Trung Quốc: Tỷ lệ phòng hộ tỷ giá doanh nghiệp đạt 35,3%, ngân hàng mở rộng dịch vụ

Tỷ lệ doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng công cụ phái sinh ngoại hối để phòng ngừa rủi ro tỷ giá đã tăng lên 35,3% trong nửa đầu năm 2026. Cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc đang thúc đẩy các ngân hàng mở rộng dịch vụ quản lý rủi ro tỷ giá nhằm giảm bớt gánh nặng biến động tỷ giá cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc (SAFE) cho biết trong báo cáo cán cân ngoại hối nửa đầu năm công bố ngày 17 tháng 7 rằng tỷ lệ phòng ngừa rủi ro bằng công cụ phái sinh ngoại hối của doanh nghiệp đã tăng 5,3 điểm phần trăm so với số liệu cả năm 2025. Đây là kết quả của việc ngày càng nhiều doanh nghiệp sử dụng hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn, hoán đổi... để quản lý rủi ro tỷ giá đối với doanh thu và chi phí bằng ngoại tệ.

SAFE giải thích rằng biến động hai chiều của tỷ giá nhân dân tệ trong nửa đầu năm gia tăng đã kéo theo nhu cầu quản lý rủi ro của doanh nghiệp cũng tăng theo. Điều này có nghĩa là trong môi trường tỷ giá vừa tăng vừa giảm, doanh nghiệp có xu hướng dùng công cụ phái sinh nhiều hơn để bảo vệ dòng tiền của hoạt động kinh doanh cốt lõi.

SAFE đang khuyến khích các ngân hàng cung cấp sản phẩm phù hợp với rủi ro tỷ giá và nhu cầu phòng hộ của từng doanh nghiệp. Cách làm cụ thể là đơn giản hóa thủ tục xét duyệt hồ sơ cần thiết cho giao dịch phái sinh ngoại hối, đồng thời mở rộng kênh giao dịch trực tuyến và năng lực phục vụ của các chi nhánh địa phương.

Các biện pháp giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ tiếp cận hơn cũng đang được triển khai. Cơ quan chức năng Trung Quốc đã hướng dẫn các ngân hàng cải thiện quy trình xét duyệt tín dụng và quản lý ký quỹ dành cho nhóm doanh nghiệp này.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã hạ tỷ lệ dự trữ rủi ro ngoại hối đối với nghiệp vụ bán ngoại tệ kỳ hạn từ 20% xuống 0%, áp dụng từ ngày 2 tháng 3. PBOC cho biết đây là biện pháp nhằm hỗ trợ phát triển thị trường ngoại hối và giúp doanh nghiệp quản lý rủi ro tỷ giá.

Dự trữ rủi ro ngoại hối là khoản dự trữ mà các tổ chức tài chính phải trích lập liên quan đến giao dịch bán ngoại tệ kỳ hạn. Khi tỷ lệ này giảm, gánh nặng trích lập dự trữ của tổ chức tài chính đối với nghiệp vụ bán ngoại tệ kỳ hạn có thể được giảm bớt.

Nguyên tắc mà cơ quan chức năng Trung Quốc nhấn mạnh là “trung lập tỷ giá”, tức là doanh nghiệp nên tập trung bảo vệ dòng tiền và chi phí của hoạt động kinh doanh cốt lõi trước biến động tỷ giá, thay vì tìm cách kiếm lời từ việc dự đoán xu hướng tỷ giá.

Bộ Thương mại Trung Quốc, PBOC và SAFE đã ra thông báo chung vào tháng 3, hướng dẫn ngân hàng cung cấp sản phẩm phái sinh phù hợp với mức độ chịu rủi ro của từng doanh nghiệp, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp quản lý rủi ro tỷ giá theo hướng “bảo toàn giá trị” thay vì “gia tăng giá trị”.

Phòng ngừa rủi ro tỷ giá (hedging) là cách doanh nghiệp có nguồn thu hoặc chi phí bằng ngoại tệ sử dụng công cụ phái sinh để giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá. Tỷ lệ phòng hộ và quy mô giao dịch ngoại tệ kỳ hạn của doanh nghiệp trong nước cũng từng được đề cập trước đây.

Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Phan Công Thắng (Pan Gongsheng) phát biểu tại họp báo Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc hồi tháng 3 rằng “khi ngày càng nhiều doanh nghiệp sử dụng thanh toán bằng nhân dân tệ và công cụ phòng hộ tỷ giá, hơn 60% hoạt động xuất nhập khẩu của Trung Quốc đã tương đối ít chịu ảnh hưởng từ biến động tỷ giá hơn”. Phát biểu này cho thấy việc mở rộng thanh toán bằng nhân dân tệ và sử dụng công cụ phòng hộ được xem là yếu tố giúp doanh nghiệp giảm rủi ro tỷ giá.

Cơ quan chức năng Trung Quốc hiện đặt trọng tâm vào ổn định thị trường và nâng cao năng lực quản lý rủi ro của doanh nghiệp, thay vì tận dụng tỷ giá để tăng sức cạnh tranh xuất khẩu. Đây là định hướng chính sách ưu tiên sự ổn định trong giao dịch của doanh nghiệp hơn là tìm kiếm lợi nhuận từ biến động tỷ giá.

Tuy nhiên, mục tiêu “tỷ lệ phòng hộ 40%” được cho là đã đưa ra với một số ngân hàng hiện chưa được xác nhận có phải là tiêu chuẩn chính thức áp dụng trên toàn quốc hay không. Số liệu chính thức mà SAFE công bố chỉ là tỷ lệ phòng ngừa rủi ro bằng công cụ phái sinh ngoại hối của doanh nghiệp đạt 35,3% trong nửa đầu năm 2026.

Tỷ lệ phòng hộ tăng lên không có nghĩa là rủi ro thua lỗ tỷ giá của mọi doanh nghiệp sẽ biến mất. Kết quả thực tế còn phụ thuộc vào chi phí sản phẩm, gánh nặng ký quỹ, cũng như chênh lệch giữa mức độ rủi ro ngoại tệ thực tế và quy mô phòng hộ.

Cơ quan chức năng Trung Quốc dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng dịch vụ quản lý rủi ro tỷ giá của ngân hàng cũng như hoạt động đào tạo cho doanh nghiệp trong thời gian tới. Việc tỷ lệ phòng hộ có tiếp tục tăng hay không, cùng với mức độ sử dụng thực tế của doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn là những điểm cần theo dõi thêm.