Ether(ETH) lao dốc 36% nhưng Ethereum vẫn giữ lợi thế trước Solana(SOL) và dòng vốn tổ chức

Ether(ETH) giảm 36% từ đầu 2026 khiến kỳ vọng hồi phục mốc 3.000 đô la (khoảng 4,33 triệu won) ngày càng xa, giá lùi về vùng 1.900 đô la (khoảng 2,75 triệu won), tâm lý nhà đầu tư vì thế chịu nhiều áp lực. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định *Ether(ETH)* và mạng lưới *Ethereum* vẫn giữ được “từ sức mạnh nền tảng” đáng kể. Nếu thị trường một lần nữa quay lại với *tiền mã hóa*, vị thế “từ Ethereum(Ether)* có thể được đánh giá lại trong chu kỳ sắp tới.

Theo dữ liệu thị trường trong giai đoạn tháng 1–2 năm nay, *Ether(ETH)* có hiệu suất kém hơn toàn thị trường *tiền mã hóa* khoảng 9 điểm phần trăm. Điều này cho thấy đợt điều chỉnh lần này khó có thể quy về hoàn toàn cho yếu tố vĩ mô. Hoạt động on-chain cũng chững lại rõ rệt: khối lượng giao dịch trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) chạy trên *Ethereum* giảm 55% trong 6 tháng gần nhất, trong khi đối thủ *Solana(SOL)* chỉ giảm 21% trong cùng kỳ.

Số liệu chi tiết cho thấy đà suy giảm giao dịch khá rõ. Tháng 2 năm 2026, tổng khối lượng DEX trên *Ethereum* đạt 56,5 tỉ đô la (khoảng 816,9 tỉ won), giảm mạnh so với đỉnh 128,5 tỉ đô la (khoảng 1,8581 nghìn tỉ won) tháng 8 năm 2025. Cùng khoảng thời gian này, *Solana(SOL)* ghi nhận khối lượng hàng tháng 95,5 tỉ đô la (khoảng 1,3804 nghìn tỉ won), thấp hơn mức 120,6 tỉ đô la (khoảng 1,7439 nghìn tỉ won) ghi nhận vào tháng 8 năm 2025. Việc hoạt động trên mạng lưới thu hẹp đang gây sức ép lên phí giao dịch và doanh thu của các ứng dụng phi tập trung (DApp), từ đó làm suy yếu “từ động lực nắm giữ Ether(ETH)* trong ngắn hạn.

Theo dữ liệu DeFiLlama dẫn lại gần đây, *Ethereum* vẫn nắm 57% tổng giá trị bị khóa (TVL) trong DeFi, với quy mô khoảng 52,4 tỉ đô la (khoảng 7,577 nghìn tỉ won). Nếu cộng thêm các giải pháp mở rộng lớp thứ hai (Layer2) như *Base*, *Arbitrum(ARB)*, *Polygon(MATIC)*, *Optimism(OP)*, tỷ trọng này tăng lên khoảng 65%. Trong cùng hệ đo, *Solana(SOL)* chỉ đạt khoảng 6,4 tỉ đô la (khoảng 925,4 tỉ won) TVL, còn BNB Chain ở vùng 5,5 tỉ đô la (khoảng 795,3 tỉ won). bình luận Đây là lý do nhiều nhà phân tích cho rằng, dù chỉ số hoạt động ngắn hạn giảm, “từ trọng lượng hệ sinh thái Ethereum* vẫn vượt trội so với phần còn lại của thị trường.

Dòng vốn tổ chức cũng đang nghiêng về phía *Ethereum*. Theo cập nhật từ các hãng tin tài chính lớn trong tháng 2 (giờ địa phương), JP Morgan quản lý tài sản, Citi, Deutsche Bank, BlackRock gần đây đều công bố hoặc thử nghiệm các dự án on-chain xây dựng trên *Ethereum*. Mô hình triển khai rất đa dạng, từ quỹ token hóa, Layer2 dành riêng cho tổ chức, cho tới stablecoin do ngân hàng phát hành. Điểm chung là hầu hết các thử nghiệm “chuẩn tổ chức” đều chọn *Ethereum* làm hạ tầng cơ bản. Trong mảng token hóa tài sản thực (RWA), *Ethereum* hiện chiếm khoảng 68% thị phần, theo đánh giá của nhiều nền tảng phân tích on-chain.

Lựa chọn chiến lược mở rộng thông qua rollup và Layer2 của *Ethereum* vẫn bị một bộ phận thị trường xem là “thất bại”, nhất là khi so sánh với những mạng có phí giao dịch thấp như *Tron(TRX)* hay *Solana(SOL)*. Dù vậy, các “Ethereum killer” cho đến nay vẫn chưa thể xây dựng được quy mô dòng tiền và mức độ tin cậy tương đương *Ethereum*. Ngay cả dự án đang được nhắc đến nhiều như Hyperliquid cũng chỉ ghi nhận TVL khoảng 1,5 tỉ đô la (khoảng 216,9 tỉ won), con số khá khiêm tốn nếu đặt cạnh kỳ vọng “thành công” mà thị trường gán cho.

Trong bối cảnh đó, nhà đồng sáng lập kiêm kiến trúc sư trưởng của *Ethereum*, Vitalik Buterin (Vitalik Buterin), thời gian gần đây đã phác thảo một hướng đi mới: giảm dần sự phụ thuộc vào rollup, đồng thời nâng cấp trực tiếp khả năng mở rộng của lớp nền (L1). Theo bài viết kỹ thuật mà Buterin công bố trên blog cá nhân được CoinDesk tổng hợp lại ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), trụ cột của lộ trình này gồm: cơ chế xác thực khối song song, mô hình định giá gas theo thời gian thực thi, và triển khai đầy đủ máy ảo *ZK-EVM* dựa trên bằng chứng không kiến thức.

Kế hoạch được thiết kế theo lộ trình nhiều giai đoạn. Giai đoạn đầu chỉ cho phép một phần mạng lưới tham gia quy trình xác nhận khối thông qua *ZK-EVM*. Khi công nghệ chín muồi, chuẩn xác nhận bằng chứng không kiến thức sẽ dần trở thành tiêu chuẩn mặc định của toàn mạng. Song song đó, *Ethereum* cũng thử nghiệm các phương án chuẩn bị cho kỷ nguyên máy tính lượng tử, bao gồm cơ chế chữ ký ở lớp đồng thuận sử dụng hệ thống bằng chứng bảo mật cao, hướng tới chuyển đổi dài hạn thay vì thay đổi chắp vá.

Buterin thừa nhận chữ ký kháng lượng tử hiện có kích thước lớn, chi phí xác minh cao, trong đó các giải pháp dựa trên mạng lưới (lattice-based) vẫn còn kém hiệu quả. Do đó, một số biện pháp được đề xuất là tối ưu hóa cơ chế chữ ký đệ quy và tổng hợp bằng chứng ở tầng giao thức, kết hợp phát triển các tiền biên dịch (precompile) cho toán học vector hóa để giảm chi phí gas. bình luận Dù chưa phải “bản hoàn thiện”, cộng đồng phát triển *Ethereum* tin rằng họ đã xác định được “từ con đường khả thi* để dung hòa giữa mở rộng và bảo mật trong dài hạn.

Nhìn tổng thể, việc *Ether(ETH)* suy yếu về giá trong ngắn hạn chưa đủ cơ sở để kết luận *Ethereum* đang “thất bại”. Tính phi tập trung và niềm tin thị trường không thể xây dựng trong vài quý, và *Ethereum* sở hữu lợi thế tích lũy từ mạng lưới, nhà phát triển, tài sản và dòng vốn tổ chức trong nhiều năm. Khi “từ tiền mã hóa* trở lại trung tâm chú ý và tài chính on-chain tiếp tục mở rộng, nhiều chuyên gia cho rằng *Ether(ETH)* cùng hệ sinh thái *Ethereum* đang có sẵn nền tảng để hấp thụ phần lớn nhu cầu mới của thị trường.