Giao thức cho vay *DeFi* *Aave(AAVE)* đang bước vào một giai đoạn căng thẳng quản trị mới sau hơn hai tháng tranh luận. Aave Labs vừa chính thức gửi lên Aave DAO đề xuất khung chiến lược mang tên *Aave Will Win*, đưa ra mô hình *từ “token trung tâm”* với điểm nhấn là chuyển toàn bộ lợi ích tăng trưởng giao thức về phía DAO.
Theo nội dung đề xuất, phiên bản thế hệ mới *Aave v4* sẽ trở thành nền tảng cốt lõi của toàn bộ hệ sinh thái trong tương lai, và 100% giá trị cấp “sản phẩm” phát sinh trên phiên bản này sẽ được phân bổ cho DAO. Kèm theo đó là chiến lược huy động vốn, tăng trưởng đủ sức cạnh tranh với thị trường tài chính toàn cầu, tái cấu trúc để mọi sản phẩm mang thương hiệu *Aave* đều phải chuyển doanh thu về kho quỹ DAO, trong khi Aave Labs được định vị lại như một “bên đóng góp dài hạn” cho giao thức.
Theo tài liệu khung chiến lược Aave Labs trình lên cộng đồng, nếu Aave DAO thông qua đề xuất *Aave Will Win*, ba điểm mấu chốt sẽ được làm rõ. Thứ nhất, *Aave v4* được chính thức chọn làm phiên bản hạt nhân, mọi nâng cấp lớn và mở rộng tính năng trong tương lai sẽ xoay quanh v4. Thứ hai, DAO sẽ xây dựng khung chiến lược tăng trưởng và vận hành vốn ở quy mô đủ để cạnh tranh với các công ty *fintech* và vốn tổ chức truyền thống. Thứ ba, mô hình chia sẻ doanh thu sẽ được “luật hóa”: 100% doanh thu của mọi sản phẩm dưới thương hiệu Aave, bao gồm cả sản phẩm do Aave Labs phát triển, sẽ được chuyển vào kho quỹ tài chính của DAO.
Nếu cấu trúc này được thông qua, giới phân tích cho rằng những vấn đề kéo dài liên quan đến ranh giới vai trò, quyền hạn và động lực lợi ích giữa Aave DAO và Aave Labs có thể được tháo gỡ đáng kể. Đề xuất *Aave Will Win* cũng được xem là lời đáp cho tranh cãi về “quyền lợi người nắm *token*” mà cựu giám đốc công nghệ Aave Labs, *Ernesto Boado*, nêu ra vào tháng 12 năm ngoái. Khi đó, Boado công khai chỉ trích rằng quyền của người nắm *từ “Aave(AAVE)”* và cơ chế ra quyết định của DAO chưa được bảo đảm thỏa đáng.
Nhà sáng lập *Stani Kulechov* giải thích rằng khung chiến lược lần này nhằm “chính thức hóa cách Aave Labs tham gia với tư cách một bên đóng góp dài hạn dưới mô hình *từ ‘token trung tâm’*”, đồng thời “thiết kế lại để 100% doanh thu từ sản phẩm – kể cả sản phẩm do Aave Labs xây dựng – thuộc về DAO”. Theo ông, tài chính *on-chain* đang bước vào “giai đoạn bước ngoặt quyết định”, thời điểm *fintech* và các định chế tài chính truyền thống bắt đầu tiến sâu vào *DeFi*. Kulechov nhấn mạnh, khung *Aave Will Win* được thiết kế để Aave chiếm lĩnh các thị trường tăng trưởng chủ chốt trong 10 năm tới và giữ vị thế “kẻ chiến thắng”.
Trong khi đó, phản ứng từ các đại diện bỏ phiếu ủy quyền (*delegate*) lớn lại khá lạnh nhạt. Nhiều tuần gần đây, cộng đồng Aave lan truyền tin đồn về một “cuộc đại cải tổ cấu trúc”, song *Marc Zeller* thuộc sáng kiến ACI (Aave-Chan Initiative), một trong những đại diện lớn nhất, đã giảm bớt kỳ vọng. Zeller được cho là đã bình luận trong thảo luận cộng đồng rằng “không có gì tích cực trong ngắn hạn, dù vẫn là một nỗ lực đáng thử”. Việc ông có được báo trước về chi tiết đề xuất *Aave Will Win* hay không hiện chưa rõ, cũng chưa thể khẳng định phát biểu này nhằm vào khung chiến lược mới hay là phản ứng chung với các tin đồn. Tuy vậy, thái độ này phản ánh cảm nhận khá phổ biến trong cộng đồng: khung chiến lược tập trung vào tăng trưởng dài hạn, nên khó mang lại động lực giá *từ “Aave(AAVE)”* trong ngắn hạn.
Về vị thế thị trường, Aave vẫn là “ông vua” mảng cho vay *DeFi*. Tại thời điểm bài viết gốc được thực hiện, giao thức này chiếm hơn 50% thị phần cho vay *DeFi*, với tổng giá trị ròng gửi vào (sau khi trừ rút) vượt 52 tỷ đô la Mỹ (khoảng 75,2 nghìn tỷ đồng). Trong hệ sinh thái *DeFi*, công thức “cho vay = Aave” vẫn còn hiệu lực: giao thức đứng top về mức độ chi phối thị trường và độ tin cậy.
Tuy nhiên, hiệu suất *từ “token Aave(AAVE)”* lại không tương xứng. Là *token* quản trị của giao thức, AAVE đã diễn biến kém tích cực trong 1 năm trở lại đây, giảm khoảng 56% trong bối cảnh nhiều *altcoin* cũng suy yếu. Doanh thu *on-chain* và các chỉ số người dùng được đánh giá là ổn định, nhưng câu hỏi “giá trị đó được trả lại cho *token* đến đâu” liên tục được nêu ra trong cộng đồng và giới phân tích.
Nếu khung *Aave Will Win* được thông qua, kỳ vọng đặt vào việc dòng doanh thu được ghi nhận rõ ràng ở cấp DAO, từ đó củng cố cơ chế bảo vệ quyền lợi người nắm *token* và khung “bắt giá trị” cho AAVE. Dù hiện tại chưa có bản kế hoạch chi tiết về tái thiết *tokenomics*, mục tiêu “tích lũy giá trị DAO” và “căn chỉnh động lực cho người nắm *token*” đã được nêu rất rõ. Theo một số nhà quan sát, điều này có thể tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho *từ “Aave(AAVE)”* trong trung và dài hạn.
Song song với câu chuyện khung chiến lược mới, Aave DAO gần đây cũng chuyển hướng thảo luận sang các chủ đề “dòng tiền và hiệu quả” rõ nét hơn, như đề xuất tạm dừng triển khai lên một số giải pháp mở rộng *layer 2* có mức lợi nhuận thấp. Đồng thời, quy mô phát hành *stablecoin* nội bộ *GHO* đã vượt 500 triệu đô la Mỹ (tương đương khoảng 7,23 nghìn tỷ đồng), cho thấy Aave tự xây dựng được một hạ tầng tài chính đáng kể ngay trong hệ sinh thái của mình.
Trong bối cảnh đó, đề xuất *từ “Aave Will Win”* trở thành phép thử quan trọng: Aave có thể gắn kết sức mạnh giao thức đã tích lũy suốt nhiều năm với cấu trúc tích lũy giá trị cho DAO và người nắm *từ “Aave(AAVE)”* tới mức nào. Hiện đề xuất vẫn đang ở giai đoạn thảo luận và có thể được chỉnh sửa trước khi đưa ra bỏ phiếu chính thức. Dù kết quả ra sao, nhiều ý kiến trong ngành *DeFi* đánh giá “mô hình *từ ‘token trung tâm’* khi 100% doanh thu giao thức thuộc về DAO” sẽ trở thành một tiền lệ đáng chú ý trong tranh luận về quản trị và quyền lợi *token holder*.
Cuối cùng, mức độ Aave DAO chấp nhận khung *Aave Will Win* sẽ định hình đồng thời hướng đi của *Aave v4*, vai trò của Aave Labs, cũng như cơ chế bắt giá trị dài hạn cho *từ “Aave(AAVE)”*. Bất chấp biến động giá trong ngắn hạn, thí nghiệm “chuyển đổi sang mô hình *từ token trung tâm*” của một giao thức *DeFi* hàng đầu đang thu hút sự quan tâm lớn từ thị trường, khi nó có thể ảnh hưởng đến cách các dự án *DeFi* khác thiết kế lại quyền lực DAO và lợi ích cho người nắm *token* trong tương lai.
Bình luận 0