50% lợi nhuận nộp phí bảo hiểm tiền gửi, ngân hàng tiết kiệm có thể chịu mức 0,594%

Ngành ngân hàng tiết kiệm (Savings Bank) Hàn Quốc đã dùng gần một nửa lợi nhuận ròng nửa đầu năm nay để nộp phí bảo hiểm tiền gửi, trong bối cảnh cơ quan quản lý đang bàn tính nâng tỷ lệ phí này lên mức mới, làm dấy lên lo ngại năng lực cho vay đối với nhóm khách hàng tín dụng trung bình thấp có thể bị thu hẹp thêm.

Theo số liệu do Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) công bố ngày 28, lợi nhuận ròng nửa đầu năm của toàn ngành ngân hàng tiết kiệm đạt 765,8 tỷ won. Trong cùng kỳ, các công ty đã nộp 387,3 tỷ won phí bảo hiểm tiền gửi, tương đương khoảng 50% lợi nhuận ròng.

Nếu cộng thêm 94,4 tỷ won đóng góp đặc biệt cho quỹ hoàn trái phiếu bảo hiểm tiền gửi, tổng số tiền liên quan đến bảo hiểm tiền gửi mà ngành này phải nộp tăng lên 481,7 tỷ won. So với quy mô lợi nhuận, gánh nặng chi phí bảo hiểm tiền gửi không hề nhỏ.

Lợi nhuận ròng nửa đầu năm tăng 508,8 tỷ won, tương đương 198%, so với mức 257 tỷ won cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, mức tăng của thu nhập lãi thuần — hoạt động kinh doanh cốt lõi — lại khá khiêm tốn.

Thu nhập lãi thuần đạt 2.732,6 tỷ won, chỉ tăng 25,4 tỷ won, tương đương 0,9%, so với cùng kỳ năm trước. Phần đóng góp của thu nhập lãi thuần vào mức tăng lợi nhuận ròng chỉ chiếm khoảng 5%.

Yếu tố chính giúp cải thiện kết quả kinh doanh là lợi nhuận liên quan đến chứng khoán đầu tư. Thu nhập ngoài lãi đạt 436,4 tỷ won, gấp hơn 9 lần mức 47,4 tỷ won cùng kỳ năm ngoái, trong đó riêng phần tăng thêm từ lợi nhuận chứng khoán đã là 401,2 tỷ won.

Phí bảo hiểm tiền gửi là khoản chi phí mà các công ty tài chính nộp cho Tổng công ty Bảo hiểm tiền gửi Hàn Quốc (KDIC) nhằm xây dựng nguồn quỹ bảo vệ người gửi tiền. Mức phí thực tế mỗi công ty phải trả được tính dựa trên tỷ lệ tiêu chuẩn theo ngành, kết quả đánh giá phân loại và các khoản đóng góp đặc biệt.

Việc bàn tính điều chỉnh lại tỷ lệ phí bảo hiểm tiền gửi đang là yếu tố khiến gánh nặng của ngành ngân hàng tiết kiệm tăng thêm. Theo kết quả nghiên cứu giữa kỳ mà KDIC đặt hàng Hiệp hội Tài chính Hàn Quốc thực hiện, mức phí bảo hiểm tiền gửi hợp lý cho ngân hàng tiết kiệm được tính toán là 0,54%, cao hơn 0,14 điểm phần trăm so với mức hiện hành 0,4%.

Mức 0,54% này đã vượt ngưỡng trần 0,5% theo quy định của Luật Bảo vệ người gửi tiền. Vì đây là vấn đề cần điều chỉnh đồng thời cả giới hạn pháp lý lẫn tỷ lệ phí thực tế, lợi ích giữa các ngành tài chính đang có sự khác biệt rõ rệt.

Hiện tại, ngân hàng tiết kiệm nhận mức xếp hạng phụ thu cao nhất trong đánh giá phân loại sẽ chịu tỷ lệ phí tiêu chuẩn 0,4% cộng thêm 10% phụ thu, tương đương khoảng 0,44%. Nếu cộng thêm 0,1 điểm phần trăm đóng góp đặc biệt, tổng mức phí tối đa hiện nay là 0,54%.

Nếu áp dụng tỷ lệ tiêu chuẩn mới 0,54% cùng mức phụ thu tối đa 10%, tổng tỷ lệ phí vào năm 2028 có thể lên tới 0,594%. Đây chính là lý do khiến ngành ngân hàng tiết kiệm phản ứng nhạy cảm với việc bàn tính tăng tỷ lệ phí bảo hiểm tiền gửi.

Về phía KDIC, cơ quan này cho rằng khi khoản đóng góp đặc biệt kết thúc vào cuối năm sau, một phần gánh nặng tăng thêm có thể được bù trừ. TokenPost trước đó đã đưa tin về việc bàn tính điều chỉnh tỷ lệ phí bảo hiểm tiền gửi và phản ứng của giới tài chính.

Tuy nhiên, tác động đối với từng ngành lại khác nhau. Với ngân hàng thương mại, dù tỷ lệ phí bảo hiểm tiền gửi tăng từ 0,08% lên 0,13%, nhưng khi khoản đóng góp đặc biệt 0,1 điểm phần trăm bị loại bỏ, tổng tỷ lệ phí thực tế lại giảm xuống. Ngược lại, với ngân hàng tiết kiệm, nếu tỷ lệ tăng từ 0,4% lên 0,54%, thì dù loại trừ khoản đóng góp đặc biệt, tổng tỷ lệ phí thực tế vẫn tăng thêm 0,04 điểm phần trăm.

Ngành ngân hàng tiết kiệm cũng cho rằng khó có thể đưa chi phí này vào lãi suất cho vay. Trước đó, ngành đã sửa đổi quy chuẩn nội bộ để loại phí bảo hiểm tiền gửi ra khỏi các hạng mục tính lãi suất cho vay, nên nhiều ý kiến lo ngại việc tăng tỷ lệ phí lần này có thể gây áp lực trực tiếp lên năng lực cấp tín dụng thực tế.

Nguồn vốn huy động của ngành cũng chưa cho thấy dấu hiệu tăng rõ rệt. Theo hệ thống thống kê kinh tế của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK), số dư tiền gửi toàn ngành ngân hàng tiết kiệm tính đến cuối tháng 6 năm nay là 100.300 tỷ won, giảm khoảng 5.000 tỷ won so với mức 105.000 tỷ won vào cuối tháng 9 năm ngoái, ngay sau khi hạn mức bảo hiểm tiền gửi được nâng lên.

Hạn mức bảo hiểm tiền gửi đã được nâng từ 50 triệu won lên 100 triệu won vào tháng 9 năm ngoái, nhưng dòng vốn không ghi nhận sự dịch chuyển mang tính cấu trúc như kỳ vọng. Một quan chức trong ngành ngân hàng tiết kiệm cho biết: "Ngành từng được xem là nhóm hưởng lợi lớn nhất từ việc nâng hạn mức bảo hiểm tiền gửi, nhưng thực tế hiệu ứng tăng huy động lại khá hạn chế, trong khi tỷ lệ phí thì vẫn tăng lên", đồng thời cảnh báo "điều này có thể khiến năng lực cho vay đối với nhóm khách hàng tín dụng trung bình thấp bị thu hẹp". Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) cho biết sẽ tiếp tục lắng nghe thêm ý kiến từ Hiệp hội Ngân hàng tiết kiệm Hàn Quốc.