Tin đồn Jane Street 'dump Bitcoin(BTC) lúc 10 giờ sáng' bùng nổ giữa lúc ETF hút vốn mạnh, Ethereum(ETH) và DeFi phân hóa sâu

Tuần này, trên các diễn đàn và mạng xã hội tiền mã hóa lan truyền mạnh tin đồn về “cú *dump Bitcoin(BTC) lúc 10 giờ sáng*” gắn với quỹ giao dịch định lượng Jane Street. Nhiều nhà giao dịch cho rằng hãng này đã liên tục bán ra theo chương trình đúng vào thời điểm mở cửa thị trường chứng khoán Mỹ để đè giá *Bitcoin(BTC)* và hưởng lợi từ chênh lệch giá với ETF. Tuy nhiên, các nhà phân tích dữ liệu thị trường nhận định dữ kiện hiện có chưa đủ để chứng minh một mô hình thao túng giá có hệ thống, và quy mô thị trường *Bitcoin(BTC)* ngày nay đã quá lớn để một tổ chức đơn lẻ duy trì xu hướng giảm dài hạn.

Theo các tài liệu liên quan được truyền thông quốc tế nhắc lại sau ngày 24 (giờ địa phương), tranh cãi bùng lên mạnh hơn khi quản tài viên do tòa án chỉ định của Terraform Labs khởi kiện Jane Street. Nội dung cáo buộc xoay quanh các giao dịch trong giai đoạn hệ sinh thái stablecoin thuật toán Terra sụp đổ vào tháng 5 năm 2022, cho rằng một số lệnh khối lượng lớn có thể đã khuếch đại đà giảm và đặt ra nghi vấn sử dụng thông tin nội bộ. Từ đó, một bộ phận nhà đầu tư suy đoán Jane Street đã “bán máy móc” *Bitcoin(BTC)* quanh thời điểm 10 giờ sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ, tạo áp lực giá ngắn hạn để mua lại *Bitcoin(BTC)* thông qua ETF giao ngay ở mức thấp hơn.

Trên mạng xã hội, nhà phân tích Justin Bechler lập luận rằng việc Jane Street nắm giữ quỹ iShares Bitcoin Trust (IBIT) của BlackRock không đồng nghĩa chắc chắn với một vị thế “long” thuần túy. Dựa trên số liệu công bố, giá trị nắm giữ IBIT của Jane Street vào khoảng 790 triệu USD (khoảng 1,1385 nghìn tỷ đồng). Tuy vậy, Bechler nhấn mạnh các báo cáo này không phản ánh đầy đủ cấu trúc phòng hộ: họ có thể đã dùng quyền chọn bán (put), hợp đồng tương lai bán khống, hoặc chiến lược collar để đưa mức phơi nhiễm ròng về 0, thậm chí âm. Nói cách khác, nhìn bề ngoài có thể giống một vị thế mua lớn *Bitcoin(BTC)*, nhưng thực tế lại là một chiến lược “siêu short” được che chắn kỹ bằng công cụ phái sinh.

Ở chiều ngược lại, Julio Moreno, Giám đốc nghiên cứu của công ty dữ liệu on-chain CryptoQuant, cho rằng mô hình giao dịch được mô tả không phải là “dấu hiệu thao túng độc quyền” của riêng một nhà giao dịch. Ông chỉ ra chiến lược “delta-neutral” – kết hợp nắm giữ *Bitcoin(BTC)* giao ngay hoặc ETF với vị thế đối ứng trên thị trường phái sinh để ăn chênh lệch giá hoặc basis – là cách tiếp cận phổ biến trong giới quỹ định lượng và tổ chức. Vì vậy, việc khối lượng bán tăng lên ở một số khung giờ, kể cả sát 10 giờ sáng, chưa thể là bằng chứng xác quyết cho kịch bản “Jane Street dump *Bitcoin(BTC)* mỗi ngày” như lời đồn. *Bình luận*: Góc nhìn này nhấn mạnh vai trò của dữ liệu và xác suất hơn là các câu chuyện suy đoán dựa trên vài mốc thời gian trùng hợp.

Trong khi đó, diễn biến dòng tiền vào các ETF *Bitcoin(BTC)* giao ngay lại cho thấy bức tranh khác. Theo số liệu của Farside Investors cập nhật ngày 24 (giờ địa phương), các ETF *Bitcoin(BTC)* niêm yết tại Mỹ – sau 5 tuần liên tiếp ghi nhận dòng vốn rút ròng – đã đảo chiều mạnh trong tuần này. Riêng trong 3 phiên liên tiếp, tổng dòng vốn vào mỗi ngày đều vượt 1 tỷ USD (khoảng 1,4412 nghìn tỷ đồng), với riêng ngày thứ Năm ghi nhận mức ròng 254 triệu USD (khoảng 366,1 tỷ đồng). Điều này cho thấy, dù thị trường rộ lên câu chuyện về “lực bán 10 giờ sáng”, dòng tiền tổ chức thông qua ETF vẫn đang quay lại, đóng vai trò đối trọng đáng kể với mọi áp lực bán ngắn hạn.

Trên mặt trận *Ethereum(ETH)*, chiến lược “kho bạc crypto” của doanh nghiệp lại gặp nhiều sức ép hơn. Bitmine Immersion Technologies – một trong những công ty được báo cáo nắm giữ lượng *Ethereum(ETH)* lớn – đang được ước tính chịu khoản đánh giá lại âm (lỗ chưa hiện thực) lên đến 8,8 tỷ USD (khoảng 12,6828 nghìn tỷ đồng) trong bối cảnh thị trường suy yếu. Dữ liệu từ dịch vụ theo dõi Bitminetracker cho thấy giá *Ethereum(ETH)* đã giảm khoảng 60% trong 6 tháng gần đây và đang giao dịch thấp hơn đáng kể so với mức giá mua trung bình 3.843 USD (khoảng 5,54 triệu đồng) được cho là của Bitmine. Dù vậy, công ty này vẫn tiếp tục gia tăng vị thế, với thông tin cho thấy họ đã mua thêm 45.749 *ETH* trong tuần vừa rồi ở mức giá trung bình 1.992 USD (khoảng 2,87 triệu đồng). *Bình luận*: Động thái “bắt đáy” trong bối cảnh lỗ đánh giá lớn cho thấy một niềm tin khá mạnh vào chu kỳ phục hồi dài hạn của *Ethereum(ETH)*, nhưng đồng thời cũng làm tăng rủi ro bảng cân đối nếu đà giảm kéo dài.

Ở mảng tài chính phi tập trung (DeFi), các tín hiệu trái chiều tiếp tục xuất hiện. Giao thức cho vay Aave(AAVE) thông báo đã vượt mốc 1.000 tỷ USD (khoảng 1,441,2 nghìn tỷ đồng) tổng giá trị cho vay tích lũy, củng cố vị thế như một hạ tầng cho vay on-chain chủ lực với sự tham gia ngày càng nhiều của dòng vốn tổ chức. Song song đó, nhà sáng lập Curve Finance, Michael Egorov, cảnh báo mô hình khuyến khích dựa trên lạm phát token không còn bền vững. Ông nhấn mạnh lợi suất DeFi về dài hạn phải đến từ “doanh thu thực” thay vì chỉ từ việc phát hành thêm token. Số liệu tổng giá trị khóa (TVL) toàn thị trường DeFi cũng cho thấy xu hướng đi ngang đến giảm, với mức sụt khoảng 38% trong 6 tháng gần đây, làm dấy lên yêu cầu chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên dòng tiền thật. *Bình luận*: Điều này báo hiệu một giai đoạn “lọc máu” mạnh hơn trong DeFi, nơi các dự án sống sót sẽ là những dự án chứng minh được khả năng tạo ra doanh thu bền vững.

Tổng kết lại, câu chuyện “*dump Bitcoin(BTC) lúc 10 giờ sáng*” xoay quanh Jane Street và vụ kiện liên quan tới cú sập Terra thu hút sự chú ý nhờ yếu tố kịch tính, nhưng các phân tích dựa trên dữ liệu hiện tại đều thận trọng với việc quy mọi biến động giá về một tác nhân đơn lẻ. Với quy mô vốn hóa *Bitcoin(BTC)* hiện nay, vai trò quyết định vẫn thuộc về dòng tiền vĩ mô, khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư và các kênh như ETF giao ngay hơn là một quỹ định lượng cụ thể. Đồng thời, diễn biến trái ngược giữa *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* và DeFi cho thấy thị trường tiền mã hóa đang bước vào giai đoạn phân hóa sâu, nơi những quyết định đầu tư cần dựa trên số liệu và cấu trúc dòng tiền thay vì các tin đồn đơn giản về “tay to đè giá” tại một khung giờ cố định.