220% code AI: Meta(META) hoãn tái cơ cấu nhân sự

Meta(META) đã tăng khối lượng thay đổi code liên quan đến AI thêm 220% so với năm trước, nhưng tốc độ cải thiện sản phẩm và mức ổn định vận hành không theo kịp con số này. Ngay sau đó, công ty đã làm chậm lại tiến độ tái cơ cấu nhân sự trong quá trình chuyển đổi sang tổ chức lấy AI làm trung tâm.

Theo Reuters đưa tin ngày 20 tháng 5 (giờ địa phương), Meta đã cắt giảm khoảng 8.000 nhân sự, tương đương 10% lực lượng lao động toàn cầu, đồng thời chuyển 7.000 người sang các vị trí liên quan đến AI. Công ty cũng đóng 6.000 vị trí tuyển dụng còn trống trong đợt tái cơ cấu này.

Đợt cải tổ gắn liền với kế hoạch nội bộ mang tên “Project OT” (Organization Transformation - chuyển đổi tổ chức). Trọng tâm của dự án là để các AI agent đảm nhận phần lớn công việc thường nhật vốn do con người thực hiện, trong khi nhân sự còn lại chuyển sang vai trò giám sát. Một số nhóm từng cân nhắc kịch bản cắt giảm nhân sự tới 60%, tuy nhiên đây chỉ là phương án được xem xét cho một số bộ phận, không áp dụng cho toàn công ty.

Sau đợt cắt giảm đầu tiên hồi tháng 5, Meta đã hủy kế hoạch cắt giảm lần hai dự kiến diễn ra vào tháng 11, quyết định được đưa ra vào đêm ngày 19 tháng 5. Công ty giải thích rằng kế hoạch ban đầu chỉ là một trong nhiều kịch bản được cân nhắc, không phải phương án chắc chắn sẽ triển khai.

Các chỉ số năng suất cho kết quả trái chiều. Ars Technica dẫn số liệu nội bộ của Meta cho biết sau khi áp dụng AI, khối lượng thay đổi code tăng 220% so với năm trước, nhưng số tính năng mới thực sự đến tay người dùng chỉ tăng 36%.

Chỉ số ổn định còn đáng lo hơn. Số sự cố kỹ thuật và bảo mật lớn tăng 40%, trong khi thời gian xử lý sự cố tăng tới 70%. Nói cách khác, AI giúp tạo ra nhiều code hơn, nhưng chưa chuyển hóa ngay thành cải thiện sản phẩm hay độ ổn định.

AI agent là hệ thống trí tuệ nhân tạo có khả năng gọi công cụ và tự động xử lý các tác vụ nhiều bước để đạt mục tiêu đề ra. Nếu chatbot thông thường chỉ dừng lại ở việc trả lời câu hỏi, AI agent được thiết kế để thực hiện chuỗi công việc liên tục như viết code, xử lý dữ liệu hay yêu cầu phê duyệt công việc.

Phản ứng từ nhân viên cũng trở nên gay gắt hơn. Wired đưa tin nhân viên Meta phản đối chương trình nội bộ “Model Capability Initiative”, vốn thu thập dữ liệu thao tác bàn phím, chuột và nội dung màn hình để huấn luyện AI. Hơn 1.500 nhân viên đã ký đơn kiến nghị, sau đó công ty đã nới lỏng một phần cách thức thu thập dữ liệu này.

Vấn đề gây tranh cãi không chỉ dừng ở việc đo lường hiệu suất công việc. Nhiều nhân viên bày tỏ lo ngại rằng chính dữ liệu công việc do họ tạo ra có thể được dùng để huấn luyện AI thay thế chính công việc của họ. Các vấn đề về quyền riêng tư, sự đồng thuận và niềm tin nơi công sở đan xen với tranh cãi về tái cơ cấu tổ chức.

Không khí nội bộ công ty cũng trở nên căng thẳng. Andrew Bosworth, Giám đốc công nghệ (CTO) Meta, thừa nhận trong một memo nội bộ rằng cách công ty giải thích về việc cải tổ tổ chức AI là “tệ hại” (atrocious). Ông đề cập đến việc cải thiện tính ổn định, giao tiếp nội bộ, cơ hội phát triển sự nghiệp và phúc lợi nhân viên nhằm xoa dịu tình hình.

Mark Zuckerberg, Giám đốc điều hành (CEO) Meta, cũng thừa nhận tại một buổi town hall nội bộ ngày 2 tháng 7 rằng tốc độ phát triển AI agent trong 4 tháng qua chưa đạt như kỳ vọng. Ông cho biết thời điểm tiến hành tái cơ cấu chưa thực sự rõ ràng, và hiệu quả của mô hình tổ chức lấy AI làm trung tâm vẫn chưa thể hiện đầy đủ.

Dù vậy, khó có thể xem việc tạm dừng lần này là dấu hiệu Meta rút lui khỏi cuộc đua đầu tư AI. Reuters cho biết Meta đưa ra dự báo chi tiêu vốn (capex) cả năm 2026 trong khoảng 130-145 tỷ USD. Công ty vẫn tiếp tục rót vốn vào trung tâm dữ liệu AI và hạ tầng tính toán.

Cuộc đua AI của các tập đoàn công nghệ lớn đang thử thách đồng thời hiệu suất mô hình, chi phí hạ tầng, năng suất tổ chức và niềm tin của nhân viên. Trong bối cảnh áp lực đầu tư AI lan rộng thành vấn đề tài chính và vận hành của toàn ngành công nghệ lớn, trường hợp của Meta cho thấy rất khó đánh giá hiệu quả tự động hóa chỉ dựa trên một chỉ số duy nhất như khối lượng code.

Với nhà đầu tư, sự việc này cho thấy khoản đầu tư AI của Meta không chỉ là câu chuyện chi phí ngắn hạn, mà còn gắn liền với các chỉ số vận hành tổ chức. Meta hiện vẫn giữ nguyên dự báo chi tiêu vốn của năm nay, đồng thời tiếp tục đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI và hạ tầng tính toán.