Giảm 16% tuần qua: Phát hành trái phiếu toàn cầu lũy kế đầu năm vẫn tăng 9%

Quy mô phát hành trên thị trường trái phiếu toàn cầu tuần qua giảm 16% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, tổng khối lượng phát hành lũy kế từ đầu năm vẫn cao hơn 9% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sự thu hẹp ngắn hạn và đà tăng lũy kế cả năm xuất hiện song song.

Goldman Sachs đã công bố dữ liệu thị trường trái phiếu nói trên. PANews đưa tin về việc này vào ngày 17. Xu hướng phát hành theo từng loại trái phiếu có sự phân hóa rõ rệt tùy theo xếp hạng tín nhiệm.

Việc đây là sự thu hẹp nhất thời hay khởi đầu của một sự đảo chiều xu hướng thì rất khó khẳng định chỉ dựa trên số liệu của riêng tuần này. Việc chỉ số lũy kế cả năm vẫn vượt năm trước cho thấy nhu cầu huy động vốn duy trì ổn định trong nửa đầu năm.

◇ Sự phân hóa rõ rệt theo xếp hạng tín nhiệm

Khối lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp hạng đầu tư tăng 60% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy hoạt động huy động vốn của các doanh nghiệp có nền tảng tín dụng tốt lại càng sôi động hơn.

Ngược lại, khối lượng phát hành trái phiếu lợi suất cao (còn gọi là trái phiếu rác) do các doanh nghiệp có xếp hạng tín nhiệm thấp phát hành giảm 41%. Khối lượng phát hành khoản vay có đòn bẩy (leveraged loan) - khoản vay mà ngân hàng cấp cho doanh nghiệp có tín nhiệm tương đối thấp - lao dốc 88%, mức giảm mạnh nhất.

Xét theo ngành, khối lượng phát hành trái phiếu ngành tài chính tăng 38%. Trong khi đó, khối lượng phát hành sản phẩm tài chính cấu trúc - vốn được tạo ra bằng cách gộp và tái cấu trúc nhiều khoản vay - giảm 64%, tạo nên sự tương phản rõ nét giữa trái phiếu hạng tốt/ngành tài chính tăng và sản phẩm hạng thấp/cấu trúc giảm.

◇ Bối cảnh gắn liền với lãi suất dài hạn tăng

Xếp hạng tín nhiệm càng cao thì càng có lợi thế về khả năng tiếp cận thị trường và chi phí huy động vốn - đây là cấu trúc cơ bản của thị trường trái phiếu. Doanh nghiệp hạng tốt thường vẫn duy trì được nhu cầu ổn định từ nhà đầu tư tổ chức ngay cả khi biến động kinh tế gia tăng, trong khi doanh nghiệp có tín nhiệm thấp hoặc bên vay khoản vay có đòn bẩy thường bị nhà đầu tư rút lui trước tiên khi áp lực lãi suất và kinh tế gia tăng.

Khoản vay có đòn bẩy thường được gộp nhiều khoản lại và lưu hành dưới hình thức cho vay hợp vốn (syndication), sau đó được tái cấu trúc theo từng mức tín nhiệm để tạo thành sản phẩm tài chính cấu trúc. Do tài sản cơ sở là khoản vay có đòn bẩy giảm phát hành nên nguồn cung tài chính cấu trúc cũng giảm theo, đây được xem là bối cảnh khiến hai chỉ số này cùng giảm mạnh trong dữ liệu lần này.

Xu hướng này gắn liền với việc lãi suất dài hạn gần đây tăng mạnh. Goldman Sachs từng chỉ ra rủi ro lạm phát, việc phát hành nợ chính phủ gia tăng và cạnh tranh về vốn ngày càng gay gắt là những nguyên nhân đằng sau đà tăng lãi suất dài hạn.

Lãi suất càng cao thì gánh nặng chi phí huy động vốn của các tổ chức phát hành có tín nhiệm thấp càng lớn. Điều này trùng khớp về xu hướng với kết quả khoản vay có đòn bẩy và trái phiếu lợi suất cao giảm mạnh trong dữ liệu lần này.

◇ Mặt sáng và mặt tối của việc mở rộng phát hành hạng tốt

Lợi ích từ việc gia tăng phát hành hạng tốt trước hết thuộc về các doanh nghiệp lớn có năng lực huy động vốn và các tổ chức tài chính lớn bảo lãnh phát hành trái phiếu của họ. Ngược lại, các doanh nghiệp hạng thấp vốn phụ thuộc vào khoản vay có đòn bẩy, cùng các ngân hàng và quỹ cho vay tư nhân xử lý những khoản vay liên quan, sẽ phải đối mặt với áp lực kênh huy động vốn bị thu hẹp.

◇ Dòng vốn vào ETF cổ phiếu vẫn tiếp diễn

Tách biệt với thị trường trái phiếu, dòng vốn vào thị trường ETF cổ phiếu vẫn tiếp tục. Quy mô tài sản của các ETF theo dõi chỉ số S&P tăng 32%, trong khi quy mô tài sản của các ETF theo dõi chỉ số MSCI cũng tăng 36%. Goldman Sachs giải thích rằng ETF theo dõi cả hai chỉ số này đều duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ.

Trong khi môi trường huy động vốn trên thị trường trái phiếu phân hóa theo từng mức xếp hạng tín nhiệm, dòng vốn cổ phiếu vẫn chảy vào đều đặn trên diện rộng các chỉ số. Vì trái phiếu và cổ phiếu là hai nhóm tài sản phản ánh khẩu vị rủi ro khác nhau, giới quan sát cho rằng xu hướng của hai thị trường này không phải lúc nào cũng di chuyển cùng chiều.