FASB lấy ý kiến công khai về công bố kế toán Stablecoin

Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Tài chính Mỹ (FASB - Financial Accounting Standards Board) vừa mở đợt lấy ý kiến công khai về việc liệu một số tài sản số, trong đó có *stablecoin*, có thể được phân loại là tài sản tương đương tiền mặt trên báo cáo tài chính hay không. Đề xuất này không mở rộng định nghĩa tài sản tương đương tiền mặt, mà tập trung bổ sung ví dụ minh họa và các khoản mục công bố để doanh nghiệp tham khảo khi đưa ra phán đoán phân loại.

FASB cho biết nội dung này nằm trong Chủ đề 230 (Topic 230) về báo cáo lưu chuyển tiền tệ, bao gồm các ví dụ giải thích khi nào một tài sản số cụ thể được xem là tài sản tương đương tiền mặt, cùng phương án mở rộng công bố liên quan. Trước đó, TokenPost từng đưa tin FASB đề xuất tiêu chí phân loại một số stablecoin là tài sản tương đương tiền mặt.

Ba điểm chính của đề xuất gồm: thêm ví dụ cho thấy khi nào tài sản số đáp ứng điều kiện tài sản tương đương tiền mặt; công bố cơ cấu và giá trị tài sản dự trữ; và làm rõ cách đánh giá quyền mua lại tức thời bằng tiền mặt mà nhà đầu tư có trực tiếp với tổ chức phát hành. Đề xuất cũng nêu rõ doanh nghiệp cần cân nhắc mức độ tuân thủ quy định pháp lý liên quan khi xây dựng chính sách kế toán cho tài sản tương đương tiền mặt.

Trên trang dự án chính thức, FASB cho biết hội đồng đã tạm thời quyết định yêu cầu mọi doanh nghiệp công bố hằng năm về phân loại và giá trị tài sản tương đương tiền mặt trọng yếu, cho từng kỳ có trình bày trên bảng cân đối kế toán. Không chỉ các công ty tiền mã hóa nắm giữ stablecoin trực tiếp, những doanh nghiệp thông thường có quy mô tài sản tương đương tiền mặt lớn cũng có thể chịu tác động từ phạm vi công bố và cách phân loại mới.

Tài sản tương đương tiền mặt thường được hiểu là loại tài sản có thể chuyển đổi thành tiền mặt trong thời gian ngắn và ít biến động giá trị. Stablecoin được thiết kế để neo giá theo tiền pháp định hoặc một loại tài sản cụ thể, nhưng cấu trúc phát hành, tài sản dự trữ và điều kiện mua lại của mỗi đồng lại khác nhau, khiến việc áp một cách phân loại kế toán chung trở nên khó khăn.

Nếu tiêu chuẩn mới được thông qua, thay đổi về phân loại sẽ áp dụng theo hướng điều chỉnh hồi tố kể từ đầu kỳ báo cáo năm áp dụng chuẩn mực. Riêng phần công bố sẽ áp dụng từ ngày lập bảng cân đối kế toán gần nhất được trình bày trong kỳ áp dụng. FASB cũng cho phép áp dụng sớm đối với các kỳ mà báo cáo tài chính giữa niên độ hoặc niên độ chưa được phát hành hoặc chưa sẵn sàng phát hành.

Cuộc thảo luận này xuất phát từ ý kiến thu thập được trong đợt tham vấn chương trình nghị sự năm 2025 và báo cáo của nhóm công tác về thị trường tài sản số trực thuộc Tổng thống Mỹ. FASB đưa vấn đề này vào chương trình nghị sự kỹ thuật ngày 29 tháng 10 năm 2025, và hoàn tất vòng thảo luận sơ bộ ngày 15 tháng 4 năm 2026.

Vấn đề thực tiễn đặt ra là tính nhất quán trong xử lý kế toán. Nếu các doanh nghiệp phân loại cùng một loại stablecoin theo những cách khác nhau — tài sản tương đương tiền mặt, khoản đầu tư ngắn hạn hay một mục riêng — thì việc so sánh thanh khoản và dòng tiền giữa các công ty sẽ trở nên khó khăn hơn. Thay vì sửa định nghĩa gốc, FASB chọn cách thống nhất tiêu chí phán đoán thông qua ví dụ minh họa và yêu cầu công bố.

Ý kiến từ các cơ quan tư vấn của FASB cũng không hoàn toàn đồng thuận. Ủy ban Tư vấn Thị trường Công khai (PMAC - Public Markets Advisory Committee) trong cuộc họp ngày 14 tháng 5 năm 2026 nhận định việc thiếu hướng dẫn cụ thể cho phân loại tài sản số, đặc biệt là stablecoin, đã làm gia tăng sự bất định trong thực tiễn kế toán. Các thành viên đại diện phía nhà đầu tư đánh giá việc mở rộng công bố sẽ giúp hiểu rõ hơn về thanh khoản và rủi ro của doanh nghiệp.

Một số thành viên PMAC còn đề xuất doanh nghiệp nên công bố cụ thể tên và loại stablecoin đang nắm giữ. Ngược lại, có ý kiến cho rằng mức độ chi tiết đó có thể trình bày ngoài phần thuyết minh báo cáo tài chính cũng được. Phạm vi và vị trí công bố mở rộng vì vậy vẫn còn là điểm chưa thống nhất giữa các bên liên quan.

Ủy ban Doanh nghiệp Tư nhân (PCC - Private Company Council) trong cuộc họp ngày 1-2 tháng 6 năm 2026 nhấn mạnh điều kiện tiên quyết để được công nhận là tài sản tương đương tiền mặt là phải thuộc nhóm tài sản rủi ro thấp. Một số thành viên lo ngại phương thức chuyển đổi hồi tố có thể làm giảm khả năng so sánh giữa các kỳ báo cáo. Trong khi đó, những thành viên khác cho rằng việc mở rộng công bố sẽ không tạo gánh nặng chi phí đáng kể cho doanh nghiệp.

Bình luận: với nhà đầu tư và doanh nghiệp trong nước, điều đáng chú ý là chuẩn mực kế toán cho stablecoin gắn trực tiếp với khả năng so sánh báo cáo tài chính giữa các công ty. Khi tài sản token hóa và thanh toán on-chain ngày càng phổ biến, cách một doanh nghiệp nắm giữ tài sản, quyền chuyển đổi thành tiền mặt và tiêu chí công bố sẽ trở thành dữ liệu nền tảng để đánh giá giá trị doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đề xuất này chưa phải là chuẩn mực cuối cùng. FASB nêu rõ trên trang dự án rằng các quyết định của hội đồng hiện vẫn mang tính tạm thời, và cách xử lý kế toán hiện hành sẽ không thay đổi cho đến khi chuẩn mực chính thức được ban hành. Đề xuất cũng không đồng nghĩa mọi loại stablecoin sẽ tự động được xem là tài sản tương đương tiền mặt.

Việc phân loại cụ thể của từng doanh nghiệp cuối cùng sẽ phụ thuộc vào quyền mua lại trực tiếp với tổ chức phát hành, chất lượng tài sản dự trữ và mức độ tuân thủ quy định pháp lý liên quan. Bước tiếp theo của FASB là hoàn tất giai đoạn lấy ý kiến công khai, trước khi quyết định có ban hành chuẩn mực chính thức hay không và chốt nội dung áp dụng cụ thể.