Mỹ-Trung thúc đẩy kênh thông báo sự cố AI, Bessent kỳ vọng trao đổi cách thử nghiệm mô hình

Mỹ và Trung Quốc đang thúc đẩy đối thoại về rủi ro trí tuệ nhân tạo (AI) và xây dựng kênh thông báo sự cố nghiêm trọng liên quan đến AI. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói hai nước không nên “ảo tưởng về những khác biệt giữa hai bên”.

Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 11 bài phát biểu chuẩn bị cho tiệc tối thường niên của Ủy ban Quốc gia về Quan hệ Mỹ-Trung (National Committee on U.S.-China Relations). Phát biểu tại New York ngày 10 (giờ địa phương), Bessent cho biết hai bên đã bắt đầu đối thoại nhằm quản lý các rủi ro AI chung.

Bessent nói ông kỳ vọng hai nước sẽ trao đổi về cách đánh giá và thử nghiệm các mô hình AI tiên tiến trước khi phát hành, cũng như cách duy trì phán đoán của con người khi xử lý AI. Đây là kỳ vọng về trao đổi trong tương lai, không có nghĩa hai bên đã thống nhất tiêu chuẩn thử nghiệm chung hay quy định phát hành mô hình.

Kênh thông báo được đề xuất để một bên nhanh chóng báo cho bên kia khi xảy ra sự cố nghiêm trọng liên quan đến AI. Bessent cho biết hai nước đang xây dựng kênh liên lạc trực tiếp, nhưng chưa nêu tiêu chí xác định sự cố, cơ quan phụ trách hay quy trình vận hành.

Trong chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (Xi Jinping) từ ngày 23 đến ngày 25 tháng 9, hai nước nhất trí thiết lập đối thoại về rủi ro và lợi ích của AI cùng kênh thông báo sự cố nghiêm trọng. Nhà Trắng gọi sáng kiến này là “Đối thoại Mỹ-Trung về Siêu trí tuệ (SI)”, còn Bộ Ngoại giao Trung Quốc dùng tên “Đối thoại AI Trung-Mỹ”.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết tôn trọng việc Mỹ chọn thuật ngữ “siêu trí tuệ”. Tuy nhiên, các tài liệu công khai của hai bên dùng tên gọi khác nhau cho cuộc đối thoại.

Trước đó, TokenPost đưa tin Mỹ đề xuất với Trung Quốc xây dựng cơ chế thông báo sự cố AI nhưng hai bên chưa đạt thỏa thuận. Thông báo về việc lập đối thoại và kênh thông báo trong chuyến thăm cấp cao tháng 9 được đưa ra sau các cuộc thảo luận về đề xuất này.

Bất đồng giữa hai nước về chưng cất mô hình AI vẫn tiếp diễn, tách biệt với đối thoại quản lý rủi ro. Ngày 8 tháng 9, Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA), Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng Mỹ (CISA) cáo buộc các công ty có trụ sở tại Trung Quốc đang chưng cất các mô hình AI tiên tiến của Mỹ ở “quy mô công nghiệp”. Chưng cất mô hình là kỹ thuật sử dụng đầu ra hoặc tính năng của một mô hình hiện có để huấn luyện mô hình khác.

Bộ Thương mại Trung Quốc bác bỏ cáo buộc của phía Mỹ, cho rằng chúng không có căn cứ. Bộ này nói chưng cất là hoạt động kỹ thuật và thương mại thông thường trong ngành, đồng thời cho biết các công ty Mỹ cũng áp dụng phương pháp này với mô hình Trung Quốc. Hai bên đã nhất trí đối thoại về quản lý rủi ro, nhưng vẫn bất đồng về cách sử dụng mô hình.

Cuộc cạnh tranh phát triển AI cũng gắn với cạnh tranh về chip bán dẫn dùng cho tính toán hiệu năng cao. Tuy nhiên, thỏa thuận đối thoại AI được công bố không đề cập chính sách xuất khẩu bán dẫn hay biện pháp cấp phép đối với từng doanh nghiệp.

Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết đợt trao đổi ý kiến tiếp theo về AI dự kiến diễn ra vào tháng 11. Trong bài phát biểu, Bessent nói Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến gặp nhau tại Thâm Quyến vào tuần tới.