Thị trường DePIN vượt 14.000 tỷ đồng: Tăng trưởng doanh thu mạnh nhưng giá token vẫn lao dốc

Thị trường DePIN vượt mốc 14.000 tỷ đồng: Lợi nhuận tăng mạnh, nhưng giá token vẫn ì ạch

Thị trường hạ tầng vật lý phi tập trung (từ "DePIN") đang bước vào giai đoạn tăng trưởng quy mô lớn sau thời kỳ thử nghiệm. Theo báo cáo “DePIN năm 2025” của công ty nghiên cứu Messari công bố ngày 24 (giờ địa phương), tổng quy mô thị trường DePIN đã đạt mức 10 tỷ USD (khoảng 14.510 tỷ đồng), với doanh thu on-chain lên tới 72 triệu USD (khoảng 1.045 tỷ đồng). Dù vậy, giá trị của các token của những dự án DePIN lại không phản ánh được mức tăng trưởng này.

Theo Messari, DePIN không còn là một cuộc thử nghiệm mang tính đầu cơ mà đã trở thành một lĩnh vực kinh doanh thực sự tạo ra doanh thu. Trong bối cảnh thị trường chung nhiều biến động, một số dự án DePIN tiếp tục thể hiện hiệu suất tốt hơn cả DeFi và các blockchain lớp 1. “DePIN đã tiến hóa thành một mô hình doanh thu thật, với nền tảng ứng dụng thực tiễn rõ ràng”, báo cáo nhận định.

Tuy vậy, tình trạng lệch pha giữa hiệu quả kinh doanh thực và giá trị token đang đặt ra một dấu hỏi lớn. Nhiều dự án ghi nhận doanh thu trên chuỗi không ngừng tăng lên trong năm 2025, trong khi token lại giảm giá đều. Giá trị hiện nay của các token DePIN dựa trên thu nhập hàng năm chỉ đạt mức định giá trung bình 10–25 lần, thấp hơn nhiều so với mức bong bóng trên 1.000 lần trong thị trường giá lên năm 2021.

Từ "DePIN": Cấu trúc bên trong phân hóa rõ rệt theo ngành

Lĩnh vực DePIN hiện được chia thành ba nhánh chính: tính toán (compute), băng thông và năng lượng. Trong đó, phân khúc tính toán đang có sự cạnh tranh khốc liệt nhất với hơn 50 dự án hoạt động, do rào cản gia nhập thấp và chưa có nhiều yếu tố tạo khác biệt rõ rệt. Ngược lại, trong lĩnh vực băng thông – nơi việc mở rộng quy mô gặp nhiều thách thức kỹ thuật – các dự án thường chiếm ưu thế cạnh tranh lâu dài. Mảng năng lượng có đòi hỏi cao về vốn ban đầu, nhưng đổi lại, lại mang đến nguồn thu ổn định.

Messari cũng đề xuất ba hướng mở rộng để DePIN tiếp tục phát triển bền vững. Bao gồm: (1) ứng dụng phương thức tài trợ hạ tầng theo kiểu DeFi (từ "InfraFi"), (2) tối ưu mô hình lợi nhuận nhanh nhờ cấu trúc chi phí thấp, và (3) thu hút dòng vốn đầu cơ trong thời kỳ thị trường tăng trưởng mạnh.

Cụ thể, mô hình InfraFi tận dụng thanh khoản từ DeFi để tài trợ vốn cho hạ tầng vật lý trong thế giới thực. Đặc biệt, Messari nhấn mạnh tiềm năng tận dụng 175 tỷ USD trong lượng stablecoin hiện có để thúc đẩy mô hình này. Mặc dù vậy, InfraFi vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm ban đầu và gặp phải nhiều rủi ro như tín dụng, thời điểm, cũng như rào cản pháp lý.

Dòng vốn đầu tư mạo hiểm đang dẫn trước thị trường

Từ "DePIN" tiếp tục là điểm đến hấp dẫn đối với vốn đầu tư tư nhân, bất chấp xu hướng đi xuống của token trên thị trường công khai. Theo thống kê trong báo cáo, các startup trong lĩnh vực DePIN đã huy động gần 1 tỷ USD (khoảng 14.510 tỷ đồng) trong năm 2025, chủ yếu ở vòng vốn mồi (seed) và vòng A. Điều này cho thấy các nhà đầu tư tổ chức đang đi trước thị trường và đặt niềm tin dài hạn vào lĩnh vực này.

Nhiều chuyên gia cho rằng sự trưởng thành của DePIN có thể tạo ra cầu nối giữa công nghệ blockchain và hạ tầng thực tế. Các dịch vụ có ứng dụng thật như tính toán, băng thông và năng lượng phi tập trung đang chứng minh khả năng tạo ra giá trị ngoài chuỗi blockchain – một bước quan trọng để ngành công nghiệp tiền mã hóa mở rộng ảnh hưởng đến nền kinh tế thực.

Từ "DePIN" tuy vẫn còn non trẻ, nhưng đang hình thành một loại tài sản mới: hạ tầng được token hóa. Một khi khả năng tạo doanh thu được mở rộng và khung pháp lý trở nên rõ ràng hơn, dòng vốn từ các tổ chức tài chính lớn nhiều khả năng sẽ đổ vào thị trường này mạnh mẽ hơn.