2.386,57 tấn vàng: Trung Quốc tăng dự trữ tháng thứ 22

Dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc tăng lên 2.386,57 tấn vào cuối tháng 8 năm 2026. Đợt mua vào này đã kéo dài sang tháng thứ 22 liên tiếp, nhưng hiện chưa có căn cứ chính thức nào để nối con số này với việc áp dụng đồng nhân dân tệ bản vị vàng hay quyết định rút khỏi hệ thống thanh toán bằng đô la Mỹ.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) cho biết lượng vàng dự trữ cuối tháng 8 tăng thêm 20,22 tấn so với cuối tháng 7. Lượng dự trữ cuối tháng 7 là 2.366,35 tấn, tăng 1.332,57 tấn so với mức 1.054 tấn được công bố chính thức năm 2009. Trang China Gold Network dẫn lại số liệu tháng 8 do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc công bố.

Nếu so sánh đơn thuần với số liệu năm 2009, dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc đã tăng khoảng 126,5%. Tuy nhiên, mức chênh lệch giữa hai thời điểm này chỉ cho thấy Trung Quốc liên tục bổ sung vàng vào tài sản dự trữ, chứ không đồng nghĩa với việc nước này đang triển khai một hệ thống tiền tệ mới dựa trên vàng.

Bình luận về đà tăng dự trữ vàng, James Rickards, cây bút của The Daily Reckoning, cho rằng Trung Quốc đang tích trữ vàng vật chất để chuẩn bị cho chiến tranh tiền tệ và các lệnh trừng phạt tài chính. Ông cũng nêu giả thuyết rằng các cơ quan chính phủ Trung Quốc có thể đang nắm giữ lượng vàng không xuất hiện trong thống kê chính thức, đồng thời ước tính lượng vàng do khu vực tư nhân Trung Quốc nắm giữ có thể lên tới khoảng 10.000 tấn.

Lượng vàng không công bố và lượng nắm giữ của khu vực tư nhân mà Rickards đưa ra không phải là số liệu được chính phủ Trung Quốc hay các tổ chức quốc tế xác nhận. Vì vậy, những con số này không thể dùng làm căn cứ cho tài sản dự trữ chính thức hay các quyết định chính sách của Trung Quốc.

Tỷ trọng của đồng nhân dân tệ trong dự trữ ngoại hối quốc tế hiện vẫn còn hạn chế. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ghi nhận tỷ trọng đồng đô la Mỹ trong dự trữ ngoại hối quý 1 năm 2026 là 57,13%, trong khi tỷ trọng đồng nhân dân tệ chỉ là 1,99%.

Số liệu COFER của IMF chỉ tính các tài sản bằng ngoại tệ, không bao gồm vàng, quyền rút vốn đặc biệt (SDR) và vị thế dự trữ tại IMF. Do đó, tỷ trọng 1,99% của nhân dân tệ không bao gồm lượng vàng dự trữ của Trung Quốc, và không thể cộng gộp hai chỉ số này để suy ra tỷ trọng dự trữ tiền tệ thực tế của đồng nhân dân tệ.

Lĩnh vực mà Trung Quốc hiện đang mở rộng gần với hạ tầng giao dịch và thanh toán vàng hơn là một hệ thống tiền tệ bản vị vàng. Chính quyền Hong Kong đã bắt đầu vận hành thử nghiệm hệ thống thanh toán bù trừ trung tâm cho giao dịch vàng song phương và phi tập trung (OTC) thông qua Công ty Thanh toán bù trừ Kim loại quý Trung ương Hong Kong, kể từ ngày 7 tháng 7.

Hệ thống này được triển khai song song với việc kết nối vật chất giai đoạn một với Sở giao dịch vàng Thượng Hải, đưa vào mã giá vàng riêng của Hong Kong mang tên “HAU”, cùng với việc mở rộng năng lực lưu trữ vàng. Các thỏi vàng đạt tiêu chuẩn quốc tế khoảng 400 troy ounce được dùng làm tài sản thanh toán, và số dư vàng được quản lý theo hình thức không phân bổ (unallocated).

Chính quyền Hong Kong cũng đưa ra kế hoạch mở rộng năng lực lưu trữ vàng lên hơn 2.000 tấn trong vòng 3 năm tới. Đây là mục tiêu về quy mô mà các cơ sở lưu trữ trong tương lai có thể tiếp nhận, chứ không phải lượng vàng mà Hong Kong đang nắm giữ ở thời điểm hiện tại.

Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China) thông báo sẽ ngừng dịch vụ đại diện giao dịch khớp lệnh cạnh tranh trên Sở giao dịch vàng Thượng Hải dành cho khách hàng cá nhân, sau kỳ quyết toán ngày 31 tháng 7, áp dụng cho các sản phẩm vàng giao ngay, hoãn thanh toán và các hợp đồng liên quan đến bạc.

Ngân hàng Trung Quốc giải thích đây là biện pháp quản lý rủi ro thị trường và điều chỉnh nghiệp vụ. Thông báo này không đủ để khẳng định toàn bộ hệ thống ngân hàng Trung Quốc đang ngừng dịch vụ tương tự.

Một chương trình thí điểm cho phép các công ty bảo hiểm tham gia thị trường vàng cũng đã được khởi động. Cục Quản lý Giám sát Tài chính Trung Quốc (NFRA) bắt đầu chương trình thí điểm đầu tư vàng cho 10 công ty bảo hiểm từ tháng 2 năm 2025, với đối tượng đầu tư là vàng giao ngay, sản phẩm hoãn thanh toán và sản phẩm định giá tập trung trên Sở giao dịch vàng Thượng Hải. Số dư đầu tư vàng không được vượt quá 1% tổng tài sản tính đến cuối quý trước đó.

Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council) đánh giá chương trình thí điểm đầu tư vàng của các công ty bảo hiểm có thể mở rộng sự tham gia của nguồn vốn bảo hiểm Trung Quốc vào thị trường vàng. Tuy nhiên, đây chỉ là thay đổi về thể chế liên quan đến thị trường vàng và ngành bảo hiểm, không phải tài liệu chứng minh ý đồ chính sách chuẩn bị cho chiến tranh tiền tệ của Trung Quốc.

Mối liên hệ giữa việc tăng dự trữ vàng của Trung Quốc, việc mở rộng hạ tầng thanh toán và lưu trữ vàng tại Hong Kong với quá trình quốc tế hóa đồng nhân dân tệ vẫn cần được xác minh thêm. Sự thật được xác nhận cho đến nay chỉ là việc mở rộng dự trữ vàng và hạ tầng liên quan, còn việc áp dụng đồng nhân dân tệ bản vị vàng hay quyết định rút khỏi hệ thống thanh toán bằng đô la Mỹ vẫn chưa được công bố chính thức.