5 ETF chủ động bị hủy niêm yết, quy định hệ số tương quan gây tranh cãi

5 quỹ hoán đổi danh mục (ETF) chủ động đã bị hủy niêm yết trong vòng hai tháng vì không đáp ứng yêu cầu hệ số tương quan với chỉ số tham chiếu. Quy định hiện hành, vốn yêu cầu cả ETF chủ động theo đuổi lợi nhuận vượt trội cũng phải di chuyển cùng hướng với chỉ số tham chiếu ở mức nhất định, một lần nữa gây tranh cãi.

Theo Hankyung (Korea Economic Daily) đưa tin ngày 19 (giờ địa phương) dựa trên dữ liệu của Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX), quỹ 'TIME US Dividend Dow Jones Active' của Timefolio Asset Management đã chính thức bị hủy niêm yết vào ngày này.

Trước đó, 4 quỹ của Korea Investment Trust Management gồm 'ACE TDF2030 Active', 'ACE TDF2050 Active', 'ACE TDF Phân bổ tài sản dài hạn Active' và 'ACE Apple Value Chain Active' cũng đã bị hủy niêm yết vào đầu tháng 7 do không đạt hệ số tương quan.

Theo quy định niêm yết trên thị trường chứng khoán chính hiện hành, ETF chủ động sẽ bị đưa vào diện hủy niêm yết nếu hệ số tương quan với chỉ số tham chiếu dưới 0,7 trong 3 tháng liên tiếp. Tiêu chuẩn áp dụng cho ETF thụ động là 0,9.

Hệ số tương quan là chỉ số cho thấy giá trị tài sản ròng (NAV) của ETF di chuyển giống chỉ số tham chiếu đến mức nào. ETF chủ động cho phép công ty quản lý điều chỉnh danh mục và tỷ trọng cổ phiếu để tìm kiếm lợi nhuận vượt trội, nhưng theo quy định trong nước, các quỹ này vẫn phải duy trì mức độ liên kết nhất định với chỉ số.

Vấn đề nằm ở chỗ số lần công bố thông tin về việc không đạt hệ số tương quan tăng nhanh. Theo thống kê của KRX được Hankyung trích dẫn, số lần công bố loại này trong năm nay tính đến ngày 20 đã lên tới 574 lần, gấp khoảng 9 lần tổng số 64 lần của cả năm ngoái.

Số sản phẩm phát sinh công bố cũng tăng từ 2 quỹ năm ngoái lên 18 quỹ trong năm nay. Quỹ 'TIME Global Top Picks Active' của Timefolio Asset Management, niêm yết từ tháng 10 năm 2025, đã liên tục công bố không đạt hệ số tương quan trong mọi phiên giao dịch kể từ ngày 31 tháng 3. Tuy nhiên, quỹ này chưa thuộc diện hủy niêm yết ngay vì điều khoản ngoại lệ cho phép hoãn áp dụng quy định đối với sản phẩm chưa niêm yết đủ 1 năm.

Không phải mọi trường hợp hủy niêm yết đều xuất phát từ hiệu suất kém. Timefolio Asset Management cho biết tính đến ngày 14 tháng 5, ngày cuối cùng 'TIME US Dividend Dow Jones Active' còn duy trì chiến lược vận hành chủ động, quỹ này ghi nhận lợi nhuận 1 năm gần nhất đạt 36,06% và lợi nhuận lũy kế kể từ khi niêm yết đạt 37,20%, lần lượt cao hơn chỉ số tham chiếu 9,42 điểm phần trăm và 9,68 điểm phần trăm.

Đây chính là điểm khiến giới trong ngành lên tiếng phản đối. Lập luận đưa ra là ETF chủ động vốn là sản phẩm theo đuổi lợi nhuận vượt trội, nếu bị yêu cầu liên kết chặt với chỉ số tham chiếu thì quyền tự chủ trong vận hành sẽ bị thu hẹp.

Một quan chức trong ngành quản lý tài sản nói với Hankyung rằng "có những trường hợp phải đưa một cổ phiếu cụ thể vào danh mục để đáp ứng tiêu chuẩn hệ số tương quan, bất kể đánh giá của người quản lý quỹ". Điều này cho thấy việc tuân thủ quy định có thể hạn chế quyết định vận hành thực tế.

Kim Jae-chil, Nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Thị trường Vốn Hàn Quốc (KCMI), cũng nêu trong báo cáo 'Sự trỗi dậy và thách thức của ETF chủ động' rằng "ở hầu hết các quốc gia, ETF chủ động không theo đuổi hướng đi của một chỉ số cụ thể", đồng thời cho rằng "về nguyên tắc, việc bãi bỏ nghĩa vụ duy trì hệ số tương quan với chỉ số tham chiếu đối với ETF chủ động trong nước cũng là điều nên làm".

Tuy vậy cũng có ý kiến phản biện. Như TokenPost từng đề cập trước đó, hệ số tương quan 0,7 khi quy đổi sang hệ số xác định (R bình phương) chỉ tương đương 0,49. Phần còn lại 0,51 có thể được hiểu là dư địa cho quyết định của người quản lý quỹ, nên cũng có đánh giá cho rằng không nên xem tiêu chuẩn này là quy định quá mức.

Yêu cầu hệ số tương quan còn được xem là công cụ ngăn khoảng cách giữa mô tả sản phẩm và cách vận hành thực tế trở nên quá lớn. Có ý kiến chỉ ra rằng nếu chỉ miễn trừ tiêu chuẩn khi quỹ đạt lợi nhuận vượt trội, thì ngược lại, khi xảy ra thua lỗ vượt mức, nhà đầu tư có thể bị đặt trước rủi ro nằm ngoài phạm vi vận hành đã được thông báo.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) từng dự kiến xem xét sửa đổi Luật Thị trường vốn trong nửa đầu năm nay nhằm đưa ra khái niệm 'ETF hoàn toàn chủ động', tức loại bỏ quy định về hệ số tương quan. Tuy nhiên Hankyung dẫn nguồn tin trong ngành cho biết cuộc thảo luận này gần như đã đình trệ. Khác với việc hủy niêm yết cổ phiếu thông thường, ETF bị hủy niêm yết sẽ trải qua quy trình chuyển tài sản nắm giữ thành tiền mặt và hoàn trả cho nhà đầu tư theo giá trị tài sản ròng.