Dot Plot BOK hé lộ mức 3,25%, đồn đoán Thống đốc Shin Hyun-song

Trong biểu đồ dot plot mà Ủy ban Chính sách tiền tệ Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) công bố hồi tháng 5, một mức dự báo 3,25% tách biệt hẳn khỏi nhận định của phần lớn ủy viên đã xuất hiện, thu hút sự chú ý của thị trường. Con số này hàm ý quan điểm cần nâng lãi suất cơ bản thêm 75 điểm cơ bản (1bp = 0,01 điểm phần trăm) trong vòng 6 tháng, vượt xa vùng mà đa số ủy viên tập trung dự báo.

Mỗi ủy viên của Ủy ban Chính sách tiền tệ đánh dấu ba chấm dự báo lãi suất cơ bản sau 6 tháng tại bốn kỳ họp trong năm, vào tháng 2, 5, 8 và 11. Ba chấm có thể dồn vào cùng một mức lãi suất, hoặc được chia ra ở các mức khác nhau. Khi cả 7 ủy viên, gồm Thống đốc và Phó Thống đốc, đều đánh dấu theo nhận định riêng, mỗi biểu đồ dot plot sẽ có tổng cộng 21 chấm.

Dot plot được công bố dưới hình thức ẩn danh, nên danh tính ủy viên đã đánh dấu mức 3,25% không được xác nhận chính thức. Thay vào đó, thị trường liên tục suy đoán chủ nhân của con số này dựa trên phát ngôn và quan điểm trước đây của từng ủy viên. Yonhap Infomax cho biết trong một bài bình luận đăng ngày 18 rằng càng có nhiều ủy viên lên tiếng phủ nhận “đó không phải chấm của tôi”, sự quan tâm của thị trường dành cho mức 3,25% lại càng tăng.

Một bộ phận thị trường nhắc đến khả năng chính Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc Shin Hyun-song (Hyun Song Shin) là người đánh dấu mức 3,25%, nhưng đây chỉ là suy đoán từ thị trường, chưa được xác nhận. Ông Shin là nhà kinh tế học đã nghiên cứu lâu năm về tài chính quốc tế và kinh tế vĩ mô, được biết đến là người không ngần ngại đặt câu hỏi vượt ra ngoài khuôn khổ chính sách hiện hành. Giai thoại ông từng đề cập phương án thu thuế bằng đồng USD trong giai đoạn tỷ giá cao cũng được xem là một căn cứ củng cố cho suy đoán này, dù cũng có đánh giá cho rằng phương án đó gặp nhiều rào cản thực tế để triển khai thành chính sách.

Nền tảng của cuộc thảo luận lần này nằm ở khái niệm độ lệch chuẩn trong thống kê, chỉ số cho biết dữ liệu cách trung bình bao xa. Nếu ví như điểm thi, chỉ riêng con số điểm trung bình 90 không đủ để biết đề thi khó hay dễ, mà phải nhìn thêm độ lệch chuẩn mới nắm được mức độ điểm số tập trung sát nhau đến đâu.

Trong dự báo lãi suất, lạm phát hay tăng trưởng, mức đồng thuận (consensus) mà thị trường thường nhắc tới cũng là một dạng giá trị trung bình. Con số này mang lại cảm giác an tâm rằng mọi người đang nghĩ giống nhau, nhưng cũng có ý kiến cho rằng thị trường không phải lúc nào cũng chỉ vận động theo giá trị trung bình. Đôi khi, chính những giá trị “ngoại lệ” (outlier) lệch xa mức trung bình lại hàm chứa khả năng mà số đông chưa kịp nhận ra.

Ý nghĩa của ý kiến thiểu số bên trong ngân hàng trung ương cũng gắn liền với logic này. Vì không ai có thể biết chắc lạm phát có tăng trở lại hay không, tỷ giá sẽ duy trì ở mức cao đến đâu, hay nợ hộ gia đình khi nào trở thành yếu tố gây bất ổn tài chính, nên giới quan sát cho rằng cần có góc nhìn dám đặt câu hỏi với quan điểm số đông.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) là cơ quan điều hành chính sách tiền tệ với mục tiêu ổn định giá cả và ổn định tài chính. Sự quan tâm xoay quanh biểu đồ dot plot lần này đang có xu hướng tăng lên khi chỉ còn 9 ngày nữa là đến kỳ họp Ủy ban Chính sách tiền tệ tháng 8, dự kiến diễn ra vào ngày 27.

BOK đã nâng lãi suất cơ bản thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 7. Như vậy, trong tổng mức tăng 75 điểm cơ bản mà dot plot tháng 5 từng gợi ý, vẫn còn 50 điểm cơ bản chưa được thực hiện. Có ý kiến cho rằng nền tảng kinh tế, tỷ giá và điều kiện thị trường tài sản hiện đang thuận lợi cho việc tiếp tục tăng lãi suất, trong khi cũng có quan sát cho rằng BOK có thể tạm dừng một nhịp để điều chỉnh tốc độ.

Thị trường được cho là sẽ tiếp tục dồn sự chú ý vào cách phân bố của 21 chấm trong lần công bố tới. Các điểm đáng theo dõi gồm chấm tập trung nhiều nhất ở vùng lãi suất nào, độ phân tán có lớn hơn so với tháng 5 hay không, và liệu có xuất hiện chấm lệch xa ý kiến số đông hay không.

Dot plot tháng 8 dự kiến được công bố cùng với kết quả kỳ họp Ủy ban Chính sách tiền tệ vào ngày 27.