 250 triệu đô la Mỹ đã luân chuyển qua một tài khoản duy nhất, trong đó khoảng 123 triệu đô la Mỹ được chuyển tiếp sang ví Coinbase do Goliath kiểm soát.

Các luật sư đại diện cho nhà đầu tư lập luận rằng chỉ riêng quy mô và mô hình dòng tiền này cũng đủ để kích hoạt nghĩa vụ rà soát theo quy định liên bang về “*Hiểu khách hàng của bạn*” (KYC – Know Your Customer). Họ cho rằng JP Morgan lẽ ra phải điều tra nguồn gốc, mục đích cũng như tính hợp pháp của các giao dịch liên quan đến Goliath.

Đơn kiện viết rằng thông qua nghĩa vụ KYC, “Chase (JP Morgan) thực tế đã biết hoặc buộc phải biết Goliath đang vận hành một quỹ *tiền mã hóa* huy động vốn trái phép từ nhà đầu tư”. Nói cách khác, phía nguyên đơn cho rằng ngân hàng không thể viện cớ “không biết gì” khi quy mô giao dịch lớn và tập trung bất thường như vậy.

Goliath Ventures trước đây hoạt động dưới tên “Gen-Z Venture Firm” và được cho là vận hành từ tháng 1 năm 2023 đến tháng 1 năm 2026, theo hồ sơ tòa án. Trong suốt thời gian này, công ty tự quảng bá là đơn vị đầu tư *tiền mã hóa* sinh lời cao, thu hút mạnh các nhà đầu tư cá nhân tại Mỹ.

Người điều hành Goliath Ventures là Giám đốc điều hành Christopher Delgado. Theo hồ sơ của công tố Mỹ, Delgado đã bị Văn phòng Công tố quận Trung Florida bắt giữ ngày 24 tháng 2 (giờ địa phương). Ông ta đối mặt với các cáo buộc lừa đảo chứng khoán và rửa tiền. Nếu bị kết án với toàn bộ tội danh, Delgado có thể phải chịu mức án lên tới 30 năm tù liên bang.

Bên cạnh JP Morgan, một ngân hàng lớn khác là Ngân hàng Mỹ (Bank of America) cũng xuất hiện trong hồ sơ hình sự liên bang. Theo cáo trạng, Delgado được ghi là đồng người ký trên một tài khoản doanh nghiệp tại Bank of America, và một số nhà đầu tư đã được hướng dẫn chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản này.

Công tố viên cho rằng dòng tiền từ nhà đầu tư đã luân chuyển qua tài khoản tại JP Morgan, tài khoản tại Bank of America, cũng như các ví Coinbase do Delgado quản lý. Mạng lưới tài khoản và ví *tiền mã hóa* này được sử dụng để che giấu bản chất *Ponzi* và mục đích rửa tiền.

Vụ kiện dân sự tập thể chống JP Morgan được các hãng luật Shaw Lewenz, Sonn Law Group và Schwartzbaum cùng đứng tên nộp lên tòa. Luật sư đại diện Jordan Shaw cho biết họ đang tiếp tục xác minh thêm các cá nhân, tổ chức liên quan và dự kiến sẽ mở rộng phạm vi khởi kiện trong thời gian tới.

*bình luận*

Vụ việc Goliath Ventures làm nổi bật rủi ro khi hệ thống ngân hàng truyền thống trở thành “hạ tầng trung gian” cho các mô hình lừa đảo đầu tư *tiền mã hóa*. Câu hỏi trọng tâm là: ngân hàng phải chịu trách nhiệm tới đâu khi khách hàng sử dụng tài khoản để vận hành mô hình *Ponzi*?

Tại Mỹ, các ngân hàng có nghĩa vụ nghiêm ngặt về chống rửa tiền (AML) và KYC, phải theo dõi, báo cáo giao dịch bất thường lên cơ quan quản lý. Nếu tòa án xác định JP Morgan đã phớt lờ cảnh báo hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ giám sát, phán quyết bất lợi có thể tạo ra án lệ, buộc các ngân hàng siết chặt hơn nữa với dòng tiền liên quan đến *tiền mã hóa*.

Sự kiện này tiếp tục khoét sâu tranh luận về ranh giới trách nhiệm giữa tổ chức tài chính truyền thống và các dự án đầu tư *tiền mã hóa*, đặc biệt trong bối cảnh những mô hình lợi nhuận cao, rủi ro lớn vẫn thu hút mạnh nhà đầu tư cá nhân tại Mỹ và trên toàn cầu.