Bitcoin(BTC) được nhắc đến là ứng viên tài sản dự trữ trung lập, giảm áp lực từ đô la Mỹ

Bitcoin(BTC) một lần nữa được nhắc đến như một ứng viên tài sản dự trữ trung lập, có thể giúp giảm bớt gánh nặng mang tính cấu trúc của hệ thống tiền tệ quốc tế vốn xoay quanh đồng đô la Mỹ. Điểm đáng chú ý ở đây không phải là dự báo giá BTC, mà là gánh nặng cấu trúc mà cả kinh tế Mỹ lẫn hệ thống tài chính toàn cầu cùng phải gánh khi đô la đóng vai trò đồng tiền dự trữ thế giới.

Theo bài viết Forbes công bố ngày 20 (giờ địa phương), phát biểu của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance liên quan đến vị thế đồng tiền dự trữ của đô la đã khơi lại cuộc thảo luận về mâu thuẫn dài hạn trong hệ thống đô la. Bài viết chỉ ra nghịch lý Triffin là vấn đề cốt lõi: một đồng tiền quốc gia khó có thể vừa đáp ứng nhu cầu kinh tế trong nước, vừa đáp ứng nhu cầu làm tài sản dự trữ toàn cầu.

Nghịch lý Triffin mô tả tình huống thế giới muốn dùng đồng tiền của một quốc gia làm tài sản dự trữ thì đồng tiền đó phải được cung ứng đủ ra bên ngoài, nhưng quá trình này có thể khiến thâm hụt đối ngoại và mất cân đối tài chính của nước phát hành ngày càng lớn. Trong hệ thống đô la, logic này thể hiện ở việc Mỹ vừa cung cấp thanh khoản đô la cho thế giới, vừa phải gánh áp lực lên cấu trúc công nghiệp và thương mại trong nước.

Vị thế đồng tiền dự trữ giúp Mỹ có chi phí huy động vốn thấp và lợi thế tài chính. Dòng vốn toàn cầu đổ vào Mỹ đẩy giá trị đồng đô la lên cao, đồng thời mang lại hàng nhập khẩu giá rẻ cho người tiêu dùng Mỹ.

Tuy nhiên, Forbes cho rằng chính cấu trúc này lại làm suy yếu năng lực cạnh tranh của ngành sản xuất Mỹ và khiến thâm hụt thương mại phình to. Việc lợi ích và chi phí của vị thế đồng tiền dự trữ cùng dồn vào một quốc gia chính là điểm khởi đầu của cuộc tranh luận lần này.

Bài viết giải thích rằng ngay cả sau khi chế độ Bretton Woods chấm dứt việc quy đổi đô la sang vàng vào năm 1971, hệ thống đô la vẫn được duy trì thông qua trái phiếu Chính phủ Mỹ và thị trường đô la toàn cầu. Dù vậy, vấn đề tài sản dự trữ phụ thuộc vào nợ của một quốc gia cụ thể vẫn chưa được giải quyết.

Stablecoin cũng được đưa vào diện thảo luận. Forbes nhận định stablecoin có thể mở rộng phạm vi sử dụng đô la, nhưng vì nền tảng của nó vẫn dựa vào nợ chính phủ Mỹ, nên không thể giải quyết triệt để vấn đề phụ thuộc vào nợ của một quốc gia duy nhất.

Đối tượng được so sánh là vàng. Vàng có ưu điểm là tài sản phi chủ quyền, không phụ thuộc vào tín nhiệm của bất kỳ quốc gia nào, nhưng lại có hạn chế về vận chuyển, xác minh và hiệu quả thanh toán.

Forbes cho rằng Bitcoin(BTC) sở hữu các đặc điểm gồm nguồn cung cố định, không cần dựa vào tín nhiệm quốc gia, có thể xác minh trên toàn cầu và tốc độ thanh toán kỹ thuật số nhanh. Đây là lý do BTC được nhắc đến như một tài sản dự trữ trung lập kiểu mới.

Cách diễn giải này không đặt BTC ở vị trí thay thế tức thời cho đô la. Trong bài viết ngày 20, Forbes cho rằng đô la vẫn có thể tiếp tục giữ vai trò đồng tiền trong giao dịch toàn cầu và thương mại, trong khi BTC có khả năng dần đảm nhận thêm vai trò tài sản dự trữ.

Nếu sự thay đổi đó diễn ra trên thực tế, hệ thống tiền tệ toàn cầu có thể giảm bớt phần nào mức độ phụ thuộc quá lớn vào nợ của một quốc gia duy nhất, theo cách diễn giải của bài viết. Tuy nhiên, đây không phải là một dự báo đã được xác nhận, mà chỉ là một nhánh trong cuộc tranh luận xoay quanh cấu trúc tài sản dự trữ.

Những giới hạn cũng được nêu rõ. Forbes cho biết BTC vẫn đang đối mặt với các vấn đề như biến động giá, mức độ chấp nhận từ tổ chức còn hạn chế và hệ thống lưu ký chưa hoàn thiện.

Vàng có lịch sử tài chính kéo dài hàng trăm năm, trong khi BTC mới chỉ ra đời được 17 năm. Forbes kết luận rằng việc BTC có thực sự trở thành tài sản dự trữ toàn cầu hay không vẫn cần thêm thời gian để trả lời.