Anthropic tính kéo dài lockup IPO, siết giao dịch cổ phiếu nhân viên

Anthropic đang cân nhắc giới hạn lượng cổ phiếu mà các cổ đông hiện tại được bán ra trong ngày giao dịch đầu tiên, đồng thời kéo dài thời gian lockup sau khi niêm yết. Công ty cũng bàn đến việc áp dụng kế hoạch giao dịch định trước cho cổ phiếu của nhân viên, khiến lượng cổ phiếu lưu hành sau IPO và cơ cấu quản trị trở thành hai vấn đề trọng tâm.

The Information đưa tin Anthropic đang thảo luận phương án bắt buộc toàn bộ nhân viên áp dụng kế hoạch giao dịch 10b5-1. Đây là cơ chế cho phép lãnh đạo và nhân viên mua bán cổ phiếu theo lịch trình, mức giá và khối lượng đã ấn định từ trước.

Cơ chế này thường chỉ dành cho ban điều hành cấp cao hoặc nhân sự phụ trách tài chính, pháp lý — những người có khả năng tiếp cận thông tin nội bộ. Theo nguồn tin, Anthropic đang xem xét mở rộng quy định này cho toàn bộ nhân viên.

Trọng tâm của cuộc thảo luận là cách kiểm soát nguồn cung cổ phiếu ngay sau khi niêm yết. Nếu cổ phiếu của cổ đông cũ và nhân viên cùng đổ ra thị trường một lúc, biến động giá trong giai đoạn đầu giao dịch có thể tăng mạnh. Ngược lại, nếu giới hạn bán ra và kéo dài lockup, lượng cổ phiếu lưu hành sẽ giảm nhưng cổ đông nội bộ phải chờ lâu hơn để hiện thực hóa lợi nhuận.

Lockup là cơ chế hạn chế người nội bộ và cổ đông hiện hữu bán cổ phiếu trong một khoảng thời gian nhất định sau IPO. Các công ty tư nhân quy mô lớn thường có nhiều nhà đầu tư và nhân viên nắm giữ cổ phiếu trước khi lên sàn, nên thời hạn lockup cùng các điều khoản ngoại lệ ảnh hưởng trực tiếp đến cung – cầu cổ phiếu sau đợt chào bán.

Trên thực tế, Anthropic đã áp đặt nhiều giới hạn với giao dịch cổ phiếu chưa niêm yết. Theo trang hướng dẫn chính thức của công ty, cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi của Anthropic bị ràng buộc chuyển nhượng theo điều lệ công ty. Mọi giao dịch mua bán hoặc chuyển nhượng không có sự phê duyệt của hội đồng quản trị sẽ không được ghi nhận trong sổ sách công ty. Công ty cũng không chấp nhận hình thức mua gián tiếp thông qua các quỹ mục đích đặc biệt (SPV).

Việc tái cấu trúc quản trị cũng được nhắc đến song song. Reuters đưa tin Anthropic đang chuẩn bị cấp cổ phiếu có quyền biểu quyết vượt trội (super-voting) cho Dario Amodei, CEO của Anthropic, cùng các đồng sáng lập, đồng thời để một quỹ tín thác không nắm cổ phần được quyền bổ nhiệm đa số ghế trong hội đồng quản trị.

Nếu cơ cấu quyền biểu quyết vượt trội được áp dụng, ảnh hưởng của nhóm sáng lập và bộ máy quản trị hiện tại có thể vẫn được duy trì ngay cả sau khi nhà đầu tư đại chúng tham gia. Đây là điểm gây tranh cãi, vì nhà đầu tư IPO bỏ vốn nhưng có thể bị hạn chế quyền tác động đến việc điều hành công ty.

Cuộc thảo luận này diễn ra trong bối cảnh Anthropic tăng trưởng nhanh. Công ty công bố đã huy động 6,5 tỷ USD trong vòng gọi vốn Series H hồi tháng 5, được định giá 965 tỷ USD sau vòng gọi vốn. Cùng thời điểm, Anthropic cho biết doanh thu quy đổi theo năm (run-rate) đã vượt 47 tỷ USD.

Reuters cho biết doanh thu run-rate hằng năm của Anthropic đã vượt 65 tỷ USD tính đến cuối tháng 7, tăng so với mức 47 tỷ USD hồi tháng 5. Mức tăng này càng đáng chú ý khi so với con số khoảng 9 tỷ USD vào cuối năm 2025.

Bloomberg đưa tin Anthropic đã đưa ra con số doanh thu quý II hơn 11,5 tỷ USD khi trao đổi với nhà đầu tư. Tốc độ tăng doanh thu đang là căn cứ chính trong các cuộc thảo luận về điều kiện niêm yết và cách định giá công ty.

Thời điểm IPO cụ thể và phương thức định giá vẫn chưa được chốt. Reuters cho biết Anthropic đang đưa ra dự báo doanh thu năm 2028 ở mức 190–200 tỷ USD, và mức định giá IPO phụ thuộc lớn vào dự báo này — con số do phía Anthropic đưa ra, chưa phải mức đã được xác nhận chính thức.

Phản ứng thị trường hiện chưa thống nhất. Một số ý kiến cho rằng việc kiểm soát nguồn cung có thể giúp giảm biến động trong giai đoạn đầu của các đợt IPO quy mô lớn. Ngược lại, cũng có ý kiến cảnh báo cơ chế quyền biểu quyết vượt trội cùng thời gian lockup kéo dài có thể làm suy yếu tiếng nói của nhà đầu tư đại chúng. Financial Times (FT) và Breakingviews cũng đưa tin về hai luồng quan điểm này: một bên ủng hộ thiết kế niêm yết có trật tự, một bên lo ngại quyền kiểm soát của cổ đông bị thu hẹp.

Điểm giao thoa với thị trường tiền mã hóa cũng xuất hiện trên các thị trường dự đoán. TokenPost trước đó đã đưa tin về trường hợp khả năng IPO của Anthropic được giao dịch trên thị trường dự đoán on-chain. Diễn biến này cho thấy các sự kiện niêm yết của tài chính truyền thống đang dần gắn với các sản phẩm token hóa và thị trường dự đoán.

Thời điểm niêm yết cùng cấu trúc chào bán cụ thể của Anthropic hiện vẫn chưa được xác nhận qua văn bản chính thức.