4 tỷ USD/phiên: Mỹ tăng mua lại trái phiếu dài hạn, quyết định của Fed vẫn tách biệt

Bộ Tài chính Mỹ quyết định nâng quy mô mua lại trái phiếu chính phủ dài hạn (buyback) lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi phiên. Đây là biện pháp điều hành thị trường nhằm giảm áp lực lên lãi suất dài hạn, nhưng theo giới phân tích, khó có thể xem là yếu tố trực tiếp làm thay đổi quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào tháng 9.

Trong thông cáo báo chí ngày 19, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ mở rộng quy mô mua lại nhằm hỗ trợ thanh khoản đối với trái phiếu chính phủ danh nghĩa kỳ hạn còn lại 10-20 năm và 20-30 năm, từ mức tối thiểu 2 tỷ USD mỗi phiên trước đó lên tối thiểu 4 tỷ USD. Chương trình áp dụng từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11.

Bộ Tài chính cho biết sẽ công bố thêm thông tin về quy mô mua lại trong thời gian tới, tại đợt công bố tái cấp vốn (refunding) của quý tiếp theo. Lịch trình này cũng nối tiếp thông tin trước đó cho rằng việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn được thị trường trái phiếu đón nhận như yếu tố giảm áp lực.

Đây không phải là biện pháp thuộc chính sách tiền tệ vốn do Fed quyết định lãi suất cơ bản. Thay vào đó, đây là hoạt động điều hành thị trường, trong đó Bộ Tài chính mua lại trái phiếu dài hạn đang lưu hành để bổ sung thanh khoản cho một số kỳ hạn cụ thể.

Hoạt động buyback trái phiếu thường nhắm vào trái phiếu đã phát hành và đang lưu hành trên thị trường, chứ không phải trái phiếu mới phát hành. Biện pháp này thường được dùng khi áp lực bán ở một kỳ hạn nào đó tăng lên hoặc giao dịch trở nên mỏng, nhằm giảm biến động giá và làm dịu tình trạng mất cân đối cung cầu.

Bộ Tài chính giải thích rằng họ mở rộng quy mô mua lại vì liên tục nhận được các đề nghị bán trái phiếu dài hạn chất lượng tốt. Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô mua lại không loại bỏ các yếu tố mang tính cấu trúc đang đẩy lãi suất dài hạn lên, như thâm hụt ngân sách hay nhu cầu huy động vốn của khu vực tư nhân.

Krishna Guha, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng bộ phận chiến lược ngân hàng trung ương tại Evercore ISI, cho biết trong một ghi chú gửi khách hàng rằng “biện pháp lần này gần như không làm thay đổi các yếu tố nền tảng”, theo hãng tin AP. Ông cho rằng thâm hụt ngân sách lớn cùng nhu cầu huy động vốn tư nhân phục vụ đầu tư trung tâm dữ liệu AI mới là những yếu tố đang nâng đỡ lãi suất dài hạn.

Nhận định của Guha cho thấy cần tách bạch giữa biện pháp của Bộ Tài chính và các quyết định chính sách của Fed. Dù Bộ Tài chính có tăng quy mô mua lại trái phiếu dài hạn, các chỉ số mà Fed theo dõi như lạm phát, việc làm và tăng trưởng vẫn vận động theo hướng riêng.

Áp lực từ lãi suất dài hạn thực tế đã lan ra toàn thị trường. Theo hãng tin AP, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm gần đây từng vượt 4,70% trước khi giảm về 4,65% vào ngày 19, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm vượt mốc 5%, mức cao nhất kể từ năm 2007.

Lãi suất tăng không chỉ khiến chi phí trả lãi của chính phủ tăng lên, mà chi phí vay thế chấp mua nhà và vay vốn của doanh nghiệp cũng tăng theo. Vì gánh nặng tài khóa và chi phí vay của khu vực tư nhân có thể tăng cùng lúc, lãi suất dài hạn đã trở thành chỉ báo được thị trường cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa và tiền mã hóa cùng theo dõi.

MarketWatch đưa tin giá trái phiếu, cổ phiếu và vàng đồng loạt tăng sau thông báo của Bộ Tài chính, nhưng giới chiến lược cho rằng khó xem việc mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn là yếu tố làm thay đổi toàn bộ thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ có quy mô khoảng 31 nghìn tỷ USD. Bitcoin (BTC) cũng được nhắc đến như một tài sản hồi phục, trong bối cảnh thị trường diễn giải lãi suất dài hạn giảm và đồng USD suy yếu.

Dù vậy, khó có thể khẳng định chắc chắn xu hướng này sẽ quyết định chiều hướng giá tiền mã hóa. Nợ công Mỹ và áp lực lãi suất dài hạn trước đó từng được nhắc đến như một biến số đối với các tài sản rủi ro như BTC, nhưng việc Bộ Tài chính mở rộng mua lại trái phiếu không thể thay thế cho quyết định của Fed vào tháng 9.

Tại thị trường Hàn Quốc, lãi suất dài hạn của Mỹ cũng gián tiếp tác động đến lãi suất trái phiếu won, tỷ giá USD/KRW và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư. Thị trường trái phiếu Seoul hiện phải cân nhắc đồng thời diễn biến hạ nhiệt của lãi suất dài hạn Mỹ, triển vọng tăng trưởng trong nước và tín hiệu chính sách tiền tệ trước thềm cuộc họp Ủy ban Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK).

Trước cuộc họp tiếp theo, Fed sẽ cần theo dõi thêm các số liệu lạm phát và việc làm. Lịch trình đã được xác nhận gồm: chương trình mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn có hiệu lực từ ngày 9 tháng 9, và đợt công bố tái cấp vốn của quý tiếp theo vào ngày 4 tháng 11.