Quy định trung tâm dữ liệu AI: doanh nghiệp nắm sẵn điện ít chịu ảnh hưởng

Trước thềm bầu cử giữa kỳ Mỹ, tranh cãi xoay quanh chi phí điện và nước của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên, và giới phân tích chứng khoán cho rằng những doanh nghiệp đã sớm giành được nguồn điện và quỹ đất có thể trở nên khan hiếm, giá trị hơn trong thời gian tới.

Theo báo Asia Economy (Hàn Quốc) đưa tin ngày 6 (giờ địa phương), dù quy định trung tâm dữ liệu đã trở thành đề tài chính trị nóng, nhiều khả năng tác động thực tế chỉ dừng ở việc một số dự án bị chậm hoàn thành, chứ không đến mức bị hủy bỏ.

Cho Yeon-joo, chuyên viên phân tích tại Chứng khoán NH Investment & Securities, nhận định: "Trong 12 tháng sau các kỳ bầu cử giữa kỳ trước đây của Mỹ, chỉ số chứng khoán luôn giữ xu hướng tăng khá nhất quán." Theo bà, những va chạm chính trị liên quan đến quy định trung tâm dữ liệu gần đây nhiều khả năng chỉ khiến một số dự án chậm tiến độ, thay vì bị dừng hẳn.

Vấn đề cốt lõi nằm ở gánh nặng mà các trung tâm dữ liệu đặt lên lưới điện và nguồn nước tại địa phương. Trung tâm dữ liệu AI cần lượng điện và hạ tầng làm mát rất lớn, và lo ngại rằng chi phí này có thể bị đẩy sang hóa đơn điện, nước của người dân đang lan rộng trong giới chính trị địa phương.

Tại Mỹ, quá trình cấp phép trung tâm dữ liệu hiện xoay quanh các điều kiện cốt lõi như giá điện, lượng nước sử dụng, tác động môi trường và thủ tục phê duyệt của địa phương. Nhiều bang cũng đang tạm dừng cấp phép hoặc xem xét lại các ưu đãi thuế theo hướng tương tự.

Ngày 18 tháng 8, bang Pennsylvania đã ban hành sắc lệnh hành chính yêu cầu các nhà phát triển trung tâm dữ liệu phải đáp ứng điều kiện về ngăn chi phí điện bị đẩy sang người dân, sự đồng thuận của địa phương, tiết kiệm nước và tiêu chuẩn môi trường. TokenPost từng đưa tin rằng chính quyền các bang tại Mỹ đang xem xét điều kiện về thuế, công khai thông tin và thỏa thuận với địa phương nhằm ngăn chi phí điện của trung tâm dữ liệu AI bị chuyển sang người dân.

Thảo luận về thuế cũng đang tiếp diễn. Ngày 6 tháng 8, Thượng nghị sĩ Ron Wyden, thành viên cấp cao Đảng Dân chủ trong Ủy ban Tài chính Thượng viện Mỹ, công bố sách trắng về thuế trung tâm dữ liệu, đề xuất cắt giảm ưu đãi đầu tư hiện hành và lập thêm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đầu tư công cho trung tâm dữ liệu.

Ngành trung tâm dữ liệu vốn đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu rất lớn cho đất đai, máy chủ, thiết bị làm mát và hạ tầng điện. Nếu ưu đãi khấu hao cùng các khoản miễn giảm thuế bán hàng, thuế tài sản bị thu hẹp, quyết định chọn địa điểm và chi phí xây dựng của nhà phát triển sẽ chịu tác động trực tiếp.

Bà Cho cho rằng khả năng các quy định này nhanh chóng dẫn đến một đạo luật liên bang toàn diện là không cao. Bà nói: "Quy định trung tâm dữ liệu hiện nay chủ yếu do chính quyền bang và địa phương dẫn dắt nên rất manh mún." Bà nói thêm rằng lập pháp AI ở cấp liên bang gần như khó thông qua do mâu thuẫn thẩm quyền giữa liên bang và các bang, nên khả năng xuất hiện một khung quy định toàn diện cũng thấp.

Diễn biến này gắn với xu hướng logic đầu tư trung tâm dữ liệu đang mở rộng từ chất bán dẫn sang điện, làm mát và bất động sản. TokenPost từng đưa tin rằng logic mở rộng trung tâm dữ liệu đang vấp phải phản ứng từ giới chính trị và cộng đồng địa phương.

Bà Cho phân tích rằng những doanh nghiệp sở hữu hệ thống phát điện riêng và năng lực quản lý điện có thể chịu tác động ít hơn từ các cuộc thảo luận về quy định. Bà nói: "Việc tự phát điện ngay tại trung tâm dữ liệu có thể giúp né tránh chi phí kết nối lưới điện tăng cao cũng như tranh cãi về việc đẩy chi phí sang hóa đơn hộ gia đình."

Bà đề cập đến △GE Vernova(GEV) - nhà cung cấp tua-bin khí, △Bloom Energy(BE) - doanh nghiệp pin nhiên liệu, △Vertiv(VRT) - công ty quản lý điện, △Oklo(OKLO) - nhà phát triển lò phản ứng module nhỏ. Bên cạnh đó, Prologis(PLD) và Equinix(EQIX) - hai quỹ tín thác bất động sản (REIT) sở hữu quỹ đất công nghiệp - cũng được nêu như những cái tên có khả năng chuyển đổi sang mục đích trung tâm dữ liệu.

Một số phân tích khác cho rằng nếu các hãng công nghệ lớn (hyperscaler) gặp chậm trễ trong việc tự xây dựng trung tâm dữ liệu, nhu cầu thuê ngoài năng lực điện toán có thể tăng lên. Bà Cho nhận định giá trị các hợp đồng dài hạn của những công ty điện toán đám mây tối ưu cho AI như CoreWeave(CRWV) và Nebius(NBIS) có thể tăng theo xu hướng này.

Tác động trực tiếp của các thảo luận về quy định trung tâm dữ liệu đối với thị trường tài sản số chưa được đề cập trong phân tích. Tuy nhiên, khi dòng vốn đầu tư hạ tầng AI tiếp tục lan sang lưới điện, thiết bị làm mát, chất bán dẫn và bất động sản trung tâm dữ liệu, tốc độ cấp phép cùng gánh nặng chi phí tại từng địa phương vẫn là những biến số cần tiếp tục theo dõi khi đánh giá các doanh nghiệp liên quan.