Fed: 70% chuyên gia dự báo giữ nguyên lãi suất, thị trường phản ánh 60% khả năng tăng

Khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất cơ bản trong tháng 9 vẫn được đa số dự báo nghiêng về, nhưng thị trường tài chính lại phản ánh khả năng tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm với tỷ trọng lớn hơn. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 nổi lên như biến số then chốt quyết định hướng đi giữa hai kịch bản này.

Reuters đưa tin, trong cuộc khảo sát 93 nhà kinh tế học thực hiện từ ngày 4 đến ngày 9, có 65 người dự đoán Fed sẽ giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,50%-3,75% tại cuộc họp Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) diễn ra ngày 15-16. Con số này tương đương khoảng 70% số người được hỏi. 28 người còn lại dự đoán Fed sẽ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm.

Dự báo giữ nguyên lãi suất đã yếu đi so với một tháng trước. Trong khảo sát tháng trước, tỷ lệ người dự đoán Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 9 là 90%, nhưng lần này giảm xuống còn 70%. Số người dự đoán Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong suốt phần còn lại của năm cũng chỉ có 52 người, chiếm 56% tổng số, thấp hơn mức 80% của tháng trước.

Giá cả trên thị trường lại cho thấy xu hướng khác với kết quả khảo sát chuyên gia. Theo công cụ CME FedWatch, tính đến ngày 9, khả năng Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp FOMC tháng 9 được phản ánh ở mức khoảng 60%. Đây không phải là quyết định chính thức của Fed, mà là kỳ vọng của thị trường được phản ánh qua giá hợp đồng tương lai lãi suất.

Đằng sau sự phân hóa trong dự báo thị trường là cách điều hành chính sách tiền tệ của Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Ông Warsh luôn nhấn mạnh quan điểm giảm việc đưa ra định hướng trước (forward guidance) về lộ trình lãi suất tương lai, thay vào đó sẽ quyết định dựa trên các chỉ số kinh tế thực tế.

Trong bài phát biểu tại hội nghị Jackson Hole tháng trước, ông Warsh cho rằng nếu chưa có sự chắc chắn giá cả sẽ quay về mục tiêu 2% của Fed, thì cần có thêm hành động bổ sung. Từ đó xuất hiện cách diễn giải rằng nếu dữ liệu lạm phát cao hơn dự kiến, khả năng tăng lãi suất có thể gia tăng.

Ngay trong nội bộ Fed, quan điểm về hướng đi lãi suất cũng không thống nhất. Tại cuộc họp FOMC tháng 7, có 3 thành viên phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất và chủ trương tăng thêm 0,25 điểm phần trăm. Sau đó, một số quan chức Fed cũng bày tỏ quan điểm rằng nếu áp lực giá cả tiếp diễn, cần phải thắt chặt chính sách hơn nữa.

Sự chú ý hiện đang đổ dồn vào chỉ số CPI tháng 8. Cục Thống kê Lao động Mỹ dự kiến công bố CPI tháng 8 vào lúc 19h30 ngày 11 (giờ Việt Nam). Trong khảo sát của Reuters, các nhà kinh tế dự đoán giá tiêu dùng tháng 8 sẽ tăng 0,4% so với tháng trước, còn mức tăng so với cùng kỳ năm ngoái sẽ duy trì ở 3,4%.

Đà tăng của giá dầu quốc tế cũng được nhắc đến như một yếu tố có thể ảnh hưởng đến triển vọng giá cả. Trước đó, báo đã đưa tin PPI và CPI tháng 8 được xem là biến số cho quyết định của Fed trong tháng 9, trong đó cũng đưa ra phân tích cho rằng diễn biến giá cả có thể làm thay đổi phán đoán chính sách.

Eli Nier, chuyên gia kinh tế phụ trách thị trường Mỹ tại TD Securities, nhận định: "Nếu các chỉ số kinh tế diễn ra đúng như dự đoán hiện tại, khả năng cao Fed sẽ giữ nguyên lãi suất vào tuần tới." Tuy nhiên, ông cũng dự báo rằng nếu giá cả cao hơn dự kiến, Fed có thể không chờ đợi lâu mà bước vào chu kỳ tăng lãi suất. Điều này đồng nghĩa khoảng cách giữa dự báo của chuyên gia và kỳ vọng của thị trường có thể thu hẹp hoặc nới rộng thêm tùy theo kết quả CPI.

Steven Stanley, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách thị trường Mỹ tại Santander, phân tích rằng ông Warsh đã thể hiện lập trường thiên về diều hâu tại Jackson Hole, và trừ khi CPI ghi nhận mức giảm bất ngờ đáng kể, khả năng tăng lãi suất trong tháng này vẫn ở mức cao.

CME FedWatch là chỉ báo ước tính khả năng biến động lãi suất tại các cuộc họp FOMC trong tương lai, dựa trên giá cả thị trường hợp đồng tương lai. Do đó, chỉ số này phản ánh kỳ vọng của thị trường tại thời điểm công bố, chứ không phải con số xác định quyết định thực tế hay định hướng chính sách của Fed.

Cuộc khảo sát lần này cho thấy tình trạng đối lập giữa dự báo giữ nguyên lãi suất của phần lớn chuyên gia và kỳ vọng tăng lãi suất được phản ánh trên thị trường. CPI tháng 8 sẽ được công bố vào ngày 11 (giờ Việt Nam), còn cuộc họp FOMC tháng 9 dự kiến diễn ra vào ngày 15-16.