Tăng 2,5 điểm % khả năng mua Bitcoin(BTC) nhờ tiếp cận dữ liệu lợi suất

Xác suất mua tiền mã hóa của các hộ gia đình Mỹ tăng thêm khoảng 2,5 điểm phần trăm sau khi họ được tiếp cận thông tin về lợi suất quá khứ của Bitcoin(BTC), theo một nghiên cứu mới công bố. Nhóm nghiên cứu cho rằng nhóm người tiêu dùng vốn tự nhận “không hiểu” về tiền mã hóa lại chính là nguồn cầu tiềm năng mới.

Ngân hàng Dự trữ Liên bang Cleveland (Cleveland Fed) công bố phát hiện này trong một bài nghiên cứu working paper ngày 14 tháng 7, dựa trên phân tích khảo sát hộ gia đình Mỹ quy mô lớn được lặp lại định kỳ và một thử nghiệm khảo sát riêng. Theo nhóm tác giả, chênh lệch về kỳ vọng lợi nhuận và nhận thức rủi ro giữa người có và không có tiền mã hóa lớn hơn nhiều so với các yếu tố nhân khẩu học như giới tính hay độ tuổi.

Khoảng cách nhận thức khá rõ. 40% số người chưa từng sở hữu tiền mã hóa cho biết họ gần như không hiểu về lĩnh vực này. Trong đợt khảo sát quý III/2021, có tới 87% người chưa sở hữu không thể đưa ra con số dự đoán lợi suất Bitcoin(BTC) trong 12 tháng tới mà chọn “tôi không biết”. Ngay cả trong nhóm đã sở hữu, tỷ lệ chọn phương án này cũng lên tới 54%.

Nhận thức về rủi ro cũng phân hóa rõ. Khoảng 63% người chưa sở hữu xếp Bitcoin(BTC) vào mức rủi ro cao nhất, trong khi tỷ lệ này ở nhóm đã sở hữu chỉ khoảng 45%.

Kỳ vọng lợi nhuận cũng khác biệt theo việc có sở hữu hay không. Tính đến quý III/2021, người sở hữu Bitcoin(BTC) kỳ vọng lợi suất trung bình 22% trong một năm, trong khi người chưa sở hữu chỉ kỳ vọng 7%. Đến đợt khảo sát năm 2025, hai con số này giảm còn lần lượt 13,8% và 4,7%, nhưng khoảng cách giữa hai nhóm vẫn được giữ nguyên.

Nhóm nghiên cứu đưa thêm một thử nghiệm cung cấp thông tin vào bảng khảo sát để đo phản ứng. Nhóm người được cung cấp dữ liệu lợi suất Bitcoin(BTC) trong 12 tháng gần nhất đã nâng ngay tỷ trọng phân bổ mục tiêu cho tiền mã hóa thêm khoảng 2 điểm phần trăm. So với mức tỷ trọng mục tiêu trung bình 4,3% của nhóm đối chứng, đây là mức tăng khoảng 47%.

Hành vi thực tế cũng thay đổi theo. Xác suất mua tiền mã hóa sau đó của nhóm được cung cấp thông tin lợi suất tăng thêm khoảng 2,5 điểm phần trăm. Nhóm nghiên cứu diễn giải rằng thông tin lợi suất quá khứ làm tăng kỳ vọng lợi nhuận, và chính kỳ vọng này dẫn tới hành vi mua thực tế.

Kết quả cho thấy chính thông tin, chứ không hẳn là biến động giá Bitcoin(BTC), mới là yếu tố định hình nhu cầu. Trước đó, TokenPost từng đề cập đến mối liên hệ giữa thông tin lợi suất Bitcoin(BTC) và khả năng mua, và hiệu ứng tiêu dùng trong cùng nghiên cứu này cũng được chú ý. Nghiên cứu chỉ ra biến động giá Bitcoin(BTC) có ảnh hưởng tới chi tiêu cho hàng hóa lâu bền của những người đã sở hữu, nhưng gần như không tác động tới chi tiêu cho hàng hóa không lâu bền.

Working paper là bản nghiên cứu công bố để thảo luận và phản biện trước khi đăng chính thức trên tạp chí học thuật. Loại tài liệu này thường được dùng làm tham khảo cho phân tích chính sách hoặc thị trường, nhưng cần được nhìn nhận khác với một kết luận đã qua bình duyệt đầy đủ.

Việc sử dụng tiền mã hóa tại Mỹ hiện vẫn chưa phải hiện tượng phổ biến. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), trong báo cáo kinh tế hộ gia đình năm 2025, cho biết 9% người trưởng thành đã mua hoặc nắm giữ tiền mã hóa với mục đích đầu tư trong năm trước đó, còn tỷ lệ dùng cho mục đích giao dịch như thanh toán hay chuyển tiền chỉ khoảng 2%. Trung tâm nghiên cứu Pew (Pew Research Center), qua khảo sát 8.512 người trưởng thành Mỹ từ ngày 20 đến 26 tháng 1, ghi nhận 19% từng đầu tư, giao dịch hoặc sử dụng tiền mã hóa.

Với nhà đầu tư trong nước, nghiên cứu này có giá trị tham khảo về cấu trúc nhu cầu hơn là dự báo giá. Dòng vốn mới vào thị trường tiền mã hóa có thể phụ thuộc không chỉ vào kỳ vọng giá tăng, mà còn vào mức độ hiểu biết, khả năng tiếp cận thông tin và cách nhìn nhận rủi ro của từng nhóm nhà đầu tư.

Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý rằng thay đổi hành vi quan sát được trong khảo sát không đồng nghĩa với việc dự báo xu hướng giá. Dù vậy, kết quả cho thấy khi đánh giá dòng vốn mới vào Bitcoin(BTC), cần nhìn cả yếu tố chênh lệch thông tin và quá trình hình thành kỳ vọng lợi nhuận, chứ không chỉ diễn biến giá.