6GW điện hạt nhân cho AI: NANO Nuclear và Tillman ký khung hợp tác phi ràng buộc

NANO Nuclear Energy (NNE) vừa ký một khung hợp tác thương mại phi ràng buộc với các công ty liên kết của Tillman nhằm xem xét khả năng cung cấp điện từ lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ (micro reactor) với công suất lên tới hơn 6GW cho các khu công nghiệp AI tại Mỹ. Mục tiêu công suất được đưa ra là hơn 2GW vào giữa những năm 2030 và hơn 6GW vào năm 2040.

Trong thông cáo phát đi ngày 24, NANO Nuclear Energy cho biết công ty sẽ cùng Tillman Global Holdings và Tillman Digital Gateway (TDG) đánh giá và phát triển phương án ứng dụng hệ thống năng lượng lò phản ứng KRONOS MMR. Theo khung hợp tác, NANO Nuclear Energy được xác định là nhà cung cấp công nghệ hạt nhân ưu tiên dự kiến của Tillman.

Điểm mấu chốt của thỏa thuận là việc gắn kết nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu AI với lộ trình thương mại hóa lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới trong cùng một cấu trúc kinh doanh. Tillman Digital Gateway được giới thiệu là nền tảng phát triển các khu công nghiệp AI và chuỗi dự án trung tâm dữ liệu tại Mỹ, còn NANO Nuclear Energy sẽ xem xét phương án triển khai các lò phản ứng cỡ nhỏ để đáp ứng nhu cầu này.

Tillman là công ty phát triển hạ tầng kỹ thuật số và năng lượng quy mô lớn. Theo thông cáo của NANO Nuclear Energy, Tillman đã huy động khoảng 16 tỷ USD vốn kể từ khi thành lập. Tuy nhiên, trang giới thiệu hoạt động kinh doanh chính thức của Tillman lại ghi nhận vốn đầu tư ở mức hơn 10 tỷ USD, cho thấy hai con số này có thể được tính theo tiêu chí khác nhau.

Khung hợp tác cũng bao gồm cơ cấu đền bù cổ phiếu. Tillman có thể nhận chứng quyền (warrant) cho phép mua cổ phiếu phổ thông của NANO Nuclear Energy với giá trị tối đa 100 triệu USD. Phần lớn số chứng quyền này chỉ được trao quyền (vesting) khi có cam kết mua lò phản ứng mang tính ràng buộc trong tương lai.

Giá trị danh nghĩa ban đầu của gói cổ phiếu hạn chế (restricted stock) được đưa ra là 5 triệu USD. Phần lớn trong số này gắn với việc đạt các mốc phát triển dự án cụ thể. Nói cách khác, phần thưởng cổ phiếu không tự động dẫn đến việc mua lò phản ứng trên thực tế.

Chứng quyền là quyền mua cổ phiếu công ty theo điều kiện đã định trước. Trong các hợp tác hạ tầng quy mô lớn, quyền hưởng lợi thường được thiết kế theo từng giai đoạn, gắn với các điều kiện như hợp đồng kế tiếp, số lượng khách hàng thực tế hay tiến độ cấp phép. Cấu trúc lần này cũng thiên về một quyền chọn phát triển dài hạn hơn là một hợp đồng triển khai thương mại đã được xác định.

KRONOS MMR của NANO Nuclear Energy được giới thiệu là lò phản ứng module cỡ nhỏ (micro modular reactor) làm mát bằng khí nhiệt độ cao, công suất 15MWe. Theo trang web công ty, lò phản ứng này hiện đang ở giai đoạn nộp hồ sơ sơ bộ (pre-application) xin giấy phép xây dựng từ Ủy ban Quản lý Hạt nhân Mỹ (Nuclear Regulatory Commission - NRC).

Trong bản cập nhật hoạt động kinh doanh ngày 12, NANO Nuclear Energy cho biết NRC đã chính thức đưa hồ sơ xin giấy phép xây dựng KRONOS MMR triển khai tại Đại học Illinois vào diện thẩm định chính thức. Cùng tài liệu này, công ty cho biết đang nắm giữ 580 triệu USD tiền mặt và các khoản đầu tư ngắn hạn.

Lò phản ứng module cỡ nhỏ là khái niệm nhà máy điện hạt nhân quy mô nhỏ, được chế tạo sẵn tại nhà máy rồi lắp đặt tại hiện trường. Loại lò này thường cung cấp điện với công suất nhỏ hơn nhà máy hạt nhân truyền thống và được đặt gần khu vực tiêu thụ. Tuy vậy, để tiến tới vận hành thương mại thực tế, dự án vẫn cần lần lượt trải qua các bước thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng, cấp phép vận hành, đảm bảo nguồn nhiên liệu cũng như ký kết hợp đồng địa điểm và khách hàng.

Khi nhu cầu điện cho trung tâm dữ liệu AI tăng nhanh, các công ty điện hạt nhân đang nhấn mạnh lợi thế cung cấp điện ổn định 24 giờ mỗi ngày. Do mật độ GPU và máy chủ cao, nguồn điện và hệ thống làm mát trở thành điều kiện tiên quyết cho tiến độ triển khai trung tâm dữ liệu. Nếu việc đảm bảo nguồn điện bị chậm trễ, tiến độ lắp đặt máy chủ và ký hợp đồng khách hàng cũng có thể bị ảnh hưởng theo.

NANO Nuclear Energy trước đó đã theo đuổi một số hợp tác nhắm vào thị trường điện cho trung tâm dữ liệu AI. Ngày 6 tháng 5, công ty đã ký biên bản ghi nhớ (MOU) với Supermicro để xem xét phương án tích hợp điện hạt nhân tại chỗ vào máy chủ AI và nền tảng trung tâm dữ liệu. Khung hợp tác với Tillman lần này là một ví dụ khác cho xu hướng dùng điện hạt nhân để giải quyết nút thắt hạ tầng điện cho trung tâm dữ liệu AI.

TokenPost trước đó cũng đưa tin về kế hoạch cung cấp 6GW điện từ lò phản ứng module nhỏ (SMR) của NuScale Power Corporation (SMR), vốn cũng khởi đầu từ một thỏa thuận phi ràng buộc. Khi đó, điểm mấu chốt được nhắc đến cũng là việc quá trình cấp phép theo từng dự án, đảm bảo nhiên liệu, xây dựng và thu xếp tài chính vẫn còn ở phía trước trước khi có thể sản xuất điện thực tế.

Thông báo lần này cũng khó có thể xem là một hợp đồng đã trúng thầu hay dự án đã khởi công. NANO Nuclear Energy cho biết thỏa thuận cuối cùng còn phụ thuộc vào việc đáp ứng các điều kiện về hợp đồng chính thức, cam kết khách hàng, thu xếp tài chính, phê duyệt của cơ quan quản lý và yêu cầu riêng của từng dự án. Cùng tài liệu, công ty cũng liệt kê rủi ro rằng hợp tác giữa hai bên có thể dừng lại ở giai đoạn thăm dò.

Đối với các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu, thỏa thuận này mở ra thêm một lựa chọn để chủ động đảm bảo nguồn điện dài hạn từ sớm. Ngược lại, với NANO Nuclear Energy, đây cũng là gánh nặng tiềm ẩn: nếu quá trình cấp phép công nghệ và các cam kết mua thực tế bị trì hoãn, kỳ vọng đặt ra có thể không chuyển hóa thành kết quả kinh doanh.

Bình luận: Tiêu chí để đánh giá bước tiếp theo của thỏa thuận sẽ nằm ở tiến độ cấp phép của KRONOS MMR, các cam kết khách hàng theo từng dự án cụ thể của Tillman, và việc hai bên có tiến tới ký hợp đồng mua lò phản ứng mang tính ràng buộc hay không. Theo lịch trình được công bố hiện tại, mục tiêu công suất vẫn chỉ mới được đặt mốc cho giữa những năm 2030 và năm 2040.