9,6 nghìn tỷ USD quyền chọn đáo hạn, giới đầu tư dựng phòng thủ cho chứng khoán Mỹ tháng 9

Cảnh báo về nguy cơ thị trường chứng khoán Mỹ suy yếu trong tháng 9 đang được nhìn nhận lại theo hướng vượt ra ngoài các thống kê mùa vụ, trở thành một giai đoạn rủi ro ngắn hạn khi cung cầu và lịch trình vĩ mô trùng lặp nhau. Tính đến ngày 18 tháng 9, khoảng 9,6 nghìn tỷ USD (khoảng 12.960 nghìn tỷ won) hợp đồng quyền chọn tại Mỹ sẽ đáo hạn, cùng lúc các chỉ số lạm phát và lịch họp của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) cũng nối tiếp nhau diễn ra.

Citadel Securities, trong báo cáo “September Setup: The Asymmetry Has Changed” công bố ngày 31 tháng 8, cho biết “tính bất đối xứng ngắn hạn” của chứng khoán Mỹ trong tháng 9 “đã thay đổi”. Công ty này không rút lại triển vọng tăng giá dài hạn, mà đưa ra nhận định rằng sau mùa báo cáo kết quả kinh doanh, động lực tăng thêm đã suy yếu, khiến cách tiếp cận phòng thủ trở nên có lợi hơn.

Theo Citadel Securities, hai yếu tố gây áp lực là khoảng trống kết quả kinh doanh và dòng tiền suy yếu. Mùa báo cáo lợi nhuận đang bước vào giai đoạn cuối, trong khi lực mua của nhà đầu tư cá nhân và hoạt động mua lại cổ phiếu quỹ của doanh nghiệp được cho là có thể chững lại từ giữa tháng 9. Công ty cho biết tính đến ngày 27 tháng 8, tổng hạn mức mua lại cổ phiếu quỹ được các doanh nghiệp thuộc chỉ số Russell 3000 phê duyệt trong năm nay đã vượt 1,1 nghìn tỷ USD (khoảng 1.485 nghìn tỷ won), nhưng giai đoạn “blackout” (hạn chế mua lại) sẽ đến sớm hơn, quanh ngày 12 tháng 9.

Blackout mua lại cổ phiếu quỹ là giai đoạn doanh nghiệp hạn chế mua lại cổ phiếu để tránh tranh cãi liên quan đến sử dụng thông tin nội bộ trước và sau khi công bố kết quả kinh doanh. Tại thị trường Mỹ, hoạt động mua lại của doanh nghiệp vốn đóng vai trò nâng đỡ vùng đáy của chỉ số, nên khi dòng tiền này suy yếu, biến động ngắn hạn có thể gia tăng.

Thị trường quyền chọn cũng được xem là biến số quan trọng. Citadel Securities cho biết tổng giá trị danh nghĩa quyền chọn tại Mỹ đáo hạn tính đến ngày 18 tháng 9 vào khoảng 9,6 nghìn tỷ USD (khoảng 12.960 nghìn tỷ won), riêng khối lượng đáo hạn trong ngày 18 tháng 9 là 6,2 nghìn tỷ USD (khoảng 8.370 nghìn tỷ won). Cùng báo cáo này, chi phí phòng ngừa rủi ro giảm giá kỳ hạn 1 tháng ở mức delta 25 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 12 năm 2024, trong khi chỉ số VIX đóng cửa ngày 28 tháng 8 ở mức 14,4.

Bản thân việc quyền chọn đáo hạn không quyết định xu hướng thị trường. Tuy nhiên khi khối lượng đáo hạn lớn tập trung vào cùng một thời điểm, việc các nhà tạo lập thị trường điều chỉnh phòng ngừa rủi ro và nhà đầu tư tất toán vị thế có thể diễn ra đồng thời, khiến biến động chỉ số gia tăng. Chi phí phòng ngừa rủi ro giảm giá thấp cho thấy chi phí mua công cụ bảo vệ đang rẻ hơn tương đối, nhưng đồng thời cũng có thể hiểu là thị trường đang định giá khả năng xảy ra cú sốc ở mức thấp.

Nhận định lần này cùng mạch với cảnh báo trước đó của TokenPost về giai đoạn suy yếu ngắn hạn trong tháng 9 mà Citadel Securities đưa ra. Điểm khác biệt lần này không nằm ở thống kê “tháng 9 thường yếu”, mà ở việc khoảng trống kết quả kinh doanh, nhu cầu cá nhân suy giảm, khoảng trống mua lại cổ phiếu quỹ, chi phí phòng ngừa rủi ro thấp và lượng quyền chọn đáo hạn lớn cùng xuất hiện trong một thời điểm.

Số liệu lịch sử cũng củng cố quan điểm phòng thủ. Citadel Securities cho biết kể từ năm 1928, lợi suất trung bình tháng 9 của chỉ số S&P 500 là -1,1%, còn trong các năm bầu cử giữa nhiệm kỳ con số này là -1,5%. Tháng 9 được nêu là tháng duy nhất trong cùng giai đoạn có số năm chỉ số giảm nhiều hơn số năm chỉ số tăng.

Thống kê mùa vụ chỉ phản ánh mức trung bình trong quá khứ, không đảm bảo diễn biến của một năm cụ thể. Dù giai đoạn lấy mẫu dài, phản ứng của thị trường trong cùng một tháng vẫn có thể khác nhau tùy theo mặt bằng lãi suất, kết quả kinh doanh doanh nghiệp, vị thế của nhà đầu tư và lịch trình chính sách. Đây là lý do tranh luận về tháng 9 năm nay không còn dừng ở thống kê theo tháng đơn thuần, mà chuyển sang tổ hợp cung cầu và lịch trình hiện tại.

Cũng có ý kiến phản biện. MarketWatch, dẫn dữ liệu từ Oppenheimer, cho biết S&P 500 bước vào tháng 9 khi vẫn ở trên đường trung bình động 200 ngày, nên năm nay vẫn còn dư địa kỹ thuật để tránh một đợt giảm sâu. Cách hiểu này cho rằng đà giảm trong tháng 9 chưa phải điều chắc chắn, mà chỉ là giai đoạn khả năng biến động gia tăng.

Lance Roberts (Lance Roberts), chuyên gia của RIA, trong bài viết ngày 5 tháng 9 cho biết S&P 500 đóng cửa ở mức 7.718,60 điểm, thấp hơn khoảng 1% so với đỉnh lịch sử 7.796 điểm, đồng thời vẫn ở trên đường trung bình 50 ngày (7.585 điểm) và đường trung bình 200 ngày (7.137 điểm). Ông cho rằng xu hướng chưa bị phá vỡ, nhưng động lực tăng đã chững lại.

Căng thẳng ngắn hạn của chứng khoán Mỹ cũng có thể lan sang thị trường tiền mã hóa. TokenPost trước đó từng đưa tin rằng cần theo dõi diễn biến của Bitcoin(BTC) trong tháng 9 cùng với tâm lý đầu tư tài sản rủi ro nói chung tại Mỹ. Khi biến động của cổ phiếu tăng lên, xu hướng giảm đòn bẩy và ưu tiên nắm giữ tiền mặt thường xuất hiện đồng thời, điều này cũng có thể ảnh hưởng đến cung cầu của các tài sản rủi ro như BTC.

Lịch trình vĩ mô trở lại tâm điểm ngay trong tuần này. Bộ Lao động Mỹ ngày 4 tháng 9 công bố số việc làm phi nông nghiệp tháng 8 tăng 162.000 việc làm, tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức 4,1%. Số liệu việc làm mạnh được xem là yếu tố có thể gây áp lực lên tài sản rủi ro, do liên quan trực tiếp đến quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Fed đưa ra quyết định lãi suất cơ bản dựa trên cả số liệu việc làm lẫn lạm phát. Nếu thị trường lao động vẫn vững trong khi áp lực giá cả chưa hạ nhiệt, lo ngại về việc thắt chặt chính sách có thể gia tăng; ngược lại, nếu lạm phát được xác nhận hạ nhiệt, thị trường có thể kỳ vọng áp lực chính sách giảm bớt. Đây là lý do các chỉ số lạm phát công bố trong tuần này có thể chi phối xu hướng ngắn hạn của cả chứng khoán lẫn tiền mã hóa.

Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) đóng cửa ngày 7 tháng 9 nhân dịp Lễ Lao động. Theo lịch của Bộ Lao động Mỹ, chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 8 sẽ được công bố ngày 10 tháng 9, còn chỉ số giá tiêu dùng (CPI) công bố ngày 11 tháng 9. Fed dự kiến họp FOMC trong hai ngày 15-16 tháng 9.