1.300 tỷ USD tiền gửi ngân hàng Mỹ có thể rời đi vì stablecoin, tranh cãi quanh Đạo luật CLARITY nóng lên

Ngành ngân hàng cộng đồng Mỹ tiếp tục yêu cầu sửa đổi Đạo luật CLARITY (CLARITY Act) liên quan đến phạm vi cấm trả lãi và phần thưởng cho stablecoin. Vấn đề then chốt là liệu stablecoin chỉ dừng ở công cụ thanh toán hay sẽ phát triển thành sản phẩm cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi ngân hàng.

Rebeca Romero Rainey, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Hiệp hội Ngân hàng Cộng đồng Độc lập Mỹ (Independent Community Bankers of America, ICBA), trả lời phỏng vấn Banking Dive ngày 27/8 rằng “lỗ hổng này phải được đóng hoàn toàn” và “không có vùng xám nào trong việc giải quyết vấn đề”. Bà Rainey cho rằng khả năng các sàn giao dịch và bên trung gian stablecoin trả phần thưởng giống lãi suất là mối lo lớn nhất của hiệp hội.

Stablecoin là loại tiền mã hóa được thiết kế để neo giá trị theo đồng tiền pháp định như USD. Từ trước đến nay, stablecoin chủ yếu được dùng để thanh toán, chuyển tiền và làm nơi giữ tiền tạm thời trên các sàn giao dịch. Nhưng giới ngân hàng lo ngại rằng một khi có phần thưởng đi kèm, stablecoin có thể bị nhìn nhận như một sản phẩm tài chính tương tự tiền gửi.

Điều ICBA phản đối là dù đơn vị phát hành không trực tiếp trả lãi, các sàn giao dịch, công ty liên kết hay bên trung gian vẫn có thể tạo ra phần thưởng mang tính chất gần giống lãi suất tiền gửi. Theo bà Rainey, nếu cơ chế này hình thành, stablecoin có thể vượt ra khỏi vai trò “công cụ thanh toán đơn thuần” và trông giống tiền gửi ngân hàng hơn.

ICBA cho rằng nếu phần thưởng stablecoin được cho phép, khoảng 1.300 tỷ USD tiền gửi ngân hàng có thể rời khỏi hệ thống theo thời gian. Hiệp hội này cũng ước tính dư nợ cho vay tại các địa phương có thể giảm tới 850 tỷ USD.

Ngân hàng cộng đồng vận hành theo mô hình nhận tiền gửi tại địa phương rồi cho doanh nghiệp nhỏ, nông dân và người mua nhà vay lại. Giới ngân hàng cho rằng khi nền tảng tiền gửi thu hẹp, nguồn tín dụng dành cho địa phương cũng sẽ giảm theo.

TokenPost từng đưa tin nhóm ngân hàng cộng đồng Mỹ yêu cầu cấm phần thưởng stablecoin. Khi đó, hiệp hội này lập luận rằng điều khoản cấm trong Đạo luật CLARITY cần bao trùm không chỉ đơn vị phát hành mà cả sàn giao dịch, công ty liên kết và bên trung gian.

Tuy nhiên vẫn có ý kiến trái chiều. Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng (Council of Economic Advisers, CEA) trong phân tích công bố tháng 4 cho biết việc cấm chi trả lợi suất stablecoin, theo kịch bản cơ sở, chỉ giúp tăng thêm khoảng 2,1 tỷ USD dư nợ cho vay ngân hàng, tương đương 0,02% tổng dư nợ.

CEA nhận định hiệu quả bảo vệ dư nợ cho vay ngân hàng từ lệnh cấm chi trả lợi suất là khá hạn chế. Khoảng cách giữa lo ngại rút tiền gửi mà giới ngân hàng đưa ra và phân tích của cơ quan hoạch định chính sách đang trở thành tâm điểm tranh cãi quanh câu chữ của dự luật.

Tiến trình tại Thượng viện Mỹ cũng gắn chặt với vấn đề này. Theo The Block, John Thune, Lãnh đạo phe đa số Thượng viện (Đảng Cộng hòa), đã nộp kiến nghị đóng tranh luận (cloture motion) vào ngày 8/8 để mở đường thảo luận Đạo luật CLARITY, và Thượng viện dự kiến tiến hành bỏ phiếu thủ tục vào ngày 15/9.

Kiến nghị đóng tranh luận cần 60 phiếu thuận. Đây không phải là cuộc bỏ phiếu thông qua dự luật mà chỉ là bước thủ tục quyết định Thượng viện có chuyển sang thảo luận toàn thể hay không.

Theo nội dung đang được thảo luận, dự luật có xu hướng giới hạn lợi suất phát sinh chỉ từ việc nắm giữ stablecoin, trong khi vẫn cho phép một phần phần thưởng gắn với hoạt động thanh toán hoặc nền tảng. Giới ngân hàng cộng đồng cho rằng nếu ranh giới này không rõ ràng, phần thưởng vẫn có thể được trả theo cách lách luật. Ngược lại, ngành công nghiệp tiền mã hóa lo ngại lệnh cấm phần thưởng sẽ kìm hãm cạnh tranh và đổi mới trong lĩnh vực thanh toán.

Đạo luật CLARITY là dự luật nhằm thiết lập khung cấu trúc thị trường tài sản số tại Mỹ. Ngoài giới hạn lợi suất stablecoin, dự luật còn có các điều khoản về đạo đức công vụ và phòng chống tài chính bất hợp pháp, khiến việc tính toán số phiếu ủng hộ không đơn giản. TokenPost từng đưa tin Đạo luật CLARITY vướng tranh cãi về tốc độ xử lý trước cuộc bỏ phiếu thủ tục tại Thượng viện vào tháng 9.

Cuộc bỏ phiếu ngày 15/9 có thể trở thành phán quyết thủ tục đầu tiên của Quốc hội Mỹ về việc nên xem stablecoin là công cụ thanh toán hay sản phẩm cạnh tranh với tiền gửi ngân hàng. Diễn biến tiếp theo của dự luật sẽ phụ thuộc vào việc phạm vi điều khoản cấm phần thưởng stablecoin được làm rõ đến đâu.