Lãi suất 1.75%: Riksbank cảnh báo có thể tăng trong năm nay

Ngân hàng Trung ương Thụy Điển Riksbank giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 1.75%, nhưng vẫn để ngỏ khả năng tăng lãi suất trong năm nay. Lạm phát hiện tại đang thấp hơn mục tiêu 2%, nhưng xung đột tại Trung Đông có thể đẩy chi phí năng lượng và chuỗi cung ứng tăng trở lại.

Riksbank cho biết trong quyết định chính sách tiền tệ tháng 6 rằng khả năng tăng lãi suất vào cuối năm nay đã cao hơn so với dự báo hồi tháng 3, đồng thời giữ nguyên lãi suất ở mức 1.75%. Mức lãi suất này áp dụng từ ngày 24 tháng 6. Cũng trong quyết định này, Riksbank giải thích rằng dù lạm phát hiện đang ở mức thấp, rủi ro lạm phát tăng quá cao trong thời gian tới đã lớn hơn trước.

Điểm mấu chốt của quyết định lần này không phải là giá cả đã tăng cao, mà là nguy cơ cú sốc địa chính trị lan sang lạm phát với độ trễ. Riksbank nêu trong thông cáo báo chí tháng 6 rằng xung đột ở Trung Đông càng kéo dài, rủi ro lạm phát tăng và rủi ro tăng trưởng kinh tế chậm lại càng lớn.

Riksbank cũng chỉ ra rằng giá dầu đang dao động ở mức cao và một số doanh nghiệp đang chịu áp lực chi phí. Nếu giá năng lượng và chi phí vận chuyển tăng, Thụy Điển — một nền kinh tế mở quy mô nhỏ — có thể chịu tác động thông qua giá hàng nhập khẩu và chi phí doanh nghiệp.

Phát biểu ngày 23 tháng 4, Anna Seim (Anna Seim), Phó Thống đốc Riksbank, nói “Mỗi ngày xung đột ở Trung Đông tiếp diễn, rủi ro gián đoạn lớn đối với sản xuất và chuỗi giá trị càng tăng, điều này có thể đẩy lạm phát lên cao”. Bà cũng lưu ý rằng điểm khởi đầu của Thụy Điển hiện là mức lạm phát thấp.

Phát biểu của bà Seim không hẳn là lời báo trước việc tăng lãi suất, mà giống một thông điệp có điều kiện — chính sách có thể được điều chỉnh nếu cú sốc kéo dài. Bà mô tả mức lãi suất 1.75% là “tương đối nới lỏng và gần với mức trung lập”, đồng thời cho biết đây là điểm khởi đầu để điều chỉnh chính sách tiền tệ khi có tín hiệu đáng tin cậy hơn xuất hiện.

Theo Cơ quan Thống kê Thụy Điển (SCB), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 tăng 0.7% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 0.8% của tháng 5. Chỉ số CPIF (phản ánh hiệu ứng lãi suất cố định) tăng 1.3%, giảm so với mức 1.5% của tháng 5, trong khi CPIF-XE (không tính năng lượng) ở mức 0.4%.

Nếu chỉ nhìn vào con số, diễn biến giá cả hiện tại chưa đòi hỏi phải thắt chặt mạnh ngay lập tức. Xét mục tiêu lạm phát của Riksbank là 2% theo chỉ số CPIF, số liệu tháng 6 vẫn đang thấp hơn mục tiêu.

Tuy nhiên, ngân hàng trung ương đang nhìn vào lộ trình cú sốc trong tương lai hơn là mức giá hiện tại. Nếu xung đột kéo dài lan sang giá năng lượng, chi phí vận chuyển, chi phí doanh nghiệp và kỳ vọng lạm phát, mức lạm phát thấp hiện nay có thể không đảm bảo được dư địa chính sách.

Giới thị trường có cách nhìn khác nhau. SEB Research cho biết trong khảo sát của mình rằng 28% số người được hỏi dự đoán lãi suất chính sách vào tháng 12 năm 2026 sẽ ở mức 2.0%, trong khi 72% cho rằng lãi suất sẽ được giữ nguyên ở 1.75%.

Cũng trong tài liệu này, SEB Research nhận định nếu Riksbank phát tín hiệu thắt chặt rõ ràng hơn, đồng krona có thể mạnh lên so với euro và lãi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm có thể tăng 2-4bp. Đây là kịch bản dựa trên khả năng thay đổi tín hiệu chính sách, không phải quyết định thực tế hay phản ứng thị trường đã xảy ra.

Đồng krona Thụy Điển và lợi suất trái phiếu chính phủ thường phản ứng nhạy với kỳ vọng chính sách tiền tệ. Khi khả năng tăng lãi suất tăng lên, đồng nội tệ thường chịu áp lực tăng giá và lãi suất kỳ hạn ngắn dễ đi lên, nhưng nếu lo ngại về tăng trưởng chậm lại gia tăng, phản ứng giữa các loại tài sản có thể không đồng nhất.

Với nhà đầu tư quan tâm thị trường quốc tế, sự chênh lệch trong chính sách tiền tệ giữa các nước châu Âu là điểm cần theo dõi sát hơn một vấn đề đơn lẻ ở Bắc Âu. Trong bối cảnh thị trường vẫn còn nhiều dự báo trái chiều về lộ trình lãi suất của Mỹ, Thụy Điển đang đứng giữa mức lạm phát hiện tại thấp và nguy cơ chi phí phát sinh từ địa chính trị trước quyết định tiếp theo.

Theo trang chủ Riksbank, tính đến ngày 19, lãi suất chính sách hiện tại vẫn được niêm yết ở mức 1.75%. Quyết định chính sách tiền tệ tiếp theo sẽ được công bố lúc 9 giờ 30 phút sáng ngày 20 theo giờ địa phương, tương đương 14 giờ 30 phút cùng ngày theo giờ Việt Nam. Họp báo diễn ra lúc 11 giờ sáng giờ địa phương, tương đương 16 giờ giờ Việt Nam.

Nguồn tham khảo: Quyết định chính sách tiền tệ tháng 6 của Riksbank, Thông cáo báo chí của Riksbank, Chỉ số CPI tháng 6 của Cơ quan Thống kê Thụy Điển (SCB), Lịch trình của Riksbank