500 tỷ USD: Nvidia(NVDA) thúc đẩy lập nền tảng tài chính hạ tầng AI

Nvidia(NVDA) đang thúc đẩy huy động hơn 500 tỷ USD vốn từ bên thứ ba thông qua một nền tảng tài chính dành cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây không phải khoản đầu tư đã chốt, mà là quy mô vốn có thể được huy động theo từng dự án trong thời gian dài, khiến tranh luận về việc biến năng lực tính toán AI thành tài sản tài chính ngày càng nóng lên.

Trên blog chính thức ngày 11 (giờ địa phương), Nvidia cho biết sẽ cùng Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs và KKR xây dựng một nền tảng tài chính độc lập nhằm hỗ trợ xây dựng các "nhà máy AI". Công ty giải thích nền tảng này đóng vai trò kết nối nguồn vốn dài hạn từ bên ngoài, giúp khách hàng dễ tiếp cận hạ tầng AI hơn.

Con số 500 tỷ USD mà Nvidia đưa ra không phải doanh thu của công ty, cũng không phải một quỹ duy nhất hay cam kết dành riêng cho khách hàng nào. Đây là cách các tổ chức tài chính rót vốn theo từng dự án, dựa trên đánh giá khách hàng, nhu cầu, tỷ lệ sử dụng, dòng tiền và giá trị còn lại của thiết bị.

Điểm mấu chốt là nỗ lực đưa năng lực tính toán vào cấu trúc tài chính, thay vì chỉ dừng lại ở việc bán GPU. Nvidia định nghĩa "nhà máy AI" là hạ tầng sản xuất kết hợp điện toán tăng tốc, mạng lưới, phần mềm hệ thống, framework AI và hệ sinh thái nhà phát triển.

Lập luận của Nvidia xoay quanh giá trị thiết bị và khả năng sinh lời dài hạn. Công ty cho biết dòng chip A100, ra mắt từ năm 2020, vẫn đang được sử dụng trong thương mại và tuổi thọ kinh tế có thể kéo dài gần 10 năm.

Tuy nhiên, cấu trúc vốn này đi kèm điều kiện. Nvidia cho biết ở một số dự án, công ty có thể hỗ trợ tối đa 25% giá trị còn lại của thiết bị, nhưng mức hỗ trợ này vẫn phải qua thẩm định từng trường hợp.

Với các tổ chức tài chính, khoản hỗ trợ giá trị còn lại có thể giúp giảm bớt rủi ro mất giá thiết bị. Ngược lại, với Nvidia, dù nền tảng có quy trình thẩm định độc lập, công ty vẫn có thể gánh một phần rủi ro gián tiếp.

The Verge ngày 19 (giờ địa phương) đưa tin ý tưởng này đang cố biến năng lực tính toán thành một loại tài sản mới, nhưng bản chất vấn đề gần giống khoản vay thế chấp bằng GPU hơn. Theo báo này, tuổi thọ công nghệ của GPU có thể lệch với kỳ hạn vay hoặc thuê, và khả năng tạo đủ dòng tiền của khách hàng AI vẫn cần được kiểm chứng.

Phản ứng thị trường cũng không hoàn toàn tích cực. Yahoo Finance đưa tin cổ phiếu Nvidia(NVDA) giảm 2,9% trong ngày 10 (giờ địa phương), sau khi thông tin này được công bố. Một số bình luận thị trường lo ngại về vòng lặp tài chính, khi việc khách hàng xây dựng hạ tầng và nhu cầu chip Nvidia dường như đang nâng đỡ lẫn nhau.

Cũng có ý kiến trái chiều. Morgan Stanley đánh giá lo ngại có thể phần nào được giảm bớt nếu tỷ lệ tham gia của Nvidia được giới hạn dưới 25% và các nhà đầu tư bên thứ ba thẩm định độc lập từng dự án. Về phần mình, Nvidia cũng nhấn mạnh cấu trúc này dựa trên nguồn vốn dài hạn từ bên ngoài, được thẩm định độc lập trước khi rót vào.

Xu hướng tài chính hóa năng lực tính toán không chỉ diễn ra ở Nvidia. Ngày 9 tháng 6, Blackstone công bố nền tảng AI XPV cùng Broadcom(AVGO) và Apollo, với quy mô giao dịch đầu tiên lên tới 35 tỷ USD. Nền tảng này đặt mục tiêu đảm bảo hơn 20GW năng lực tính toán từ nay đến năm 2028.

Ngày 12 tháng 5, CME Group cũng cho biết sẽ cùng Silicon Data ra mắt hợp đồng tương lai năng lực tính toán ngay trong năm nay. CME xem đây là một loại tài sản đang nổi lên nhanh chóng.

Năng lực tính toán (compute) là khả năng xử lý dùng cho việc huấn luyện và suy luận của mô hình AI. Trước đây, khoản này thường được tính như chi phí trung tâm dữ liệu hay phí sử dụng điện toán đám mây, nhưng khi đầu tư hạ tầng AI quy mô lớn tăng lên, nó đang dần được xem như tài sản cơ sở cho các khoản vay, hợp đồng thuê và hợp đồng tương lai.

Xu hướng này cũng liên quan tới tranh luận về đánh giá hợp đồng điện toán đám mây và khoản trả trước, vốn cho thấy rất khó đánh giá khả năng sinh lời và giá trị thế chấp của doanh nghiệp chỉ dựa trên hợp đồng dài hạn và giá trị thiết bị.

Với độc giả, vấn đề đáng chú ý không nằm ở quy mô đầu tư hạ tầng AI, mà ở thực chất của cấu trúc tài chính này. Quy mô giải ngân thực tế, cách thẩm định từng dự án và phạm vi hỗ trợ giá trị còn lại cần được xác nhận rõ ràng, trước khi có thể đánh giá đầy đủ tác động đối với Nvidia, các tổ chức tài chính và khách hàng AI.