Năm 2029, Musk nhắc lại kế hoạch điện toán AI ngoài vũ trụ

Elon Musk, CEO SpaceX, một lần nữa nhắc đến điện toán quỹ đạo (orbital computing) như hạ tầng mới có thể đáp ứng nhu cầu tính toán AI đang tăng nhanh, trong bối cảnh lưới điện, mặt bằng và hệ thống làm mát đang trở thành nút thắt cho việc mở rộng trung tâm dữ liệu AI.

Theo Odaily đưa tin lúc 15h56 ngày 14 (giờ Việt Nam), Musk cho biết tình trạng thiếu điện và khó khăn trong việc xin giấy phép xây dựng cơ sở mặt đất có thể khiến điện toán quỹ đạo - tức nền tảng điện toán đặt trong không gian - trở thành lối ra duy nhất cho việc mở rộng AI quy mô lớn vào khoảng năm 2029.

Trung tâm dữ liệu mặt đất là cơ sở then chốt để huấn luyện và suy luận mô hình AI, nhưng đòi hỏi lượng điện và tài nguyên làm mát khổng lồ. SpaceX từ lâu đã đưa ra phương án trung tâm dữ liệu vệ tinh ở quỹ đạo thấp, tận dụng năng lượng mặt trời, như một lựa chọn dài hạn. TokenPost từng đưa tin SpaceX có kế hoạch hợp tác cùng Nvidia(NVDA) để phát triển tải trọng điện toán AI dành cho vệ tinh.

Trong hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), SpaceX cho biết có thể triển khai vệ tinh điện toán AI quỹ đạo sớm nhất vào năm 2028. Công ty dẫn ra các lợi thế gồm liên lạc laser giữa các vệ tinh, kinh nghiệm vận hành Starlink, tên lửa tái sử dụng và hệ thống sản xuất vệ tinh hàng loạt. Về dài hạn, SpaceX cũng đề cập khả năng triển khai công suất điện lên tới 100 gigawatt mỗi năm trong không gian.

Tuy nhiên, điện toán quỹ đạo vẫn chưa phải là hạ tầng thương mại đã được kiểm chứng. Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO), trong tài liệu công bố tháng 4, nhận định trung tâm dữ liệu trong không gian có thể giảm nhu cầu về đất, điện và nước, nhưng vẫn tồn tại rào cản kỹ thuật về làm mát, liên lạc và hiệu quả kinh tế ở quy mô trung tâm dữ liệu lớn. Không gian không có khí quyển nên việc thoát nhiệt gặp khó khăn, đồng thời nguy cơ va chạm do số lượng vệ tinh gia tăng cũng cần được kiểm soát.

Viện Brookings (Brookings Institution), trong báo cáo tháng 6, cũng chỉ ra rằng trung tâm dữ liệu quỹ đạo đang được xem là giải pháp để tránh nút thắt lưới điện AI và phản ứng từ cộng đồng địa phương, nhưng khả năng làm mát cho các thiết bị quy mô lớn vẫn còn là dấu hỏi. Đánh giá này cho thấy kế hoạch của Musk không chỉ dừng ở phát triển không gian, mà là cuộc tranh luận về hạ tầng AI kết hợp giữa điện năng, chất bán dẫn, liên lạc vệ tinh và ngành phóng tên lửa.

Với độc giả, biến động về hạ tầng AI và nhu cầu điện có thể là điểm đáng theo dõi hơn so với biến động giá tài sản mã hóa. Trong khi nhu cầu tính toán AI làm gia tăng cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu, khả năng đảm bảo nguồn điện đang được xem là biến số then chốt đối với các công ty điện toán đám mây và chuỗi cung ứng bán dẫn. Phát biểu lần này của Musk chưa cho thấy tác động trực tiếp nào đến thị trường tài sản mã hóa như Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH).

Nguồn tham khảo: bản tin gốc của Odaily, hồ sơ nộp lên SEC của SpaceX, tài liệu của GAO và báo cáo của Brookings Institution.