Xuất khẩu LNG Qatar giảm 96% so với trước vụ tấn công

Gián đoạn nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Qatar kéo dài, khiến bất ổn tại eo biển Hormuz tiếp tục là yếu tố tác động đến thị trường năng lượng. Hàn Quốc cũng được nhắc tới như một khách hàng theo hợp đồng dài hạn với LNG Qatar, nên vấn đề lần này không chỉ giới hạn ở nguồn cung châu Âu.

Tập đoàn năng lượng quốc gia Qatar - QatarEnergy thông báo cho công ty năng lượng Ý Edison rằng sẽ gia hạn thời gian bất khả kháng trong việc giao LNG đến đầu tháng 11. Edison cho biết trên nền tảng thị trường khí đốt Ý GME rằng sẽ không nhận thêm 5 lô hàng LNG dự kiến giao từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 11, theo Reuters đưa tin.

Bất khả kháng là điều khoản miễn trừ trách nhiệm hoặc cho phép trì hoãn thực hiện hợp đồng khi các bên không thể kiểm soát được nguyên nhân như chiến tranh, thiên tai. Edison hiện có hợp đồng cung cấp khí tự nhiên dài hạn với QatarEnergy, quy mô 6,4 tỷ m3 mỗi năm, tương đương khoảng 10% tổng lượng tiêu thụ khí đốt của Ý.

Sự cố lần này bắt nguồn từ vụ tấn công vào khu công nghiệp Ras Laffan giữa tháng 3. Trong thông báo ngày 24 tháng 3, QatarEnergy cho biết vụ tấn công bằng tên lửa ngày 18-19 tháng 3 đã làm hư hại 2 dây chuyền sản xuất LNG và 1 dây chuyền GTL. Công ty cho biết phải tuyên bố bất khả kháng đối với một số hợp đồng cung cấp LNG dài hạn, đồng thời nêu rõ các khách hàng tại Ý, Bỉ, Hàn Quốc và Trung Quốc đều bị ảnh hưởng.

Theo thông báo, quy mô thiệt hại tương đương 12,8 triệu tấn, chiếm 17% năng lực xuất khẩu LNG hằng năm của Qatar. Công ty cũng cho biết việc khắc phục có thể mất từ 3 đến 5 năm. Do thiết bị sản xuất bị hư hại cùng lúc với gián đoạn tuyến vận chuyển, lịch giao hàng cho từng khách hàng không phục hồi với cùng tốc độ.

Edison cho biết đã nhận thêm thông báo từ QatarEnergy vào ngày 28 tháng 7. Khi đó, Edison cho biết tổng cộng 24 lô hàng LNG giao từ đầu tháng 4 đến cuối tháng 9 thuộc diện bất khả kháng, với khối lượng khoảng 3 tỷ m3 khí tự nhiên. Tính đến ngày 28 tháng 7, lượng đã tìm được nguồn thay thế là 17 lô hàng, tương đương khoảng 1,6 tỷ m3.

Thời điểm gia hạn cũng khác nhau tùy khách hàng. Theo thông tin mới nhất, lượng hàng của Edison (Ý) có thể bị gián đoạn đến đầu tháng 11, khách hàng tại Pakistan đến tháng 10, còn khách hàng tại Bangladesh từ tháng 9 trở đi. Dù cùng là LNG Qatar, mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy điều kiện hợp đồng và lịch giao hàng của từng bên.

Gián đoạn nguồn cung cũng thể hiện rõ trong dữ liệu vận chuyển. Reuters dẫn số liệu từ công ty dữ liệu ICIS cho biết xuất khẩu LNG của Qatar đã giảm 96% so với trước vụ tấn công, số lô hàng xuất khẩu giảm từ 509 lô cùng kỳ năm trước xuống còn 18 lô. Theo tính toán của Reuters, thiệt hại doanh thu bán khí của Qatar ước tính khoảng 24 tỷ USD.

Trước khi xảy ra sự cố, Qatar cung cấp khoảng 1/5 tổng lượng LNG toàn cầu mỗi ngày. Xuất khẩu LNG của Mỹ đã bù đắp một phần khoảng trống, nhưng lượng khí dự trữ tại châu Âu đã giảm xuống mức thấp theo mùa, theo Reuters. Trong bối cảnh nhu cầu mùa đông tại Bắc bán cầu đang đến gần, giá LNG và lịch giao hàng vẫn là biến số quan trọng của thị trường nguyên liệu.

Thị trường châu Á cũng đã phản ánh áp lực giá sớm hơn. Cuối tháng 7, giá LNG giao ngay tại châu Á tăng lên mức cao nhất trong 4 tháng, đạt 22 USD/mmBtu. Khi bên mua phải tìm nguồn hàng ngắn hạn với giá cao hơn, việc chậm giao hàng theo hợp đồng dài hạn cũng có thể tạo thêm áp lực lên giá.

Với độc giả Hàn Quốc, vấn đề này cũng có điểm liên quan trực tiếp, do QatarEnergy trong thông báo tháng 3 đã nêu đích danh Hàn Quốc là một trong các khách hàng theo hợp đồng cung cấp LNG dài hạn. Tuy nhiên, thông báo lần này của Edison chỉ liên quan đến lượng hàng của Ý, nên chưa thể khẳng định liệu lượng hàng của Hàn Quốc có tiếp tục bị gián đoạn hay không chỉ dựa trên thông báo này.

TokenPost trước đó đưa tin lượng LNG xếp tại cảng Ras Laffan của Qatar đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 3, nhưng vẫn thấp hơn cùng kỳ năm trước. Sau đó, thời gian bất khả kháng tiếp tục được gia hạn, khiến tiến trình bình thường hóa diễn ra không đồng đều giữa các khách hàng.

Mối liên hệ với thị trường tiền mã hóa nghiêng về yếu tố khẩu vị rủi ro hơn là tác động cung cầu trực tiếp. Khi chi phí khí đốt và điện tăng, chi phí doanh nghiệp và khả năng chi tiêu của người tiêu dùng có thể bị ảnh hưởng, qua đó trở thành yếu tố biến động đối với các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH). Tuy nhiên, chưa có cơ sở để khẳng định gián đoạn LNG lần này sẽ quyết định xu hướng giá tiền mã hóa.

Sự quan tâm đến các nguồn cung nằm ngoài eo biển Hormuz cũng tiếp tục được ghi nhận. TokenPost gần đây đưa tin dự án LNG Tanzania trị giá 42 tỷ USD được nhắc đến như một nguồn cung ngoài khu vực Hormuz. Thời điểm LNG Qatar khôi phục giao hàng đầy đủ sẽ cần được xác nhận lại theo từng thông báo của Edison và lịch trình hợp đồng của mỗi khách hàng.