Ngành DePIN phục hồi mạnh mẽ, vươn thành trụ cột hạ tầng blockchain trị giá 14.000 tỷ đồng

DePIN vực dậy ngoạn mục, trở thành ngành hạ tầng blockchain trị giá hơn 14 nghìn tỷ đồng

Từng bị xem là "ngành chết" vì chuỗi lao dốc giá trị, nhưng "DePIN" – viết tắt của Mạng lưới cơ sở hạ tầng vật lý phi tập trung – đang dần chứng minh tiềm năng lâu dài nhờ mô hình lợi nhuận thực tế. Theo báo cáo chung từ Messari và Escape Velocity công bố ngày 24 (giờ địa phương), ngành này đã tạo ra hơn 72 vạn USD (tương đương 103 tỷ đồng) doanh thu on-chain chỉ trong năm qua, nâng tổng vốn hóa thị trường lên khoảng 10 tỷ USD (hơn 14 nghìn tỷ đồng).

Báo cáo “Xu hướng DePIN 2025” chỉ ra rằng dù nhiều dự án DePIN ra mắt từ 2018–2022 từng giảm giá tới 94–99% so với đỉnh, nhưng làn sóng mới tập trung vào hiệu quả doanh thu đang cải thiện sức khỏe ngành. “DePIN đang tái định nghĩa chính mình không dựa trên kỳ vọng giá token, mà từ sức mạnh của dòng tiền thực tế,” bình luận báo cáo.

DePIN chuyển mình sang mô hình bền vững

Việc phụ thuộc quá mức vào trợ cấp đầu tư trong giai đoạn đầu đang dần chuyển sang một hướng đi mới – nơi **nhu cầu thực tế** giữ vai trò trung tâm. Các dự án hạ tầng phi tập trung hiện nay đang thu lợi từ nhiều lĩnh vực vật lý như lưu lượng mạng, tài nguyên tính toán, dữ liệu năng lượng và cảm biến đo lường. Những dự án có hiệu suất tốt đang được định giá thấp hơn giá trị tiềm năng, với hệ số P/S (vốn hóa/thậm chí doanh thu hàng năm) chỉ từ 10 đến 25 lần.

Markus Levin, đồng sáng lập dự án DePIN nổi bật XYO, cho rằng yếu tố sống còn là dòng tiền, thay vì chỉ số giá: “Giá token có thể giậm chân tại chỗ, nhưng nếu dòng tiền và lượng người dùng tiếp tục tăng, giá trị nội tại sẽ được chứng minh.”

Hoa tiêu vượt sóng dữ: Những “kẻ sống sót” giữa mùa đông tiền mã hóa

Messari giới thiệu “Chỉ số Lãnh đạo DePIN” bao gồm 15 dự án dẫn đầu, mỗi dự án đạt được ít nhất 500.000 USD (hơn 7 tỷ đồng) doanh thu định kỳ hàng năm và vượt mốc 30 triệu USD (hơn 429 tỷ đồng) gọi vốn thành công.

Điển hình, Helium và GEODNET chứng kiến giá token giảm lần lượt 77% và 41% trong khoảng từ tháng 12 năm 2024 đến tháng 12 năm 2025. Tuy vậy, **doanh thu on-chain** lần lượt tăng gấp 8 lần và 1,7 lần. Một đòn phản công hiệu quả trong bối cảnh DeFi và blockchain Layer 1 cùng thời kỳ lại chứng kiến lợi nhuận lao dốc mạnh. Đây được xem là minh chứng rõ nét cho khả năng phục hồi của những dự án “ăn nên làm ra” thực sự.

“Bản chất vấn đề nằm ở chỗ hệ sinh thái DePIN tạo được nguồn thu từ nhu cầu thực. Dù nhiều lĩnh vực vẫn vướng rào cản pháp lý hay cạnh tranh, thì một số lĩnh vực có tính lặp lại như lập bản đồ kỹ thuật số, robot, hay định vị trong nhà đang chứng minh được sức bật mạnh mẽ,” Levin bình luận thêm.

Khi DePIN gặp DeFi: thời kỳ của "InfraFi" bắt đầu

Một xu hướng mới đang manh nha trong thế giới DePIN chính là mô hình “InfraFi” – hình thức hợp nhất giữa DePIN và tài chính phi tập trung (DeFi). Mô hình này cho phép người nắm giữ stablecoin trực tiếp rót vốn vào các tài sản hạ tầng và nhận về lợi nhuận tương ứng.

Báo cáo nêu rõ một số dự án tiêu biểu trong lĩnh vực này như USDai (tập trung vào GPU server), Daylight (năng lượng), và Dawn (băng thông). Đáng chú ý, USDai đã thu hút lượng vốn lên tới 685 triệu USD (gần 9.800 tỷ đồng) cho hoạt động hỗ trợ server GPU – một con số cho thấy mô hình InfraFi đang dần tiệm cận thực chiến.

“DePIN đang thoát ra khỏi lớp vỏ của một mô hình token đơn thuần, để trở thành doanh nghiệp hạ tầng thế hệ mới,” báo cáo bình luận. Song song, báo cáo cũng cảnh báo phần lớn các dự án DePIN hiện vẫn bị thị trường đánh giá thấp về khả năng sống sót dài hạn.

Tuy nhiên, Levin vẫn đặt kỳ vọng lớn: “Người chiến thắng thực sự trong làn sóng kế tiếp của DePIN sẽ là các dự án có thể đáp ứng ổn định nhu cầu cao cấp như trí tuệ nhân tạo, ngành doanh nghiệp, hay hạ tầng dữ liệu toàn cầu.”

Từ cơn sốt nhất thời đến trụ cột dài hạn

Báo cáo kết luận rằng DePIN đang từng bước rũ bỏ hình ảnh “bong bóng công nghệ,” để trở thành lĩnh vực tạo doanh thu cụ thể qua các lớp hạ tầng vật lý. Dù vẫn còn đối mặt rào cản pháp lý và thị trường, nhưng hiệu quả sử dụng lặp lại và khả năng tạo ra dòng tiền đang giúp nhiều **dự án DePIN** được nhà đầu tư và cộng đồng đánh giá lại về tiềm năng dài hạn.

Bình luận: Với chu kỳ đầu tư tiền mã hóa đang bước sang trang mới tập trung vào giá trị nội tại, **DePIN** đang lên ngôi như một giải pháp blockchain kết hợp thực tiễn – nơi mà dòng tiền, chứ không phải kỳ vọng, quyết định ai trụ lại dài lâu.