Thuế tiền mã hóa 2027 thành tâm điểm chất vấn Quốc hội Hàn Quốc

Việc đánh thuế thu nhập từ tài sản mã hóa, dự kiến có hiệu lực từ năm 2027, đang trở thành một trong những vấn đề nóng tại phiên chất vấn của Ủy ban Kế hoạch Tài chính Quốc hội Hàn Quốc. Vấn đề công bằng giữa các loại tài sản đầu tư, cơ chế chuyển lỗ sang kỳ sau và khả năng kiểm soát giao dịch ở nước ngoài một lần nữa được đặt lên bàn cân.

Trong báo cáo "Phân tích các vấn đề chất vấn Quốc hội 2026" công bố gần đây, Viện Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội Hàn Quốc (National Assembly Research Service) nêu câu hỏi "đã đến thời điểm đánh thuế thu nhập từ tài sản mã hóa hay chưa" như một trong những nội dung dự kiến được chất vấn tại Ủy ban Kế hoạch Tài chính. Báo cáo cũng đề cập các vấn đề thuế khác như việc có tăng thuế chuyển nhượng bất động sản và thuế tài sản tổng hợp hay không, độ chính xác của dự toán thu ngân sách, và việc có duy trì mức khấu trừ thuế thừa kế, thuế tặng cho hay không.

Theo cơ chế hiện hành, thu nhập phát sinh từ việc chuyển nhượng hoặc cho vay tài sản mã hóa được phân loại là thu nhập khác và chịu thuế riêng với thuế suất 20%. Chế độ này được ban hành vào tháng 12/2020, ban đầu dự kiến áp dụng từ năm 2022 nhưng đã bị hoãn ba lần.

Thời điểm áp dụng theo quy định hiện hành là năm 2027.

Vấn đề không chỉ dừng ở việc có đánh thuế hay không. Trong bối cảnh thuế thu nhập từ đầu tư tài chính đã bị bãi bỏ, việc chỉ đánh thuế riêng đối với thu nhập từ tài sản mã hóa có phù hợp với nguyên tắc công bằng giữa các loại tài sản đầu tư hay không có thể là nội dung được xem xét tại phiên chất vấn.

Việc chưa có cơ chế chuyển lỗ sang kỳ tính thuế sau để khấu trừ cũng là một điểm gây tranh cãi. Phía phản đối cho rằng cấu trúc hiện tại chưa phù hợp với nguyên tắc đánh thuế trên thu nhập ròng thực tế.

Khả năng kiểm soát giao dịch trên các sàn nước ngoài và giao dịch tài chính phi tập trung (DeFi) trong phạm vi thuế đến đâu cũng vẫn còn bỏ ngỏ. Có ý kiến cho rằng nếu chỉ thu thập dữ liệu tập trung vào các sàn giao dịch trong nước thì cần xem xét lại liệu hạ tầng thuế đã đủ hay chưa.

Ông Kim Tae-kyung, chuyên viên nghiên cứu lập pháp của Viện Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội Hàn Quốc, phát biểu tại tọa đàm "Rà soát hệ thống thuế tài sản mã hóa năm 2027" tổ chức ngày 3 tại Tòa nhà Văn phòng Quốc hội rằng "cần xem xét lại liệu việc duy trì hệ thống phân loại thu nhập được thiết lập từ năm 2020, thời điểm chế độ thuế tài sản mã hóa ra đời, còn phù hợp hay không, trong bối cảnh những thay đổi về thể chế, kinh tế và môi trường". Bình luận này được hiểu là đề xuất xem xét lại toàn bộ thiết kế chế độ trước khi thuế chính thức có hiệu lực.

Thuế bất động sản cũng là nội dung được đặt lên hàng đầu tại phiên chất vấn của Ủy ban Kế hoạch Tài chính. Chính phủ Hàn Quốc đã công bố phương án cải cách thuế vào ngày 3 tháng trước, theo đó tăng gánh nặng thuế đối với nhà ở siêu cao cấp và nhà không cư trú, đồng thời chuyển cơ cấu thuế theo hướng tập trung vào nhà ở để ở thực.

Sau đó, chính phủ tiếp thu ý kiến trong quá trình lấy ý kiến lập pháp và kết quả hiệp thương cấp cao giữa đảng cầm quyền và chính phủ, quyết định giữ nguyên mức khấu trừ cơ bản thuế tài sản tổng hợp đối với nhà không cư trú duy nhất ở mức 1,2 tỷ won, thay vì hạ xuống 900 triệu won như dự kiến. Kế hoạch nâng trần gánh nặng thuế tài sản tổng hợp lên 200% cũng bị rút lại, giữ nguyên mức hiện hành 150%.

Phương án sửa đổi cải cách thuế của chính phủ đã được thông qua tại phiên họp Nội các ngày 1. Tuy nhiên, Đảng Quyền lực Nhân dân (People Power Party) chủ trương bãi bỏ hoàn toàn phương án tăng thuế bất động sản, trong khi một bộ phận trong Đảng Dân chủ Đồng hành (Democratic Party of Korea) cũng đề xuất cần nới lỏng thêm thuế sở hữu và thuế chuyển nhượng.

Viện Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội chỉ ra rằng trong bối cảnh gánh nặng thuế sở hữu gia tăng, có thể xuất hiện ý kiến tại phiên chất vấn cho rằng cần nới lỏng thuế chuyển nhượng để khuyến khích người sở hữu nhiều nhà bán bớt tài sản. Phân tích cho rằng cách phối hợp giữa thuế sở hữu và thuế giao dịch là trọng tâm của thảo luận chính sách thuế lần này.

Chính sách tài khóa cũng sẽ được đưa ra bàn luận. Chính phủ Hàn Quốc lập ngân sách năm tới ở mức 820.900 tỷ won, tăng 12,8% so với năm trước, và quyết định trích phần thu ngân sách tăng thêm 162.300 tỷ won nhờ ngành bán dẫn khởi sắc vào Quỹ Ứng phó Tương lai.

Chính phủ và đảng cầm quyền cho rằng cần thực hiện chính sách tài khóa mở rộng để phục hồi tốc độ tăng trưởng tiềm năng và giải quyết tình trạng phân hóa. Ngược lại, phe đối lập phản đối mạnh mẽ, cho rằng Quỹ Ứng phó Tương lai nằm ngoài phạm vi kiểm soát ngân sách của Quốc hội.

Mối quan hệ giữa chính sách tài khóa mở rộng và chính sách tiền tệ thắt chặt cũng có thể được đề cập. Trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (Bank of Korea) đã nâng lãi suất cơ bản lên 3,0% qua hai lần tăng liên tiếp, việc mở rộng ngân sách chính phủ tác động thế nào đến tổng cầu và lạm phát cũng là điểm cần theo dõi.

Cơ quan tài chính khẳng định chính sách tiền tệ nhằm quản lý rủi ro trong, ngoài nước và lạm phát, còn chính sách tài khóa nhắm đến các lĩnh vực chịu ảnh hưởng bởi lãi suất cao, hai chính sách này không mâu thuẫn với nhau. Phiên chất vấn Quốc hội năm nay diễn ra trong 3 tuần từ ngày 6 tháng 10, riêng các ủy ban thường trực kiêm nhiệm như Ủy ban Tình báo sẽ kéo dài đến ngày 30 tháng 10.