Phí 15%: Apple đề xuất áp dụng cho thanh toán ngoài App Store

Apple (AAPL) đã đệ trình lên tòa án Mỹ đề xuất mức phí tối đa 15% đối với các giao dịch mua hàng thực hiện qua liên kết thanh toán bên ngoài App Store. Hiện tại, Apple chưa được thu phí đối với hình thức thanh toán này tại thị trường Mỹ.

Theo The Verge đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), Apple đưa ra đề xuất phí nói trên trong khuôn khổ vụ kiện kéo dài với Epic Games. Cơ cấu phí đề xuất gồm ba mức: 15% cho ứng dụng tiêu chuẩn; 10% cho ứng dụng thuộc Chương trình đối tác video, Chương trình đối tác tin tức, Chương trình đối tác ứng dụng mini và các giao dịch gia hạn thuê bao; 5% cho ứng dụng thuộc Chương trình doanh nghiệp nhỏ.

Đề xuất này nhằm giúp Apple vẫn được ghi nhận khoản phí sử dụng nền tảng App Store ngay cả khi giao dịch chuyển sang thanh toán web bên ngoài ứng dụng. Apple lập luận rằng hãng cần được nhận lại ít nhất một phần giá trị cho các công cụ, công nghệ và dịch vụ đã cung cấp cho nhà phát triển.

Vấn đề tranh cãi nằm ở căn cứ và phạm vi thu phí. Apple thừa nhận rằng theo tiêu chuẩn tòa án đưa ra, chi phí bắt buộc để cho phép giao dịch mua ngoài gần như bằng 0. Tuy nhiên, hãng vẫn lập luận rằng khoản phí cho các dịch vụ cung cấp trong quá trình vận hành nền tảng cần được công nhận riêng, tách biệt với phần chi phí nói trên.

Epic Games phản ứng ngay lập tức. Công ty này cho rằng yêu cầu của Apple đã "vượt xa đáng kể" phạm vi mà tòa án cho phép. Epic Games cũng cho biết sẽ nộp ý kiến phản đối kèm bằng chứng chuyên gia trong khoảng 60 ngày tới.

Tranh chấp giữa hai bên đang chuyển trọng tâm từ việc có cho phép thanh toán ngoài hay không sang phạm vi tính phí. Apple giữ quan điểm rằng dù cho phép thanh toán ngoài, hãng vẫn cần được trả phí sử dụng hệ sinh thái App Store. Trong khi đó, Epic Games cho rằng việc thu phí đối với thanh toán qua liên kết ngoài (link-out) chính là cách né tránh phán quyết của tòa án.

Vụ việc lần này là phần tiếp theo của lệnh cấm được đưa ra trong vụ kiện Epic Games - Apple năm 2021. Khi đó, Apple buộc phải cho phép nhà phát triển gắn liên kết hướng dẫn người dùng thanh toán ngoài ứng dụng. Kể từ đó, việc Apple phản ứng ra sao - liệu có phải là hình thức hạn chế trá hình hay thực sự đảm bảo quyền lựa chọn của nhà phát triển - trở thành tâm điểm tranh cãi mới.

Ngày 30 tháng 4 năm 2025, tòa sơ thẩm kết luận Apple đã cố tình không tuân thủ lệnh năm 2021. Phán quyết này khiến Apple không được thu phí đối với giao dịch mua qua liên kết ngoài. Trong các thủ tục tiếp theo, Apple một lần nữa đưa ra đề xuất phí mới, với lý do hãng có thể được bù đắp trong phạm vi chi phí mà tòa án có thể công nhận.

Theo hồ sơ vụ án tại Tòa án Tối cao Mỹ, đơn kháng cáo của Apple đã được chấp nhận thụ lý một phần vào ngày 30 tháng 6. Cùng hồ sơ này ghi nhận thẩm phán Kagan của Tòa án Tối cao Mỹ đã bác đơn xin hoãn thi hành án của Apple vào ngày 13 tháng 8 (giờ địa phương). Theo đó, thủ tục tại tòa cấp dưới tiếp tục được tiến hành.

Liên kết thanh toán ngoài ứng dụng là hình thức hướng dẫn người dùng chuyển sang thanh toán qua web hoặc bên thứ ba thay vì sử dụng hệ thống thanh toán trong ứng dụng (in-app purchase) của Apple. Với nhà phát triển, đây là cách mở rộng lựa chọn phương thức thanh toán và giảm gánh nặng phí. Trong khi đó, các nhà vận hành nền tảng như Apple vẫn muốn duy trì cơ chế thu phí, với lý do chi phí phân phối ứng dụng, bảo mật thanh toán và cung cấp công cụ phát triển.

Với độc giả Việt Nam, đây là vụ việc đáng chú ý vì có thể trở thành cơ sở so sánh cho chính sách thanh toán ứng dụng ở nhiều thị trường. Tại Hàn Quốc, sau khi sửa đổi Luật Kinh doanh Viễn thông, các ứng dụng dành riêng cho thị trường này được phép sử dụng nhà cung cấp thanh toán bên thứ ba. Theo hướng dẫn của Apple tại Hàn Quốc, trong trường hợp này hãng vẫn thu phí 26% trên số tiền người dùng thanh toán.

Liên minh châu Âu (EU) cũng cho phép nhà phát triển hướng dẫn người dùng đến các kênh mua hàng thay thế bên ngoài ứng dụng thông qua Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA). Theo hướng dẫn của Apple tại EU, các giao dịch trong App Store chọn điều khoản thay thế sẽ chịu phí 10% hoặc 17%, và cộng thêm 3% nếu chọn sử dụng hệ thống xử lý thanh toán của Apple.

Tại Nhật Bản, từ phiên bản iOS 26.2, người dùng sẽ có thêm lựa chọn chợ ứng dụng thay thế và thanh toán ngoài ứng dụng. Như vậy, Hàn Quốc, EU và Nhật Bản đều đang đi theo hướng cho phép thanh toán ngoài ứng dụng hoặc phương thức thanh toán thay thế, nhưng mức phí áp dụng và cách quản lý tại mỗi khu vực lại khác nhau.

Tuy nhiên, tòa án Mỹ chưa chấp nhận đề xuất mức phí 15% của Apple. Các bước đã được xác nhận cho đến nay chỉ gồm đề xuất của Apple, thông báo phản đối từ Epic Games và lịch trình xét xử nội dung vụ án tại Tòa án Tối cao. Theo lịch trình, phía Apple phải nộp hồ sơ lập luận chính trước ngày 14 tháng 9, còn phía Epic Games phải nộp văn bản phản hồi trước ngày 13 tháng 11.

Việc có được phép thu phí đối với thanh toán ngoài ứng dụng hay không, và nếu được thì ở mức nào, sẽ do phán quyết của tòa án quyết định. Kết quả của vụ việc này có thể trở thành cơ sở tham chiếu không chỉ cho chính sách thanh toán App Store tại Mỹ mà còn cho các cuộc thảo luận về phí nền tảng ở nhiều quốc gia khác.