Marvell trao Google quyền mua cổ phần 12,18 tỷ USD, MediaTek(2454) đứng giữa ngã rẽ ASIC AI

Thỏa thuận chip tùy chỉnh giữa Google và Marvell Technology(MRVL) đang tạo ra hai luồng đánh giá trái chiều về mảng ASIC AI của MediaTek(2454). Giới phân tích cho rằng khi các tập đoàn điện toán đám mây lớn nắm quyền chủ động thiết kế và chia nhỏ chuỗi cung ứng cho nhiều đối tác, MediaTek vừa có thêm cơ hội nhận đơn hàng, vừa phải đối mặt với áp lực về biên lợi nhuận.

Theo hồ sơ 8-K nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), Marvell cho biết đã ký thỏa thuận thương mại với Google ngày 29 tháng 7 về phát triển các sản phẩm bán dẫn tùy chỉnh. Phạm vi hợp tác bao gồm bộ tăng tốc suy luận AI gắn với hệ sinh thái bộ xử lý Tensor(TPU) của Google, bộ điều khiển lưu trữ, bộ điều khiển giao diện mạng, bộ điều khiển giao diện bộ nhớ và công nghệ tính toán gần bộ nhớ.

Ngày 18 tháng 8, Marvell trao cho Google quyền chọn (warrant) mua tối đa 58.970.907 cổ phiếu phổ thông với giá 206,58 USD/cổ phiếu. Nếu toàn bộ quyền chọn được thực hiện, giá trị danh nghĩa của thương vụ lên tới 12,18 tỷ USD.

Trong số đó, 1.360.867 cổ phiếu sẽ được chia đều theo từng quý trong năm đầu tiên kể từ khi ký hợp đồng. Phần còn lại sẽ được trao dần từ quý 3 năm tài chính 2027 đến hết năm tài chính 2033, tùy theo kết quả mua hàng thực tế của Google.

Bình luận: thỏa thuận này mang ý nghĩa lớn hơn một giao dịch mua chip thông thường, bởi Google không chỉ chia nhỏ các linh kiện tùy chỉnh quanh hệ sinh thái TPU cho nhiều nhà cung cấp, mà còn kèm theo ưu đãi cổ phần để ràng buộc đối tác.

Trên thị trường bán dẫn tùy chỉnh, mô hình COT - khách hàng nắm quyền chủ động về thiết kế lõi và sản xuất, còn đối tác bên ngoài đảm nhận một phần thiết kế, mô-đun và công đoạn hậu kỳ - đang được chú ý. Xu hướng này xuất phát từ việc các tập đoàn điện toán đám mây lớn mở rộng hạ tầng AI riêng, giảm phụ thuộc vào chip đồ họa đa dụng và muốn tự phối hợp các linh kiện phù hợp với từng loại phép tính.

MediaTek(2454) đang ở giữa xu hướng này. Trên blog công ty ngày 24 tháng 6, MediaTek cho biết đã nâng dự báo doanh thu ASIC cho trung tâm dữ liệu AI năm 2026 lên 2 tỷ USD.

Công ty ước tính quy mô thị trường giải pháp trung tâm dữ liệu AI năm 2027 đạt 70-80 tỷ USD, đồng thời cho biết đặt mục tiêu chiếm 10-15% thị phần này trong vài năm tới. Con số cho thấy MediaTek đang mở rộng từ mảng chip xử lý ứng dụng cho điện thoại thông minh sang chip bán dẫn tùy chỉnh phục vụ trung tâm dữ liệu AI.

Trang tin ABMedia (Đài Loan) đưa tin cổ phiếu MediaTek đã giảm từ vùng đỉnh khoảng 4.970 Đài tệ hồi đầu tháng 6 xuống còn quanh mốc 3.000 Đài tệ.

Chưa thể khẳng định một nguyên nhân duy nhất cho đà giảm giá cổ phiếu này. Tuy nhiên, thỏa thuận giữa Google và Marvell cho thấy MediaTek vừa có thể hưởng lợi từ nhu cầu chip AI tùy chỉnh ngày càng tăng, vừa phải thích nghi với môi trường mà các khách hàng lớn như Google đang chia nhỏ quyền thiết kế và chuỗi cung ứng cho nhiều đối tác hơn.

ASIC là loại chip được thiết kế riêng cho một mục đích cụ thể. Trong trung tâm dữ liệu AI, ASIC tùy chỉnh đôi khi được ưu tiên hơn chip đa dụng vì xử lý hiệu quả hơn với những phép tính nhất định, và TPU cũng là một trong những chip tăng tốc AI tiêu biểu theo xu hướng này.

Từ trước đến nay, các cuộc thảo luận về đầu tư trung tâm dữ liệu AI chủ yếu xoay quanh chip đồ họa của Nvidia(NVDA). Nhưng khi các tập đoàn điện toán đám mây lớn mở rộng đầu tư theo hướng tự thiết kế chip lõi cùng các linh kiện xung quanh, vai trò của các công ty thiết kế chip không nhà máy tại Đài Loan và các hãng thiết kế chip Mỹ cũng có thể thay đổi.

TokenPost trước đó từng phản ánh phân tích cho rằng thỏa thuận quyền chọn cổ phần giữa Marvell và Google không trực tiếp lung lay vị thế cốt lõi của Broadcom trong mảng TPU. Khi đó, trọng tâm tranh luận trên thị trường là liệu việc Google đa dạng hóa chuỗi cung ứng TPU có khiến phần việc hiện tại của Broadcom bị thu hẹp hay không.

Sau đó, thông tin về việc Marvell trao cho Google quyền mua cổ phần trị giá 12,18 tỷ USD để đổi lấy hỗ trợ phát triển chip tùy chỉnh cũng được công bố. Việc chuỗi cung ứng chip tùy chỉnh của Google đi qua cả Broadcom lẫn Marvell cho thấy cạnh tranh và hợp tác đang song hành trong xu hướng này.

Đối với độc giả tại Việt Nam, diễn biến này cũng phản ánh sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, sản lượng theo từng khách hàng, biên lợi nhuận cụ thể và các đơn hàng bổ sung của MediaTek vẫn chưa được công ty công bố chi tiết.