Pakistan chốt hạn cấp phép VASP ngày 5/9, dự trữ Bitcoin(BTC) tính sau

Kế hoạch dự trữ Bitcoin(BTC) của Pakistan đang tập trung vào việc xây dựng khung pháp lý quản lý tài sản số nhà nước, thay vì đẩy mạnh mua vào quy mô lớn. Ví tiền chính phủ, cấp phép cho doanh nghiệp, xem xét token hóa và cách diễn giải theo luật Sharia đang được thiết kế song song trong giai đoạn xây dựng thể chế.

Bilal Bin Saqib, Chủ tịch Cơ quan Quản lý Tài sản Ảo Pakistan (Pakistan Virtual Assets Regulatory Authority, PVARA), công bố ý tưởng "dự trữ Bitcoin chiến lược" do chính phủ dẫn dắt tại sự kiện Bitcoin Vegas 2025 ở Las Vegas, Mỹ, ngày 29/5/2025. Hãng thông tấn nhà nước Pakistan APP đưa tin ông Saqib cho biết chính phủ sẽ lập ví Bitcoin quốc gia và giữ tài sản số đang được nhà nước lưu ký như một khoản dự trữ, không nhằm mục đích bán ra hay đầu cơ.

Tài liệu công bố khi đó không nêu quy mô dự trữ cụ thể hay nguồn ngân sách để mua thêm BTC. Cũng tại sự kiện này, ông Saqib cho biết ở giai đoạn một, Pakistan phân bổ 2.000MW điện dư cho hoạt động đào Bitcoin và trung tâm dữ liệu AI. Đây là cách tiếp cận khác với việc dùng ngân sách nhà nước trực tiếp mua BTC.

Điểm mấu chốt trong thảo luận về dự trữ Bitcoin là liệu tài sản số mà nhà nước đang nắm giữ hoặc lưu ký có thể được phân loại thành tài sản dự trữ dài hạn hay không. Thông thường, tài sản dự trữ quốc gia cần làm rõ đơn vị lưu ký, cách hạch toán, quyền định đoạt và tiêu chuẩn kiểm toán độc lập. Cách tiếp cận của Pakistan cũng thiên về xác lập địa vị pháp lý và quy tắc quản lý tài sản, hơn là đưa ra dự báo giá.

Trọng tâm chính sách sau đó chuyển sang khung pháp lý. Theo thông tin trên website, PVARA cho biết chính phủ Pakistan đã ban hành Luật Tài sản Ảo 2026 (Virtual Assets Act 2026) vào tháng 3/2026, đây là đạo luật toàn diện đầu tiên giám sát tài sản ảo và các doanh nghiệp liên quan. Nội dung cốt lõi của luật gồm tiêu chuẩn chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố, cấp phép cho nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP), cùng quy định bảo vệ người dùng.

Ngày 21/8/2026, PVARA công bố quy định dịch vụ tài sản ảo và các quy định theo từng loại hình hoạt động. Báo Dawn đưa tin các doanh nghiệp tài sản ảo đang hoạt động phải nộp đơn xin Giấy chứng nhận không phản đối (NOC) trước ngày 5/9/2026, nếu quá hạn sẽ phải ngừng kinh doanh. Như vậy, các sàn giao dịch, đơn vị lưu ký, ví điện tử và tổ chức phát hành token đều phải đi qua quy trình cấp phép chính thức.

NOC là thủ tục ở giai đoạn trước khi cấp phép chính thức, thể hiện việc cơ quan quản lý không phản đối doanh nghiệp tiếp tục hoạt động. Với những thị trường như Pakistan, nơi doanh nghiệp hình thành trước rồi luật và cơ chế giám sát mới theo sau, thủ tục này đóng vai trò cửa ải đầu tiên để sàng lọc doanh nghiệp và thu thập thông tin vận hành.

Cơ chế cấp phép cho doanh nghiệp tài sản ảo tại Pakistan đã bước vào giai đoạn thực thi khi hạn nộp đơn NOC ngày 5/9/2026 đang đến gần. Thảo luận về dự trữ Bitcoin lần này cũng nằm trong cùng dòng chảy chấn chỉnh quản lý đó.

Thảo luận về dự trữ còn gắn với chính sách token hóa. Bộ Tài chính Pakistan cho biết ngày 18/5/2026, Bộ trưởng Tài chính Muhammad Aurangzeb và Chủ tịch Saqib đã bàn về việc token hóa trái phiếu chính phủ và chứng chỉ Naya Pakistan. Bộ này cho biết đã xem xét khả năng dùng hạ tầng tài chính dựa trên blockchain để hiện đại hóa thị trường vốn và mở rộng khả năng tiếp cận cho nhà đầu tư.

Token hóa là cách chuyển quyền lợi của tài sản truyền thống như trái phiếu, chứng khoán sang dạng ghi nhận trên blockchain. Nếu dự trữ Bitcoin là bài toán quản lý tài sản nhà nước đang nắm giữ, thì token hóa là bài toán thay đổi cách phát hành và lưu thông sản phẩm trên thị trường vốn. Cả hai chính sách đều có điểm chung là cần đưa tài sản số vào khuôn khổ kế toán và giám sát chính thức.

Lợi ích của từng bên liên quan không giống nhau. Cơ quan quản lý muốn kiểm soát thị trường thông qua cấp phép doanh nghiệp và tiêu chuẩn chống rửa tiền. Các sàn giao dịch, đơn vị lưu ký hiện hữu phải nộp đơn NOC đúng hạn mới duy trì được hoạt động liên tục. Với nhà đầu tư, quy trình cấp phép thực tế và tiêu chuẩn lưu ký tác động trực tiếp hơn là ý tưởng dự trữ.

Cách diễn giải theo tôn giáo vẫn là vấn đề còn bỏ ngỏ. Reuters đưa tin ông Saqib đã đề nghị các trường thần học Hồi giáo lớn của Pakistan phân biệt rõ giữa tiền mã hóa mang tính đầu cơ và token số được neo giá theo tài sản. Trước đó, một phán quyết tôn giáo (fatwa) từ chính các trường thần học này từng xem thanh toán bằng tiền mã hóa là không được phép theo luật Hồi giáo (Sharia).

Tranh luận này liên quan đến việc có nên xếp Bitcoin(BTC), stablecoin và chứng khoán token hóa vào cùng một nhóm hay tách riêng. Nếu cách diễn giải Sharia được áp dụng nghiêm ngặt, tốc độ thể chế hóa giữa tiền mã hóa dùng để thanh toán và token dùng để đầu tư có thể khác nhau. Ngược lại, nếu token neo giá theo tài sản được công nhận là một nhóm riêng, chính sách token hóa có thể đi theo hướng khác với dự trữ Bitcoin.

Diễn biến này cũng có ý nghĩa tham khảo với thị trường trong nước. Khi các nền kinh tế mới nổi coi Bitcoin là tài sản quốc gia, trọng tâm thực chất thường không nằm ở quy mô mua vào, mà chuyển sang tiêu chuẩn lưu ký, hạch toán, cấp phép, chống rửa tiền và bảo vệ nhà đầu tư. Nhà đầu tư trong nước cũng nên tách bạch phạm vi tài sản thực tế đang nắm giữ và quy trình thực thi cụ thể, thay vì coi cụm từ "dự trữ Bitcoin" của một chính phủ nước ngoài là tín hiệu mua vào quy mô lớn.

Tại sự kiện Bitcoin Asia 2026 diễn ra ở Hong Kong ngày 27-28/8/2026, ông Saqib cũng có tên trong danh sách diễn giả với tư cách Chủ tịch PVARA. Mốc cần theo dõi tiếp theo của Pakistan là hạn nộp đơn NOC dành cho doanh nghiệp tài sản ảo hiện hữu, vào ngày 5/9/2026.