Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm chạm 5,012%, triển vọng điều chỉnh chứng khoán trái chiều

Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 5,012% trong phiên 14 tháng 9, khiến dự báo về khả năng điều chỉnh của thị trường chứng khoán Phố Wall trở nên trái chiều. Một bên cảnh báo lợi suất tăng có thể gây sức ép lên định giá cổ phiếu, trong khi bên còn lại chỉ ra rằng thị trường từng lập đỉnh mới dù lợi suất đạt mức tương tự vào năm 2023.

Lợi suất kỳ hạn 10 năm đã vượt 5% trong phiên, mức cao nhất kể từ năm 2007 và là lần thứ hai vượt ngưỡng này kể từ tháng 10 năm 2023.

Tuy nhiên, mức đỉnh trong phiên và lợi suất chính thức được tính theo các tiêu chuẩn khác nhau. Lợi suất do Bộ Tài chính Mỹ công bố được tính dựa trên các báo giá do Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York thu thập vào khoảng 15 giờ 30, không sử dụng giá giao dịch thực tế mà dựa trên báo giá mang tính chỉ báo.

Các yếu tố được đưa ra để lý giải đà tăng của lợi suất dài hạn gồm giá dầu quốc tế tăng do tình hình Trung Đông, lo ngại lạm phát, thâm hụt ngân sách Mỹ và áp lực từ nguồn cung trái phiếu Chính phủ. Nếu giá dầu quốc tế vượt 100 USD/thùng, áp lực lạm phát có thể gia tăng và làm suy yếu kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất.

Khả năng các nhà đầu tư yêu cầu lợi suất cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn cũng tăng lên. Khi lợi suất trái phiếu Chính phủ tăng, giá các trái phiếu hiện hữu giảm, đồng thời chi phí vay của doanh nghiệp và hộ gia đình chịu áp lực tăng.

Bloomberg đưa giá dầu, lạm phát, thâm hụt ngân sách và nợ liên quan đến trí tuệ nhân tạo vào nhóm nguyên nhân khiến lợi suất dài hạn tăng. Khi lãi suất tăng, tỷ lệ chiết khấu dùng để quy đổi lợi nhuận tương lai về giá trị hiện tại cũng tăng theo.

Cổ phiếu tăng trưởng thường được định giá dựa nhiều vào kỳ vọng lợi nhuận tương lai nên có thể nhạy cảm hơn với thay đổi của tỷ lệ chiết khấu. Khi tính lợi nhuận sau 5 năm về giá trị hiện tại, mức lãi suất áp dụng tăng từ 3% lên 5% sẽ làm giá trị định giá giảm.

Một số ý kiến lo ngại thị trường chứng khoán sẽ điều chỉnh. Trong số 122 người tham gia khảo sát của Bloomberg, khoảng 30% cho rằng thị trường có thể điều chỉnh 10% từ đỉnh nếu lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đạt 5-5,25%.

22% người tham gia xem vùng 5,25-5,5% là mức có thể kích hoạt điều chỉnh. Các câu trả lời cho thấy nhà đầu tư nhận thức rằng rủi ro trên thị trường chứng khoán có thể gia tăng tại một số vùng lợi suất nhất định.

Quan điểm phản biện cũng được đưa ra. Jonathan Levin, cây bút chuyên mục quan điểm của Bloomberg, cho rằng không nên dự báo thị trường sụp đổ nhanh chóng chỉ vì lợi suất kỳ hạn 10 năm từng tạm thời vượt 5% vào cuối năm 2023, bởi S&P500 sau đó đã lập đỉnh lịch sử, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp và tài sản hộ gia đình cũng tăng.

John Authers, cây bút chuyên mục quan điểm của Bloomberg, nhận định lợi suất có thể tiếp tục tăng nếu các điều kiện tài chính thắt chặt kéo dài. Tuy vậy, ông cũng chỉ ra rằng thị trường đã thể hiện khả năng phục hồi mạnh hơn dự đoán của những người bi quan.

Hai quan điểm này gặp nhau ở nhận định rằng không thể kết luận diễn biến giá cổ phiếu chỉ dựa trên mức lợi suất. Lợi suất tăng có thể gây sức ép lên các tài sản rủi ro, nhưng khả năng lợi nhuận doanh nghiệp và sức phục hồi của nền kinh tế hấp thụ cú sốc vẫn cần được đánh giá riêng.

Đà tăng của lợi suất trái phiếu Chính phủ cũng có thể trở thành biến số vĩ mô đối với thị trường tài sản số. Khi 'lợi suất phi rủi ro' của trái phiếu Chính phủ tăng, khẩu vị đối với tài sản rủi ro có thể suy yếu. Tuy nhiên, dữ liệu lần này chưa cung cấp cơ sở để xác định hướng giá của Bitcoin(BTC) hoặc các altcoin lớn.

Như bài viết trước của TokenPost về giá ETF trái phiếu dài hạn Mỹ giảm và áp lực nguồn cung trái phiếu Chính phủ, mối quan hệ giữa lợi suất dài hạn và tài sản rủi ro cần được xem xét đồng thời qua dòng tiền trên thị trường trái phiếu, cổ phiếu và tài sản số. Việc lợi suất vượt 5% trong phiên chỉ là biến động tạm thời hay sẽ duy trì ở vùng 5% vẫn cần được đánh giá qua diễn biến lợi suất và chứng khoán trong các phiên tiếp theo.